thumb|bronzen buste van koning Boudewijn voor de Kathedraal van Sint-Michiel en Sint-Goedele in Brussel. Boudewijn Albert Karel Leopold Axel Marie Gustaaf (Brussel, 7 september 1930 – Motril, 31 juli 1993), graaf van Henegouwen (1930–1934), hertog van Brabant (1934–1950), prins van België, regeerde in de periode 1950-1951 als koninklijk prins en van 1951 tot 1993 als vijfde koning der Belgen. Hij was de laatste Belgische koning van Belgisch-Congo.

Biografie Jeugd Prins Boudewijn Albert Karel Leopold Axel Marie Gustaaf werd op 7 september 1930 in het Kasteel van Stuyvenberg, nabij Brussel, geboren als tweede kind en eerste zoon uit het huwelijk van prins Leopold, de latere koning Leopold III, en de Zweedse prinses Astrid. Hij werd vernoemd naar prins Boudewijn, de oudste zoon van prins Filips, graaf van Vlaanderen. Hij kwam na zijn vader als eerste in de lijn voor de troonopvolging. Zijn oudere zus, prinses Josephine Charlotte, kwam niet in aanmerking voor de troon, omdat de Belgische Grondwet in die tijd nog niet toeliet dat vrouwen de Belgische troon konden bestijgen. Bij zijn geboorte kreeg Boudewijn de titel van Graaf van Henegouwen. Toen zijn grootvader koning Albert I in 1934 overleed bij een rotsbeklimming, werd zijn vader koning en kreeg Boudewijn de titel Hertog van Brabant. Deze titel is sinds 1835 traditioneel weggelegd voor de troonopvolger.

Op 29 augustus 1935 verloor de prins op vijfjarige leeftijd zijn moeder door een auto-ongeluk in Küssnacht in Zwitserland. Hij groeide op onder de vleugels van zijn zus die hij en zijn jongere broer Albert Joe noemden. Ook bij zijn grootmoeder, prinses Ingeborg van Denemarken, vond hij steun. De kleine prins was lid van de scouts. Hij had kameraadjes die speciaal voor hem naar het Kasteel van Laken kwamen. Zijn totemnaam was Trouwe Eland. In 1939 ontving de tienjarige hertog van Brabant, uit handen van kroonprinses Juliana de versierselen van het grootkruis van de Nederlandse leeuw.Archives Palais Royal, cabinet Léopold III, IV A.

In mei 1936 woonde hij als wees de pauselijke kroning van Onze-Lieve-Vrouw van Laken bij, samen met zijn vader toen beiden nog in rouw waren.https://www.gettyimages.be/detail/nieuwsfoto%27s/le-prince-h%C3%A9ritier-baudouin-de-belgique-au-couronnement-nieuwsfotos/956570072https://www.google.com/imgres?q=1936%20laeken%20vierge&imgurl=https%3A%2F%2Fmedia.gettyimages.com%2Fid%2F953407774%2Fphoto%2Ffamille-royale-de-belgique.jpg%3Fs%3D1024x1024%26w%3Dgi%26k%3D20%26c%3D_7ZtyNkhVm4afHBujKLY3KCdLZo3te8ZV-EFHy_tv_o%3D&imgrefurl=https%3A%2F%2Fwww.gettyimages.com%2Fdetail%2Fnews-photo%2Fle-prince-h%25C3%25A9ritier-baudouin-de-belgique-au-couronnement-de-news-photo%2F953407774&docid=1J5Esptbdil8XM&tbnid=KZVd38zMTrD3NM&vet=12ahUKEwiE6I-RseGMAxW2lf0HHf1kN7UQM3oECBMQAA..i&w=1024&h=742&hcb=2&itg=1&ved=2ahUKEwiE6I-RseGMAxW2lf0HHf1kN7UQM3oECBMQAA

Tweede Wereldoorlog Op 10 mei 1940, bij de invasie van België, werden prinses Joséphine-Charlotte, prins Boudewijn en prins Albert overgebracht naar Frankrijk en vervolgens naar Spanje. Zijn vader bleef in België, als 'krijgsgevangene in Laken'. De koning wilde in deze oorlog de rol spelen die zijn vader in de Eerste Wereldoorlog ook had gespeeld. Die mogelijkheid werd echter doorkruist door de snelle capitulatie van het Belgische leger op 28 mei 1940.

