Paul Rosenmöller (Den Helder, 11 mei 1956) is een Nederlands politicus en bestuurder. Hij was van 1989 tot 2003 lid van de Tweede Kamerfractie voor GroenLinks en van 1994 tot eind 2002 fractievoorzitter. Sinds 11 juni 2019 is hij lid van de Eerste Kamer. Op 13 juni 2023 werd hij er voorzitter van de fractie GroenLinks-PvdA en na de naamswijziging in 2026 van Progressief Nederland (PRO). Rosenmöller was voorzitter van de VO-raad en heeft diverse bestuursfuncties.
Levensloop Studie- en vakbondstijd thumb|left|Rosenmöller in zijn vakbondstijd Paul Rosenmöller werd in 1956 geboren in een gezin van katholieke signatuur; zijn vader was directeur en grootaandeelhouder bij het Vroom & Dreesmann-concern. Nadat hij zijn atheneum-b aan Lyceum Sancta Maria in Haarlem had afgerond in 1974, ging hij sociologie studeren in Amsterdam. In 1978 stopte hij met studeren en ging hij ideologisch bevlogen in de haven van Rotterdam werken.‘Paultje’ Rosenmöller mocht het zeggen Hij werkt onder andere als stuwer bij Müller Thomson in Rotterdam. In 1985 kwam hij als districtsbestuurder in dienst van de Vervoersbond FNV in Rotterdam. Van die bond was hij daarvoor al, sinds 1979, kaderlid geweest. Als vakbondsbestuurder onderhandelde hij met werkgeversorganisatie VNO-NCW en was hij woordvoerder bij verschillende stakingsacties. Hiermee verwierf hij nationale bekendheid.
Periode bij Groep Marxisten-Leninisten Van 1976 tot 1982 was Rosenmöller lid van de maoïstische Groep Marxisten-Leninisten/Rode Morgen (GML).Hans Schoots, Maoïstische memoires, Amsterdam 2018 Tussen 1981 en 1982 was Rosenmöller bovendien bestuurslid bij de GML. De GML streefde naar een communistische staat in Nederland en sympathiseerde met diverse communistische regimes in het buitenland, zoals dat van China, Albanië en dat van de Rode Khmer in Cambodja. Onder meer HP/De TijdRoelof Bouwman, Van bloedrood tot groenlinks, HP/De Tijd, 9 januari 2004. en VillamediaRosenmöller moet zijn Muur afbreken, Villamedia, 16 december 2009. bekritiseerden Rosenmöller meer dan twintig jaar later om zijn communistische verleden. Hierbij werden met name de geweldbereidheid van de GML belicht en ook de sympathie die openlijk werd beleden met communistische dictaturen die toen al berucht waren om hun mensenrechtenschendingen. Later heeft Rosenmöller afstand genomen van zijn communistische verleden, en noemde hij het een jeugdzonde. Hij heeft echter geen spijtbetuiging aangeboden.Rosenmöller heeft geen spijt, Reformatorisch Dagblad (17 juli 2004)., Het verhoor, Trouw, 26 juli 2004.
Politieke carrière In 1989 trad hij toe tot de Tweede Kamer voor GroenLinks, dat in datzelfde jaar was opgericht als een fusie van vier kleine linkse partijen (PPR, PSP, CPN en EVP). Rosenmöller was de eerste onafhankelijke kandidaat op de lijst, hij was geen lid van een van de vier fusiepartijen. In 1993 was hij, samen met Leoni Sipkes kandidaat voor een duo-lijsttrekkerschap in een intern referendum. Zij werden verslagen door het duo Mohamed Rabbae/Ina Brouwer. De partij verloor bij de verkiezingen van 1994 een zetel. Rosenmöller volgde Rabbae en Brouwer op als politiek leider van GroenLinks.
Als partijleider groeide Rosenmöller volgens sommigen uit tot onofficieel oppositieleider tegen het eerste en het tweede paarse kabinet. Het veel grotere CDA dat tot dan toe steeds deel uit had gemaakt van regeringscoalities, had meer moeite de nieuwe rol van oppositiepartij op zich te nemen. Rosenmöllers partij won bij de verkiezingen van 1998 zes zetels en kwam daarmee uit op elf zetels. In dat jaar ontving Rosenmöller de Thorbeckeprijs, een prijs voor politieke welsprekendheid. Tom van der Lee, de politiek coördinator en hoofd voorlichting van de GroenLinks-fractie was de "belangrijkste man in het politieke leven van Paul Rosenmöller".Hans Wansink, Iets te aardig, de Volkskrant, 24 oktober 2003.
