De voerman des doods (Zweeds: Körkarlen) is een Zweedse horrorfilm uit 1921 onder regie van Victor Sjöström. Het scenario is gebaseerd op de gelijknamige roman van de Zweedse Nobelprijswinnares Selma Lagerlöf.
Verhaal
Op oudejaarsavond ligt Heilssoldate Edit op sterven. Als laatste wens wil ze David Holm spreken, een alcoholist die op het kerkhof zit te drinken met twee vrienden. Daar praat hij over zijn vriend Georges die hem over de voerman des doods heeft verteld. Volgens een legende zou de laatste persoon die op oudejaarsavond sterft een jaar lang als voerman samen met de Dood de zielen van de overledenen moeten ophalen. Georges zelf stierf op oudejaarsavond van het voorgaande jaar.
Gustafsson wil David tevergeefs overhalen om Edit op te zoeken. Wanneer ook zijn vrienden hem proberen te overreden, breekt er een vechtpartij uit, waarbij David per ongeluk om het levend komt op het ogenblik dat de klok middernacht slaat. Er verschijnt een rijtuig en de voerman stelt zichzelf voor als Georges.
Op het ogenblik dat Davids ziel zijn lichaam verlaat, herinnert Georges hem eraan dat hij vroeger een gelukkig gezinsleven leidde met zijn vrouw Anna, voordat hij in slecht gezelschap terechtkwam met Georges en zijn andere vrienden. Hij herinnert David er ook aan dat hij precies een jaar geleden door Edit werd verzorgd en dat hij had beloofd haar op oudejaarsavond van het jaar daarop weer te bezoeken, zodat zij kon zien of haar gebeden voor hem waren verhoord.
Georges zegt tegen David dat hij die belofte gestand moet doen en brengt hem in het rijtuig naar het huis van Edit. In een terugblik vindt Edit David in een café met zijn vriend Gustafsson. Edit haalt David over om naar een bijeenkomst van het Leger des Heils te gaan. Daar is de vrouw van David aanwezig. Edit wil het echtpaar weer bij elkaar brengen. Het drankprobleem van David drijft hen al spoedig weer tot wanhoop. Op een nacht wordt David agressief, wanneer Anna hun kinderen wil beschermen tegen de tuberculose van David. Ze sluit David op in de keuken, maar hij slaat de deur met een bijl aan gruzelementen.
Wanneer de voerman de kamer van Edit binnenkomt, smeekt ze hem haar te laten leven totdat ze David weer kan zien. Ze verwijt zichzelf het lot van zijn gezin, omdat ze hem destijds weer met zijn vrouw had herenigd. David is ontroerd. Hij kust haar hand en wanneer Edit zijn spijt ziet, kan ze in vrede sterven. Georges brengt David naar Anna, die van plan is zichzelf en haar kinderen van het leven te beroven. In een daad van onbaatzuchtigheid smeekt David God om de wanhoopsdaad te voorkomen, zelfs als hij daarvoor eeuwig zou moeten boeten. Daarop krijgt hij zijn leven terug. David en Anna vallen elkaar huilend in de armen.
Productie Voor Sjöström was het al het vierde boek van Selma Lagerlöf dat hij verfilmde. De opnamen vonden plaats in de net gebouwde Filmstaden-studios in Råsunda. De opbouw van de set was geïnspireerd op Landskrona, de plaats die Lagerlöf bij het schrijven van het boek in gedachten had.
De spookachtige effecten, zoals het door een rijtuig heenlopen van een geest, werden bereikt door het nauwgezet toepassen van meervoudige belichting. Daarbij moest de camera handmatig voor een tweede keer, met precies dezelfde snelheid, doorgedraaid worden.
Kenmerkend voor De voerman des doods is ook het veelvuldig gebruik van flashbacks en zelfs flashbacks-in-flashbacks.
Rolverdeling
| Victor Sjöström || David Holm |- | Hilda Borgström || Anna Holm |- | Tore Svennberg || Georges |- | Astrid Holm || Edit |- | Tor Weijden || Gustafsson
Externe links
Categorie:Film uit 1921 Categorie:Zweedse film Categorie:Dramafilm Categorie:Zwart-witfilm Categorie:Stomme film Categorie:Film van Victor Sjöström