In eerste instantie was zijn beslissing populair bij de bevolking. De koning vluchtte niet, maar leefde mee met zijn volk. Maar toen Leopold hertrouwde met het burgermeisje Lilian Baels, kwamen vele Belgen tot de conclusie dat de koning niet op dezelfde manier onder de bezetting gebukt ging als zij. Zijn voorstellen aan Adolf Hitler om hem zijn staatkundige rol terug te geven, zetten nog meer kwaad bloed.

Op 2 augustus 1940 keerden de kinderen terug naar België op verzoek van de koning. De prinsen Boudewijn en Albert gingen verder studeren tot in juni 1944. Bij de landing van de geallieerden, in juni 1944, werden koning Leopold III, prinses Lilian en de kinderen weggevoerd naar Hirschstein in nazi-Duitsland en daarna naar Strobl in Oostenrijk. Daar werd de familie bevrijd op 7 mei 1945 door het Amerikaanse leger.

Door de politieke situatie in België verlieten ze Oostenrijk in oktober en vestigden ze zich in Zwitserland in villa Le Reposoir in Pregny. Daar verbleven ze tot juli 1950. Prins Boudewijn zette ondertussen zijn studies verder aan een college in Genève. Daar leerde hij de Thaise koning Bhumibol kennen, met wie hij een jarenlange vriendschapsband ontwikkelde. In 1948 maakte hij een reis naar de Verenigde Staten.

Koningskwestie en abdicatie van Leopold III

Nadat koning Leopold III was weggevoerd door de Duitsers, besloten de verenigde Kamers in september 1944 dat hij niet meer in staat was om te regeren. Men zocht dus een regent voor het koninkrijk. De broer van de koning, prins Karel, werd op 20 september 1944 aangesteld als prins-regent. Aanvankelijk zou Karel opstappen wanneer koning Leopold III werd bevrijd, maar het regentschap werd met vijf jaar verlengd, omdat een terugkeer van de koning naar België niet evident werd geacht.

Na de oorlog, werd de koningskwestie een tijd lang naar de achtergrond geduwd, maar vanaf eind 1949 laaide de discussie weer op. Om de kwestie te beslechten, besloot de regering-Eyskens een volksraadpleging hierover te organiseren. Deze raadpleging vond plaats op 12 maart 1950 en een meerderheid (57%) stemde voor een terugkeer van de koning. Vooral in Vlaanderen stemde men massaal in het voordeel van Leopold. In Franstalig België daarentegen, met name de industriële Waalse bekkens, was men minder enthousiast over een eventuele terugkeer van de koning.

De volksraadpleging bood dus geen eenduidig antwoord aangezien Leopold niet langer de koning van alle Belgen was, maar vooral werd gezien als een koning gelinkt aan de CVP. Na de stemming braken er hevige stakingen uit in het land, ook werd er een mars op Brussel aangekondigd. De regering-Eyskens trad af nadat de Liberale Partij zich uit de regering had teruggetrokken, en in juni werden er nieuwe verkiezingen georganiseerd waarin de koningskwestie centraal stond. Tijdens deze verkiezingen behaalde de CVP een absolute meerderheid in zowel de Kamer als de Senaat.

Door de hevige rellen, de schietpartij in Grâce-Berleur op 30 juli 1950 en door zware politieke druk van de regering-Duvieusart, werd Leopold III op 1 augustus, na de zogenoemde Nacht van Laken, verplicht om zijn functies over te dragen aan kroonprins Boudewijn en toe te stemmen om een jaar later, bij de meerderjarigheid van de prins, troonsafstand te doen. Een parlementair decreet van 10 augustus gaf alle bevoegdheden van koning Leopold III tijdelijk aan zijn zoon. Op 11 augustus werd de kroonprins benoemd tot regent van België en koninklijke prins, een titel die niet in de grondwet staat. Tijdens deze plechtigheid riep iemand "Vive la République!". Deze kreet werd aanvankelijk toegeschreven aan de communistische voorman Julien Lahaut, die zeven dagen later in diens eigen huis werd vermoord, terwijl het in feite Henri Glineur was. Op 11 augustus diende ook de homogene regering-Duvieusart zijn ontslag in, die enkele dagen later werd opgevolgd door de homogene regering-Pholien.

Op 16 juli 1951 tekende Leopold zijn troonsafstand, en een dag later legde Boudewijn de eed af als vijfde koning der Belgen en liep het regentschap af. Boudewijn beloofde hierbij voor de verenigde Kamers om de Grondwet en de wetten van het Belgische volk te respecteren. De Belgen accepteerden Boudewijn als staatshoofd, terwijl de verbitterde Leopold III achter de schermen nog veel invloed behield.