In 2002 was het politieke klimaat veranderd. Rosenmöller probeerde tegengas te geven bij de opkomst van Pim Fortuyn. Zo noemde hij het idee van Fortuyn het non-discriminatiebeginsel in artikel 1 van de grondwet af te schaffen een "extreemrechts" idee. GroenLinks verloor bij de verkiezingen een zetel. Na de moord op Pim Fortuyn werd Rosenmöller thuis met de dood bedreigd. Dit bleek een belangrijke reden voor hem om op 15 november 2002 aan te kondigen de politiek te verlaten.Op Stormfront verscheen op 15 september 2002 een thread die gemunt is op 'rijke allochtonen en linksers', waaronder 'Rozenluller', aangehaald in Monitor racisme en extreem-rechts. Vijfde rapportage, p. 37. Geraadpleegd op 24 augustus 2008.Op het forum Polinco werd "tevreden vastgesteld dat de bedreigingen ‘effectief’ waren geweest" en op Stormfront werd gesteld dat kogelbrieven in het vervolg anders geadresseerd moesten worden. Bron: Monitor racisme en extreem-rechts. Vijfde rapportage, p. 27, Download Bezocht 10 juli 2013. De bedreigingen tegen Paul Rosenmöller zijn overigens niet in verband gebracht met Polinco. CIP-GEGEVENS KONINKLIJKE BIBLIOTHEEK, DEN HAAG Donselaar, Jaap van Monitor racisme en extreem-rechts. Vijfde rapportage / Jaap van Donselaar, Peter R. Rodrigues – Amsterdam: Anne Frank Stichting, Leiden: Departement Bestuurskunde, Universiteit Leiden. – met lit. opgave. . Hij werd opgevolgd door Femke Halsema.
In het parlement toonde Rosenmöller grote interesse voor de Nederlandse Antillen en de sociale participatie van migranten. Hij was naast fractievoorzitter ook woordvoerder buitenlandse zaken, financiën, verkeer en waterstaat en Antilliaanse zaken. Hij was voorzitter van de vaste commissie voor Nederlands-Antilliaanse en Arubaanse Zaken.
In 2018 werd Rosenmöller door Jesse Klaver benaderd met de vraag of hij lijsttrekker voor GroenLinks in de Eerste Kamer wil worden.Paul Rosenmöller keert voor GroenLinks terug in de politiek: ‘Het virus raak je nooit helemaal kwijt’, de Volkskrant, 21 november 2018. Hij ging in op het aanbod en na de verkiezingen van juni 2019 werd hij fractievoorzitter van de uit acht personen bestaande fractie. Hij hoopte te bereiken wat hem en de partij tot dan toe niet was gelukt: regeren.‘We zijn meer vastberaden dan ooit om te regeren’ Bureau De Helling, 9 maart 2020 Het partijcongres van 4 februari 2023 koos Rosenmöller opnieuw als lijsttrekker voor de Eerste Kamerverkiezingen 2023. Na deze verkiezingen werden de fracties van GroenLinks en de PvdA samengevoegd. Sinds 13 juni 2023 is Rosenmöller hiervan fractievoorzitter. Op 30 augustus 2026 kondigde hij publiekelijk aan niet herkiesbaar te zijn voor de Eerste Kamerverkiezingen 2027.Rosenmöller (PRO) verlaat politiek na Eerste Kamerverkiezingen in mei, NOS.nl, 30 augustus 2026
Na(ast) de politiek thumb|Paul Rosenmöller (rechts) interviewt Burmans.
Nadat Rosemöller de politiek (tijdelijk) heeft verlaten, heeft hij verschillende (bestuurs)functies. Zo was hij informateur van de coalitie van Rotterdam na de gemeenteraadsverkiezingen van 2018 (samen met Pieter Duisenberg).Rosenmöller en Duisenberg informateurs Rotterdam, Algemeen Dagblad 19 april 2019 Naast zijn huidige functie van Eerste Kamerlid heeft hij nog een aantal andere bestuursfuncties. Hij kwam daarbij een aantal keren in opspraak.
