Rotterdamse metrolijnen Binnenhof -Vlaardingen West Nesselande -Hoek van Holland Strand De Terp -De Akkers Rotterdam Centraal -De Akkers Den Haag Centraal -Slinge
Het metronetwerk in en rondom Rotterdam telt vijf lijnen die dagelijks rijden over een netwerk van ruim 101 kilometer. Het is het oudste en grootste metronetwerk van Nederland en de Benelux. Dagelijks verwerkt het metronetwerk ongeveer 455.000 reizigers. De exploitatie is in handen van de RET, terwijl de Metropoolregio Rotterdam Den Haag eigenaar is van het netwerk.
De metro rijdt in de plaatsen Rotterdam, Rhoon, Poortugaal, Pernis, Hoogvliet, Spijkenisse, Capelle aan den IJssel, Schiedam, Vlaardingen, Pijnacker, Berkel en Rodenrijs, Nootdorp, Leidschendam-Voorburg, Den Haag, Maassluis en Hoek van Holland.
Geschiedenis thumb|Heipalen de grond in op het Weena in 1960. thumb|Filmpje over het afzinken van een tunnelstuk in de Nieuwe Maas. thumb|Bioscoopjournaal uit 1967. In oktober 1967 kwam een einde aan de overlast op de Coolsingel ten gevolge van de aanleg van de metro. Met beelden van mensen die het metrostation Stadhuis bekijken en instappen in een metro. Met archiefmateriaal van de aanleg van de metro aan de Coolsingel. thumb|Prinses Beatrix en prins Claus bij de opening van de metro op 9 februari 1968 thumb|Polygoonjournaal uit 1974. Het oost-west-metrotraject van Slinge naar Zalmplaat in Hoogvliet is in aanwezigheid van minister Tjerk Westerterp geopend. thumb|Metro tussen Vlaardingen en Hoek van Holland tijdens het proefbedrijf; 15 mei 2019. Noord-Zuidlijn
De eerste metrolijn, Noord-Zuidlijn genoemd, was tevens de eerste van Nederland, en bij de opening een van de kortste metrolijnen ter wereld: slechts 5,9 kilometer tussen het station Rotterdam Centraal en het station Zuidplein op de linker Maasoever. Op 9 februari 1968 openden prinses Beatrix en prins Claus in het bijzijn van toenmalig burgemeester Wim Thomassen en RET-directeur drs. C.G. van Leeuwen de metrolijn op het Centraal Station met een rit naar Zuidplein. Met de bouw van de lijn, die ruim zeven jaar duurde, was een bedrag van 170 miljoen gulden (ruim 520 miljoen euro, inflatie meegerekend) gemoeid, plus twintig miljoen gulden (negen miljoen euro) aan bijkomende werken. Om de Rotterdammers kennis te laten maken met dit nieuwe vervoermiddel, mocht iedere inwoner eenmaal een gratis ritje maken met de metro. De Rotterdamse metro had zijn eerste grote presentatie aan het publiek al in 1960 op de Floriade in de vorm van een 38 meter "bewegende" maquette met modeltreinen."Metro rijdt proef" in Nieuwe Schiedamse Courant, 10 mei, 1960
Het belangrijkste kunstwerk was de tunnel onder de Nieuwe Maas. Deze tunnel (de tweede ondertunneling van deze rivier na de Maastunnel voor het auto-, fiets- en voetgangersverkeer) werd gebouwd door middel van geprefabriceerde tunnelstukken die werden afgezonken. Deze tunnelstukken werden in de periode 1962 - 1964 gebouwd in een bouwdok op het Van Brienenoordeiland. De tunnelstukken werden tussen december 1963 en februari 1965 naar de plaats van de tunnel gevaren en daar afgezonken in een geul in de bodem van de Nieuwe Maas.Op de rails, jaargang 36 (1968) aflevering M, Blz. 82 Het deel tussen Rotterdam Centraal en de Maas werd in een sleuf in den natte gebouwd zodat een nieuwe Coolsingel ontstond. Weena, Hofplein en Coolsingel waren hierdoor jarenlang onbegaanbaar. Deze tunnelstukken (caissons) werden in bouwdokken bij de Blaak en het Weena gebouwd en daarna naar de juiste plek gevaren.K. Hazelzet: Metro's, Alkenreeks nr 133, De Alk, Alkmaar 1965. Blz. 10 Ten zuiden van de Nieuwe Maas loopt de eerste lijn door Rotterdam-Zuid geheel bovengronds over een viaduct. De stroomvoorziening met een elektrische spanning van 750 volt gelijkspanning geschiedt via een derde rail-systeem.
