miniatuur|Close-up van een vruchtenschaal met appels, druiven, pruimen, noten, dadels, tomaten, citroenen, mandarijnen, peren en een pompoen. Fruitarisme is het voedingsprincipe inhoudende dat men zich volledig voedt met van planten afkomstige vruchten.
Dit impliceert dat men geen dierlijk voedsel tot zich neemt en geen planten.
Derhalve wordt afgezien van de consumptie van vlees, vis, andere waterdieren, weekdieren, gevogelte, insecten, eieren en melkproducten, alsook van vitale delen van planten (te weten hun bladeren (bladgroenten), hun stengel en hun wortels). Vruchten zijn geen (vitale) delen van planten, maar voortbrengsels ervan. Zij kunnen geoogst worden zonder de plant in zijn voortbestaan te bedreigen.
Fruit en andere plantenvruchten Als van planten afkomstige vruchten worden (ook botanisch) beschouwd de door planten voortgebrachte zaden, tezamen met de omhulsels of dragers die plantenzaden veelal hebben.
Plantenzaden komen in diverse vormen voor: als graankorrels, als pitten, als nootkernen, of als zaadjes. Ook de omhulsels van de zaden zijn er in verschillende vormen: als zogenaamd vruchtvlees, als vlies en als dop. In enkele gevallen hebben plantenzaden geen omhulsel, omdat ze zich niet binnenin de vrucht bevinden, maar op de schil ervan. Het vruchtvlees is dan de drager van de zaden; dit doet zich onder ander voor bij aardbeien.
Van de meeste soorten vruchten zijn niet zowel de zaden eetbaar, als de omhulsels of dragers ervan; bij bepaalde soorten zijn wél de zaden eetbaar maar de omhulsels niet (noten), bij andere soorten is het andersom en zijn de omhulsels eetbaar, maar niet de zaden (o.a. zogenaamde "steenvruchten", zoals pruimen en perziken, waarbij de pit hoofdzakelijk bestaat uit een houtachtige dop en het eigenlijke zaad daarbinnenin); bij weer andere vruchten zijn zowel de zaden als hun omhulsels of dragers goed, want met smaak, eetbaar (tomaten, bananen, kiwi's enz.).
Vruchten die een zoete of zure smaak hebben worden "fruit" genoemd. Aangezien fruitariërs in beginsel álle eetbare soorten plantenvruchten tot zich nemen, dus ook niet-zoete en niet-zure, is de term "fruitarisme" ontoereikend, in die zin dat hij als vlag de lading niet helemaal dekt. Waarschijnlijk ligt de oorzaak hiervan in het feit, dat de term 'n vertaling is van de Engelstalige "Fruitarianism", terwijl in het Engels het woord "fruits" ook de betekenis heeft van "vruchten". Inmiddels wordt er in Nederland dan ook van bepaalde zijden naar gestreefd in plaats van de term "Fruitarisme" de term "Vruchtarisme", of nog efficiënter: "Vruchtisme", ingang te doen vinden.
Motieven voor fruitarisme Het veruit meest voorkomende motief, waarom voor het fruitarische voedingsprincipe gekozen wordt is ethisch van aard. Dit houdt in dat men zich wil voeden zonder dat daarvoor dieren en planten van het leven beroofd of gekwetst moeten worden.