Nevenfuncties door de jaren heen: 2003 - 2005 - voorzitter commissie Commissie participatie van vrouwen uit etnische minderheidsgroepen (PaVEM), een adviesorgaan van de overheid 2003 - 2013 - programmamaker bij omroep IKON (zie verderop) 2004 - lid commissie Jeserun, een commissie die voorstellen heeft gedaan over de bestuurlijke samenwerking tussen Nederland en de Nederlandse Antillen.Ideeën voor andere band met Antillen de Volkskrant, 9 oktober 2004 2004 - ?? - raad van advies bij het Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen (UWV) 2004 - 2014 - bestuurslid Rode Kruis jaarverslag 2014, bladzijden 13 + 42, geraadpleegd op 15-04-2020. 2005 - 2015 - commissaris bij schoonmaakbedrijf CSU (op voordracht ondernemingsraad) nieuwsbericht website CSU, geraadpleegd op 15-04-2020 2006 - 2016 - voorzitter van cgg (convenant gezond gewicht) en JoGG (jongeren op gezond gewicht) 2007Jaarverslag 2007 , geraadpleegd op 15-04-2020. (In jaarverslag 2006 wordt Rosenmöller niet vermeld.) - ?? - comité van aanbeveling van Peace Brigades International, afdeling Nederland 2007 - 2019 - commissaris Nederlandse Spoorwegen (op voordracht ondernemingsraad)Nieuwsbericht www.spoorpro.nl, geraadpleegd op 15-04-2020 2008 - 2015?Nieuwsbericht apg.nl, geraadpleegd op 15-04-2020 (Hier wordt Rosenmöller in ieder geval niet meer genoemd.) - lid Raad van Commissarissen APG (Algemene Pensioen Groep)"Raad van Commissarissen," APG. Geraadpleegd op 27 april 2012. 2013 - 2021 - voorzitter VO-raad nieuwsbericht vo-raad.nl, geraadpleegd op 15-04-2020 2015 - 2019 - voorzitter Raad van Toezicht AFM nieuwsbericht amweb.nl, geraadpleegd op 15-04-2020 2021 - heden - lid Raad van Toezicht Scholengemeenschap Bonaire Liseo Boneriano SGB 2021 - 2025 - lid bestuur van pensioenfonds ABPPaul Rosenmoller legt bestuursfunctie pensioenfonds ABP neer. PvdA-GL senator eerder weg dan gepland., www.telegraaf.nl, 24 februari 2025 2025 - heden - Interim-voorzitter van de Raad van Toezicht van Mental Health Caribbean (MHC).Paul Rosenmöller benoemd tot interim-voorzitter Raad van Toezicht MHC, www.bonaire.nu, 11 januari 2025
Rosenmöller kwam onder meer in opspraak als voorzitter van de Commissie PaVEM. In mei 2005 lekte via de krant De Telegraaf uit dat Rosenmöller voor zijn werkzaamheden (1 dag per week) voor deze commissie, 70.000 euro per jaar ontving. Naar aanleiding van vragen in de Tweede Kamer maakte Rosenmöller bekend dat hij van de door hem ontvangen 140.000 euro 25.000 euro zou terugbetalen.
Medio juni 2007 raakte hij in opspraak omdat hij, als voorstander van de bestrijding van de "graaicultuur" en de regel dat niemand meer geld dient te verdienen dan de premier, zelf aanzienlijk meer geld en vergoedingen ontving uit de openbare middelen dan het loon van de minister-president, de zogeheten balkenendenorm."Wel een topinkomen, maar niet op de lijst", NRC, 15 juni 2007. Het bleek dat Rosenmöller in 2004 ongeveer 200.000 euro uit publieke middelen ontving van omroep IKON, het UWV en twee ministeries, onder andere voor zijn deelname aan een werkgroep die advies uitbracht aan het kabinet over de toekomst van de Nederlandse Antillen. Dat had hij moeten melden. Volgens het ministerie van Binnenlandse Zaken had Rosenmöller het Vergoedingenbesluit Adviescolleges overtreden, omdat hij meer verdiende dan het limietbedrag van 123.113 euro. Naar aanleiding van de kritiek stortte Rosenmöller in 2007 23.144 euro terug. Dat was het bedrag dat hij kreeg voor zijn werkzaamheden voor de commissie Jeserun.'Rosenmöller stort geld van ministerie terug', Trouw, 4 september 2007.
thumb|left|Paul Rosenmöller staat de pers te woord bij de lancering van de website U Aan Zet. In 2010 werd Rosenmöller in het tv-programma Zembla onder vuur genomen vanwege zijn afwezigheid bij de stakingen van het schoonmaakpersoneel van het CSU. Hem werd verweten als oud-vakbondsman én als commissaris bij zowel de Nederlandse Spoorwegen als schoonmaakbedrijf CSU die de stations en treinstellen schoonmaakt, geen enkele bemiddelende rol te hebben gespeeld. Rosenmöller weigerde in het programma te verschijnen; hij reageerde schriftelijk. Hij verweerde zich door te stellen dat hij nooit is gevraagd door de partijen. Zelf nam hij ook geen initiatief.Transcriptie van het hele item op zembla.vara.nl. Geraadpleegd op 31 mei 2010.