In 1970, twee jaar na de opening, werd de lijn over het viaduct verlengd van Zuidplein tot Slinge. In 1974 werd de lijn doorgetrokken van Slinge via de voorsteden Rhoon en Poortugaal naar Zalmplaat in Hoogvliet, waarmee de lengte in één klap bijna verdubbelde. Dit gedeelte loopt grotendeels gelijkvloers over een afgeschermd traject, omdat de stroomvoorziening gebeurt via de derde rail. Elf jaar later, in 1985, werd een verlenging van Zalmplaat tot De Akkers in Spijkenisse in gebruik genomen. Hiertoe werd een tunnel onder de Oude Maas gebouwd.
Sinds 1997 werd voor de noord-zuidlijn de benaming Erasmuslijn gebruikt, naar Desiderius Erasmus. Deze naam werd met de invoering van de dienstregeling 2010 weer afgeschaft. Het traject werd toen opgesplitst in twee lijnen: Lijn D, met een lichtblauwe lijnkleur, tussen Rotterdam Centraal en Spijkenisse De Akkers. Lijn E, met een donkerblauwe lijnkleur, het traject van de RandstadRail, Den Haag Centraal – Rotterdam Centraal – Slinge.
In 2007 kwam de RandstadRail-Erasmuslijn in gebruik op het traject Hofplein – Den Haag Centraal. De verlegging naar Station Rotterdam Centraal werd op 17 augustus 2010 geopend. Op 11 december 2011 werd de lijn verlengd tot metrostation Slinge.
In 2013 vervoerde de Noord-Zuidlijn van de Rotterdamse metro circa 145.000 passagiers per dag. Het centrale deel van de lijn - tussen Rotterdam Centraal en Slinge - is met ongeveer 100.000 dagelijkse reizigers het drukste. De meestgebruikte stations op de lijn zijn respectievelijk Beurs, Rotterdam Centraal, Zuidplein en Wilhelminaplein (alle meer dan 10.000 instappers/dag). De uitbreiding van Rotterdam Centraal naar Den Haag vervoerde in 2014 ruim 30.000 passagiers per dag.
In juli 2025 maakte RET samen met de MRDH een grote bestelling bekend van 38 gloednieuwe metrostellen, specifiek voor lijn E. Ze moeten de huidige voertuigen niet per se vervangen, maar vooral gebruikt worden om de dienstregeling in de spitspieken op te voeren van elke 10 tot elke 5 minuten. De investering bedraagt zo'n 578 miljoen euro, mede ondersteund door subsidies. Daarnaast werd in hetzelfde bericht gemeld dat er nog eens 35 extra metrotoestellen worden aangeschaft. Hiermee kunnen de spitsfrequenties op andere drukke delen ook worden verhoogd tot 24 metro's per uur.
Oost-Westlijn
Op 6 mei 1982 werd een tweede metrolijn geopend tussen Capelsebrug en Coolhaven, genaamd oost-westlijn. De speelfilm Spetters speelt zich voor een deel af in de tunnel in aanbouw. Op 27 mei 1983 werd de lijn als sneltram met gelijkvloerse kruisingen en bovenleiding doorgetrokken naar Binnenhof in de wijk Ommoord van de huidige oostelijke deelgemeente Prins Alexander. Een aftakking naar De Tochten in de wijk Zevenkamp, eveneens als sneltram, werd op 24 april 1984 in gebruik genomen. In westelijke richting werd de Calandlijn op 25 april 1986 verlengd van Coolhaven naar Marconiplein.
Op 29 mei 1994 werd aan de oostkant een aftakking toegevoegd van Capelsebrug naar De Terp in Capelle aan den IJssel.
Op 4 november 2002 werd in westelijke richting het Beneluxlijn-tracé geopend vanaf Marconiplein via Schiedam en Pernis naar Hoogvliet, vanwaar de metro's over het tracé van de Erasmuslijn doorrijden naar Spijkenisse.
Op 29 augustus 2005 kwam de verlenging in dienst van de Zevenkampse sneltramaftakking tot in de nieuwe Vinex-wijk Nesselande. Deze 1,5 km lange verlenging is uitgevoerd op een viaduct en als metro, met voeding via een derde rail in plaats van via de bovenleiding.
In 1997 werd aan alle trajecten van de oost-westlijn de naam Calandlijn gegeven, naar Pieter Caland. Met de invoering van de dienstregeling 2010 werd deze benaming afgeschaft. Het traject werd in drie lijnen opgesplitst: Lijn A met groene lijnkleur, tussen Binnenhof en Schiedam Centrum. Lijn B met gele lijnkleur, tussen Nesselande en Hoek van Holland. Lijn C met rode lijnkleur, tussen De Terp (Capelle aan den IJssel) en De Akkers (Spijkenisse).
