Lionel-Groulx is een metrostation in het arrondissement Le Sud-Ouest van de Canadese stad MontréalHet metronet op de website van STM in de provincie Québec. Het station wordt bediend door de groene lijn en de oranje lijn van de metro van Montréal. Het werd geopend op 3 september 1978 voor de groene lijn, en op 28 april 1980 voor de oranje lijn.
In 2019 werd het station door 5.154.838 vertrekkende reizigers gebruikt,Société de transport de Montréal: Entrants de toutes les stations de métro en 2019. Na 2019 drong de coronapandemie het gebruik van het openbaar vervoer sterk terug. een aantal waarin de uitstappende en overstappende reizigers niet worden meegerekend.
De naam van het station verwijst naar de Avenue Lionel-Groulx, die op haar beurt naar kanunnik Lionel Groulx (1878-1967) is genoemd.
Geschiedenis In 1944 werd een ontwerp van een metronet voor Montréal gepresenteerd met twee lijnen en een aantal mogelijke toekomstige uitbreidingen.De plankaart uit 1944 De oranje lijn zou in eerste instantie Peel als zuidelijk eindpunt krijgen en later worden verlengd naar Snowdon via de Chemin de la Côte des Neiges. De groene lijn zou de oranje kruisen bij Peel en Atwater als zuidelijk eindpunt krijgen, met een latere verlenging onder de Rue de Sherbrooke tot het Parc Notre-Dame-de-Grâce. Een toekomstige lijn zou de eindpunten Square Victoria en Verdun verbinden met een tunnel via het Bassin Peel, Rue Centre en Rue de Verdun. Deze lijn kwam in het ontwerp van 1953 niet meer voorDe plankaart uit 1953 en was evenmin opgenomen in het in 1961 goedgekeurde metronetDe plankaart uit 1962 waarvan de aanleg op op 23 mei 1962 begon.Hans-Werner Schleife c.s.: Lexikon Metros der Welt. Transpress VEB, Oost-Berlijn & Motorbuch Verlag Stuttgart 1985. . Blz. 203 De eerste 20 stations van de metro werden op 14 oktober 1966 geopend en tot 28 april 1967 kwamen er nog 6 stations bij waarmee de eerste fase was voltooid.
Op 12 mei 1970 werden de Olympische Zomerspelen van 1976 aan Montréal toegewezen wat aanleiding was om het metronet uit te breiden. De gelden voor deze uitbreiding werden op 12 februari 1971 ter beschikking gesteld. De uitbreiding betekende voor de groene lijn een verlenging aan beide kanten, aan de noordkant langs het Olympisch Park en aan de zuidkant, in plaats van naar Parc Notre-Dame-de-Grâce, naar Parc Angrignon via Verdun. De verlenging van de oranje lijn werd, in tegenstelling tot de eerdere plannen, ten zuiden van Bonaventure door de buurten rond de Autoroute Ville-Marie en de Avenue Décarie naar Snowdon gelegd. Hierdoor verviel de overstap tussen beide lijnen bij Peel en het nieuwe overstappunt kwam aan de Avenue Atwater bij het kruispunt met de Avenue Lionel Groulx.
Als bijzonderheid kreeg het station twee boven elkaar gelegen, brede eilandperrons en een zodanige vervlechting van de sporen dat de reizigers uit het centrum op het onderste perron kunnen wisselen van lijn, terwijl reizigers naar het centrum op het bovenste perron kunnen kiezen tussen de twee lijnen door het centrum. Ook de overstapbewegingen van periferie naar periferie worden vergemakkelijkt, omdat enkel een trap moet worden afgedaald. Er zijn dus weinig reizigers die een trap moeten bestijgen. Op bouwtechnisch vlak zorgen de boven elkaar gelegde sporen voor een belangrijke ruimtewinst.
De werkzaamheden aan de verlenging van de groene lijn begonnen op 14 oktober 1971, op de dag af 5 jaar na de opening van de eerste metrostations.Inauguration et prolongements op de site van STM De zuidelijke verlenging van de groene lijn zou kort na de Olympische Spelen geopend worden, door geologische tegenvallers bij De L'Église vond de opening echter pas op 3 september 1978 plaats. Nadat de regering van Quebec in mei 1976 een uitgavenstop had afgekondigd voor de metrobouw stokte de uitbreiding. Het eerste deel van de zuidelijke verlenging van de oranje lijn kwam op 28 april 1980 in bedrijf echter niet verder dan Place-Saint-Henri, een station ten zuiden van Lionel-Groulx.
Ligging en inrichting Het station is ontworpen door architect Yves Roy (1936), naar een concept van de Franse ingenieur Jacques Gaston, die samen met zijn collega Georges Derou van de Régie Autonome des Transports Parisiens, RATP, het ontwerp- en bouwproces van de metro van Montréal begeleidde.
Het bevat ook drie kunstwerken: twee wandsculpturen in roestvrij staal, ontworpen door de architect, en het werk L'Arbre de Vie van de Italiaanse kunstenaar Joseph Rifesser. Dat laatste is een geschenk van de Verenigde Naties aan de stad Montréal, dat oorspronkelijk aan de ingang van de Wereldtentoonstelling Terre des Hommes van 1967 heeft gestaan, en de gemeenschappelijke wortels van alle mensen (of van de vijf "mensenrassen" van de vijf continenten) verbeeldt. De architect koos voor heldere kleuren en voor grote openingen in de vloeren van het bovenste perron en van de mezzanine om de beperkte hoogte van het onderste perron te corrigeren.
Lionel-Groulx