Daarnaast zijn er nog een aantal andere motieven, die hetzij in combinatie met het bovenstaande, hetzij op zichzelf tot de genoemde keuze leiden: Levensbeschouwelijk. Men is van mening dat rauwe en goed smakende vruchten van planten het enige 'juiste' voedsel zijn, omdat deze als zodanig in de natuur voorkomen en dus niet eerst bereid hoeven te worden om eetbaar te zijn. Religieus. Soms liggen religieuze motieven ten grondslag aan de keuze voor het fruitarisme. Zo streven aanhangers van het jaïnisme, een kleine religieuze stroming voornamelijk op het Indiase subcontinent, naar een verregaande vorm van geweldloosheid; hierbij hoort ook het niet eten van dieren en planten.Lectures 5 & 6: More Vegetarian Categories op Introduction to Vegetarian Food Service and Nutrition Gezondheid. Steun om in hun afwijkende voedingspatroon te volharden, vinden de fruitariërs in het raw-foodisme. Dit voedingsprincipe is gebaseerd op de overtuiging dat het verteringssysteem van de mens door de evolutie toegesneden is geraakt op een paleolithisch voedingspatroon,Muskiet FA. Evolutionaire geneeskunde: U bent wat u eet, maar u moet weer worden wat u at 2005. Ned Tijdschr Klin Chem Labgeneesk 30:163-184. Volledig artikel dat dus rijk is aan rauw voedsel en fruit. Genetisch zou de mens onvoldoende zijn toegerust om de toxische verbindingen te verwerken, die bij verhitting van voedingsmiddelen ontstaan. Rauw fruit is bovendien rijk aan polyfenolen, vitamine C en andere natuurlijke antioxidanten, die de lichaamscellen beschermen tegen beschadiging door vrije radicalen en andere reactieve zuurstofdeeltjes.Anti-oxidanten in plantaardig voedsel op www.vegetarisme.be Bij een wetenschappelijk onderzoek betreffende het op diverse gangbare manieren door verhitting bereiden (koken, stoven, blancheren en bakken) van erwten, broccoli en aardappelen, alsmede het bewaren en opwarmen van deze groentes, werd ontdekt dat het aanwezige foliumzuur ("vitamine B11") verminderde bij elk der methodes: aardappelen bijvoorbeeld hielden bij koken 77% van de oorspronkelijk aanwezige hoeveelheid vitamine B11 over, na magnetronbehandeling 75%, bij stomen 73% en bij blancheren 71%. Analyses werden uitgevoerd via een bevestigde high-performance vloeistofchromatografie (HPLC) methode.Retention of folates in cooked, stored and reheated peas, broccoli and potatoes for use in modern large-scale service systems • ARTICLE Food Chemistry, Volume 101, Issue 3, 2007, p. 1095-1107 Tonje Holte Stea, Madelene Johansson, Margaretha Jägerstad and Wenche Frølich, sciencedirect.com Milieu. Door hoofdzakelijk of enkel vruchten in hun natuurlijke, onverhitte vorm te nuttigen, verbruikt men nauwelijks of geen energie bij de bereiding, zodat men daarbij ook nauwelijks of geen CO2-uitstoot produceert. Voor het bewaren van fruit is over het algemeen heel wat minder energieverbruik nodig, dan voor het eetbaar houden van met name dierlijke voedingsmiddelen in koelkast of diepvriezer. Voor de afwas, die door de afwezigheid van kookgerei toch al minder omvangrijk is, zijn nauwelijks of geen warm water en zeep nodig. Dit leidt eveneens tot minder CO2-uitstoot leidt en tot minder verontreiniging van het oppervlaktewater.
Voedingsmiddelen waar van afgezien wordt Naast het afwijzen van alle soorten dierlijke voedingsmiddelen, (zoals ook het veganisme doet)), houdt het fruitarisme tevens in dat afgezien wordt van dié plantaardige voedingsmiddelen, die enkel geoogst kunnen worden door planten te doden of te beschadigen; zodoende behoren ook de volgende voedselsoorten niet tot het fruitarische voedingsassortiment: Bladgroenten zoals spinazie, prei, bladselderie, alle koolsoorten, (zoals bloemkool en savooiekool), spruitjes, cichorei en rabarber. Wortelknollen en wortelstokken worden vrijwel altijd geoogst door de plant waar ze deel van uitmaken in zijn geheel levend en wel uit de grond te halen, waarna hij afsterft; daarom behoren groentesoorten als penen, rode biet, uien, radijsjes, rapen, knolselderij, knoflook, aardappelen, asperges en schorseneren evenmin tot het voedselpakket van de fruitariër. Paddenstoelen zoals truffels en champignons zijn weliswaar geen planten (maar schimmels), maar hun gelijkenis met planten is in relevant opzicht dermate groot, dat ook deze niet op het fruitarische menu voorkomen. Omdat bij de productie van bier in veel gevallen gekiemde granen als ingrediënt dienen, en een kiemende graankorrel een nieuwe plant in wording is, wordt ook hiervan afgezien. Om dezelfde reden wordt eveneens afgezien van het eten van kiemgroente. Brood en andere baksels zijn taboe wanneer ze met behulp van gist vervaardigd zijn. De reden hiervan is gelegen in het feit, dat bij de bereiding van gist gedode planten als bieten en suikerriet gebruikt worden. Wat noten betreft zien vruchtariërs over het algemeen af van pinda's, omdat deze met name ook tegenwoordig op een voor de plant dodelijke manier (machinaal) geoogst worden. Hierbij moet worden opgemerkt, dat pinda's geen noten zijn, maar peulvruchten; dit doet echter niet af aan de manier van oogsten en de gevolgen voor de plant.