In 2013 vervoerde de Oost-Westlijn van de Rotterdamse Metro circa 175.000 passagiers per dag. Het centrale deel van de lijn - tussen Schiedam Centrum en Capelsebrug - is met ongeveer 120.000 dagelijkse reizigers het drukste. De meestgebruikte stations op de lijn zijn respectievelijk Beurs, Rotterdam Blaak, Kralingse Zoom, Schiedam Centrum en Dijkzigt (alle meer dan 10.000 instappers/dag). De uitbreiding van Schiedam Centrum naar Hoek van Holland Haven (Hoekse Lijn) zal naar verwachting zo'n 20.000 nieuwe dagelijkse metrogebruikers opleveren.
Hoekse Lijn
De Hoekse Lijn is in 2019 bij Schiedam Centrum gekoppeld aan de lijnen A en B. De langere lijn B verbindt de metrostations Nesselande met Hoek van Holland Haven en de kortere lijn A op het drukkere middendeel van dit traject station Schiedam Centrum met Binnenhof. Voor deze verbinding heeft de RET 22 nieuwe metro's aangeschaft in de 5700-serie, gelijkwaardig aan de eerder geleverde metro's in de 5500- en 5600-serie. Dit betekende een uitbreiding van het metronetwerk met 24,0 kilometer.
In juli 2019 zegde de provincie Zuid-Holland een bedrag van 15 miljoen euro toe om deze lijn door te trekken naar het nieuwe station Hoek van Holland Strand, een verlenging van 1,1 kilometer. Deze verlenging was volgens planning in 2023 gereed.Provincie trekt 15 miljoen euro uit voor laatste stuk Hoekse Lijn, www.spoorpro.nl; 29 juli 2019 De metro rijdt sinds 31 maart 2023 door naar Hoek van Holland Strand.
Nachtmetro Er bestaan plannen om de metro op bepaalde tijden 's nachts te laten rijden. Incidenteel gebeurt dit alleen bij evenementen, zoals het North Sea Jazz Festival en tijdens de jaarwisseling. Sinds 2017 rijden metro's op vrijdag- en zaterdagnacht een uur langer door, behalve tijdens de coronaperiode.
Toekomst In het voorjaar van 2026 werd bekend dat de Metropoolregio Rotterdam Den Haag 1 miljard euro uittrekt voor het versterken van het metronetwerk in en rondom Rotterdam. Het gaat onder andere om uitbreiding van opstelterreinen, verzwaring van de energievoorziening, extra veiligheidsmaatregelen bij overwegen en geluidsbeperkende maatregelen langs het spoor.Miljard voor ov: metro tussen Den Haag en Rotterdam rijdt vanaf 2033 elke 5 minuten AD Rotterdams Dagblad, 4 februari 2026
Oudere initiatieven voor uitbreiding Zuidplein-Kralingse Zoom De Gemeente Rotterdam onderzocht de aanleg van een nieuwe metrolijn tussen Zuidplein en Kralingse Zoom. Dit project hing samen met de gebiedsontwikkeling Feyenoord City. Uiteindelijk werd hier besloten om een tram te integreren in de nieuwe stadsbrug, waardoor een metrolijn vooralsnog niet aan de orde is.Nieuwe stadsbrug krijgt een tramverbinding Stadionpark, 11 april 2025
Leiden-Dordrecht In augustus 2017 maakte de toenmalig RET-directeur Maurice Unck bekend te willen investeren in een metrolijn tussen Delft en Dordrecht. In november van dat jaar maakte ook de Gemeente Rotterdam bekend te werken aan de ontwikkeling van een metrolijn die Rotterdam enerzijds met Dordrecht en anderzijds met Delft en zelfs Leiden moet gaan verbinden. Hiervoor zouden enkele treinsporen van de Oude Lijn en Staatslijn I moeten worden verbouwd tot metrosporen, waarbij ook nieuwe stations worden aangelegd, zoals bij Kethel en de Van Nellefabriek. Uitvoering van dit plan kan niet zonder forse ingrepen in de loop van bestaande frequente intercity- en sprinterdiensten op deze route, inclusief de cross-platform-overstap tussen intercitytreinen op diverse stations.
Slinge-Hoeksche Waard Af en toe wordt voorgesteld om de metro door te trekken naar de Hoeksche Waard, maar vanwege het beperkte reizigerspotentieel is dit niet onderzocht. Lokale partijen hebben eerder gepleit voor een verlenging van tramlijn 5 vanuit Carnisselande (Barendrecht) als alternatief.
Maassluis-Westland Er zijn plannen voor een aftakking van metrolijn B richting het Westland, via Maasdijk, Naaldwijk en Poeldijk. Voorlopig wordt ingezet op betere busverbindingen. Een lightrailverbinding wordt pas na 2050 voorzien, hoewel sommige lokale polititici een snellere realisatie wens(t)en.
Den Haag Centraal-Scheveningen