Huwelijk thumb|Koning Boudewijn en koningin Fabiola wonen in 1961 de halve finale van de Europacup I tussen FC Barcelona en HSV bij. De wedstrijd vond plaats in het Heizelstadion, dat later werd omgevormd tot het Koning Boudewijnstadion. Op 15 december 1960 trouwde koning Boudewijn met de Spaanse gravin Fabiola de Mora y Aragón. De verbintenis tussen de twee werd beschouwd als een voorbeeld. Voor het huwelijk kwam de burgemeester van Brussel speciaal naar het Koninklijk Paleis. Dat was sinds de negentiende eeuw traditie voor de burgerlijke huwelijken van leden van de koninklijke familie. Die traditie veranderde met het huwelijk van prinses Astrid in 1984: sindsdien gaat de koninklijke familie naar het stadhuis van Brussel voor het burgerlijk huwelijk.Koninklijke familie gedenkt 60e huwelijksdag van koning Boudewijn en Fabiola, Het Laatste Nieuws, 15 december 2020. Gearchiveerd op 30 juni 2022.

Het huwelijk bleef kinderloos. Fabiola raakte tot vijfmaal toe zwanger, een eerste maal in 1961. Die eerste keer werd bekendgemaakt door paus Johannes XXIII, maar na een aantal weken eindigde de zwangerschap. Ook in 1962 en 1963 werd ze zwanger, maar dat liep telkens fout af. Nadat behandelend gynaecoloog Albea kon bevestigen dat een nieuwe zwangerschap waarschijnlijk geen ernstige gezondheidsrisico's zou betekenen, is ze nog tweemaal in verwachting geweest. Na haar laatste zwangerschap, die een buitenbaarmoederlijke bleek te zijn, gaf het echtpaar de hoop op. Haar leven zou op haar leeftijd in gevaar komen bij een nieuwe poging. Beiden berustten in hun lot en beschouwden dit als een kans om "meer van alle kinderen te kunnen houden".

Overlijden en begrafenis

thumb|De doodskist daalt de trappen af van de Kathedraal voor de laatste gang naar de Crypte van Laken. Boudewijn stierf op de avond van 31 juli 1993 in zijn buitenverblijf villa Astrida in Motril in het zuiden van Spanje, ten gevolge van een hartstilstand op 62-jarige leeftijd. Na middernacht werd zijn dood officieel bekendgemaakt. Op de avond van 1 augustus sprak premier Jean-Luc Dehaene (CVP) het land via de televisie toe. Hij loofde Boudewijn en maakte de troonopvolger bekend. Aangezien zijn huwelijk kinderloos bleef, werd hij opgevolgd door zijn jongere broer prins Albert. Nochtans hadden velen gedacht dat de kroon op zijn oudste neef Filip zou overgaan.

In de dagen die volgden lag het lichaam van Boudewijn opgebaard in het Koninklijk Paleis van Brussel. Op de ochtend van 5 augustus gingen de poorten open zodat het publiek hem een laatste groet kon brengen. Tienduizenden mensen brachten een laatste eer, waarbij ze in schijnbaar eindeloze rijen urenlang aanschoven in de straten rond het paleis. Meerdere mensen vielen flauw door hitte en uitputting. De drukte was zo groot dat de ordediensten fase 1 van het rampenplan afkondigden. Het paleis bleef die nacht tot drie uur open en ook op 6 augustus werden bezoekers toegelaten.

Op 7 augustus vond de uitvaartplechtigheid plaats. De dag begon in het Koninklijk Paleis van Brussel waar de rouwstoet richting de Kathedraal van Sint-Michiel en Sint-Goedele even verderop vertrok. Fabiola droeg een sneeuwwitte outfit. Naast de koninklijke familie waren tal van andere gekroonde hoofden aanwezig. Onder anderen de Japanse keizer Akihito en keizerin Michiko, koningin Beatrix van Nederland en haar zoon kroonprins Willem-Alexander, koning Juan Carlos en koningin Sophia van Spanje en koningin Elizabeth II van het Verenigd Koninkrijk en haar man prins Philip.25 jaar geleden stierf koning Boudewijn: Herinnert u zich deze 10 iconische fragmenten nog?, VRT NWS, 31 juli 2018. Gearchiveerd op 16 september 2022. miniatuur|Het standbeeld van koning Boudewijn op het Keizersplein te Aalst. Zijn stoffelijk overschot werd bijgezet in de Koninklijke Crypte van de Onze-Lieve-Vrouwekerk in Laken.

Zaligverklaringsproces