Een signaalwoord of verbindingswoord is een woord of woordgroep waarmee een verband wordt aangegeven tussen twee alinea's, zinnen of deelzinnen. Hiermee wordt informatie gegeven over de samenhang binnen een tekst(deel). Het woord "signaleert" een opsomming, het "signaleert" een tegenstelling, een plaats, een chronologisch verband, enzovoort.
Er kan onderscheid gemaakt worden tussen signaalwoorden met verschillende functies. Hierbij een niet-volledige lijst met de meest voorkomende signaalwoorden: Opsomming en, of, en/of, bovendien, ook, verder, eveneens, ten eerste (ten tweede etc.), daarnaast, evenals, tevens, gevolgd door, ten slotte, hierna, vervolgens, nog, sommige Tegenstelling maar, echter, hoewel, ofschoon, toch, daarentegen, anderzijds, in tegenstelling tot, desondanks, desalniettemin, niettegenstaande, desniettegenstaande, staat tegenover, sommige, terwijl Plaats hier, waarop, daar, waarvandaan, waarin, waar Chronologisch verband (tijd) wanneer, toen, eerst, vervolgens, terwijl, daarna, nadat, voordat, vroeger, later, nu, nou, dan, als, al, bijna, dadelijk, inmiddels; Oorzaak en gevolg daardoor, doordat, door, waardoor, zodat, ten gevolge van, wegens, vervolgens, zodoende, dankzij, te danken aan Samenvatting kortom, samengevat, dus, vandaar dat, hieruit volgt, samenvattend, al met al, met andere woorden, om kort te gaan Conclusie dus, aldus, concluderend, kortom, dat betekent, ter conclusie, tot slot Vergelijking zoals, hetzelfde, als, in vergelijking met, zo, evenals, soortgelijk(e) Toelichting of voorbeeld bijvoorbeeld, een voorbeeld hiervan, zo, ter illustratie, zoals, daar Doel en middel door middel van, om te, opdat, daartoe, daarmee, waarmee Argumentatie, reden of verklaring want, omdat, daarom, namelijk, immers, aangezien, dus, daardoor, vanwege Voorwaarde als, indien, wanneer, mits, stel dat, tenminste, in het geval dat, voor het geval dat, tenzij, tenwareTenware (1932). In Woordenboek der Nederlandsche Taal (1932). Geraadpleegd van http://gtb.inl.nl Belemmerende omstandigheid tenzij, behalve Voorbeelden van tekstverbanden met signaalwoorden Naast de eerder genoemde opsommingen, helpt het om signaalwoorden te koppelen aan het tekstverband en deze te illustreren met korte voorbeeldzinnen. Dit verhoogt het begrip en het toepassen ervan in de praktijk.
Tekstverband Signaalwoorden Voorbeeld Chronologisch verband eerst, daarna, toen, vroeger, nu, later Eerst zat ik op voetbal, later op hockey. Conclusie dus, daarom, kortom, concluderend, al met al Al met al kunnen we stellen dat vroegtijdige selectie geen goed idee is. Doel en middel zodat, opdat, met behulp van Ik train keihard zodat ik fit aan de start kan verschijnen. Oorzaak en gevolg doordat, daardoor, als gevolg van, zodat, waardoor Ik ben te laat doordat de brug open stond. Opsomming ten eerste, daarnaast, ook, tevens, bovendien Ten eerste ben ik te moe om mee te gaan. Daarnaast vind ik het koud. Argumentatie, reden of verklaring daarom, omdat, want, immers, dankzij Ik ben te laat omdat ik mijn wekker niet heb gezet. Samenvatting kortom, samengevat, met andere woorden, al met al Kortom, de ideale schooldag bestaat niet. Tegenstelling maar, echter, toch, desondanks, aan de ene kant Ik vind Zeeland een heerlijk fietsgebied, maar de wind is verraderlijk hard. Toegevend (Tegenstelling) hoewel, ook al, ofschoon, desondanks Ik leerde de hele nacht door, hoewel ik eigenlijk te moe was. Toelichting of voorbeeld bijvoorbeeld, zoals, neem nou, denk aan Ik vind taalvakken zoals Nederlands erg leuk. Vergelijking in vergelijking met, net als, evenals, zoals, vergeleken met Nederland is, net als België, onderdeel van de Benelux. Voorwaarde als, indien, tenzij, mits Ik ga volgend jaar studeren, tenzij ik zak voor het eindexamen.
Deze tabel is gebaseerd op het educatief lesmateriaal van JoJoschool.“Tekstverbanden en signaalwoorden”, JoJoschool, geraadpleegd op 23 mei 2025,
Categorie:Grammatica