De wel gebruikte voedingsmiddelen miniatuur|Een fruitkraam in Barcelona, Spanje. Fruit: Alle soorten fruit, oftewel alle soorten zoete dan wel zure eetbare vruchten van planten. Een aantal van de meest voorkomende zijn: appels, peren, abrikozen, perziken, nectarines, kersen, pruimen, aardbeien, sinaasappels, mandarijnen, citroenen, meloenen, grapefruits, dadels, olijven, ananas, mango's, avocado's, bananen, kiwi's, bessen en vijgen. Gedroogd en ingemaakt fruit. Wat jam, stroop en siroop betreft is het zo, dat deze in principe wel kunnen, maar niet wanneer suiker is toegevoegd die gemaakt is ten koste van het leven of verminking van planten, zoals het geval is bij bietsuiker, respectievelijk rietsuiker. Wanneer bij de bereiding fruitsuiker gebruikt is, is er wat dat betreft echter geen bezwaar. Vruchtendrank; dit kan vruchtensap zijn, vruchtenlimonade en zelfs een alcoholische drank op basis van fruit (bijvoorbeeld bessenjenever).
Noten Zoals: hazelnoten, walnoten, amandelen, pecannoten en kastanjes.
Eetbare pitten Onder andere pijnboompitten en zonnebloempitten.
Bepaalde soorten groenten: "Vruchtgroenten", zoals bepaalde, veel verwantschap met fruit vertonende, maar desondanks botanisch als groenten te boek staande, niet zoete en niet zure eetbare plantenvruchten. Hiertoe behoren onder andere tomaten, komkommers, aubergines, courgettes, paprika's, enzovoort. Peulvruchten, zoals erwten, bonen, sperziebonen en linzen.
Granen en graanproducten: In beginsel heeft de fruitariër geen bezwaar tegen granen, omdat deze vrijwel altijd pas geoogst worden wanneer de plant rijp is en dus niet meer leeft. Tarwe, rogge, gerst, haver, boekweit, mais, rijst, gierst, enzovoort, kunnen dan ook deel uitmaken van het fruitarische voedselassortiment.
Varianten van het fruitarisme Rauw-fruitarisme: Het komt veel voor, dat fruitariërs hun voedsel enkel in de natuurlijke vorm en/of samenstelling, oftewel rauw, willen gebruiken. Dit wordt aangeduid als "rauw-fruitarisme". Een en ander brengt met zich mee, dat tevens afgezien wordt van een aanzienlijk aantal gangbare voedingsmiddelen die (hoofdzakelijk) bestaan uit door verhitting bereide vruchten; zoals: brood en ander gebak, peulvruchten die rauw niet eetbaar zijn (zoals erwten, bonen, kapucijners, enz.), graankorrels die rauw niet eetbaar zijn (zoals rijst, couscous, gierst, enz.), vruchtenconserven (ingemaakte vruchten dus), vruchtenjam, vruchtenstroop en vruchtensiroop. (Rauw niet eetbare peulvruchten en graankorrels worden soms wel gemalen en als meel in combinatie met andere vruchten gegeten). Verder komen ook cashewnoten en koffiebessen, die beide eerst gebrand moeten worden, eer ze voor consumptie geschikt zijn, op het menu van de rauwariër (Nederlandse naam voor "raw-foodist") niet voor. De Eko-variant: ecologisch geteelde vruchten kunnen geen restanten van chemische bestrijdingsmiddelen en van kunstmest (die chemisch uit aardolie geproduceerd pleegt te worden) bevatten, omdat deze middelen bij de ecologische teelt, die ook wel de biologische teelt genoemd wordt, niet gebruikt worden. Daardoor is het dus uitgesloten, dat zij, na in gevallen regenwater te zijn opgelost, met dat water de bodem in gevoerd worden en daar door de vruchtenbomen en -planten met hun wortels wordt opgezogen, waarna het water inclusief chemische vervuiling onder andere als sap in de vruchten terechtkomt. De Klimaat-variant. Doordat fruitariërs over het algemeen natuur- en milieubewust zijn, komt het relatief veel voor, dat zij in verband daarmee het aanvullende principe huldigen dat hun voedsel zo klimaatneutraal mogelijk verkregen moet zijn. Dit houdt onder andere in, dat zo veel mogelijk gekozen wordt voor die vruchten, die over een zo gering mogelijke afstand getransporteerd zijn. Dus ook al zijn in de winkel bijvoorbeeld appels uit Argentinië vers en goedkoper, dan zal de klimatist (zo mogelijk) toch die uit Nederland of Frankrijk kiezen.