thumb| De Britse filosoof John Locke stelde eind achttiende eeuw dat wie het land bewerkt ook de eigenaar is Agrarisme kan twee verschillende betekenissen hebben:
Enerzijds kan de term verwijzen naar een politieke filosofie die het plattelandsleven boven het ‘corrupte’ stedelijke leven plaatst. Thomas Jefferson is in die zin een belangrijke vertegenwoordiger; Anderzijds kan agrarisme ook duiden op radicale voorstellen om het land van de rijken te herverdelen onder de armen. Deze betekenis gaat terug tot de 2de eeuw v.Chr. als volkstribuun Tiberius Sempronius Gracchus dergelijk voorstellen lanceert. Ook in het 18de- en 19de-eeuwse Engeland heeft men de term in die betekenis gebruikt. Vandaag de dag is deze radicale vorm van agrarisme van minder belang geworden.
Geschiedenis en voorkomen Vooreerst is er de idee van de Franse fysiocraten dat alle rijkdom van een natie voortkomt uit het landgebruik. John Locke stelt dat wie het land bewerkt, er ook de eigenaar van is. Zijn theorieën hebben dan weer de Amerikaan Thomas Jefferson beïnvloed. Hij schrijft in 1785 het volgende: “Cultivators of the earth are the most valuable citizens".Thomas Jefferson, Brief aan John Hay, 23 augustus 1785 In de late 18de en vroege 19de eeuw, hebben romantici heel wat aandacht voor de ‘wilde’ natuur. Een boer, iemand in voortdurend contact met de natuur, zien zij momenten beleven die er in de ‘gewone’ wereld niet langer zijn.
In de jaren 1910 en 1920 staat het agrarisme het sterkst, wat na de Tweede Wereldoorlog teniet zal worden gedaan. Ongeveer in dezelfde periode probeert men in Rusland een soort socialistisch agrarisme te ontwikkelen. Dat zal niet enkel in Rusland, maar ook in Oost-Europa en vooral in de Balkanlanden invloedrijk zijn.
In 1967 komen Seymour Martin Lipset en Stein Rokkan met het zogenaamde ‘historische breuklijnenmodel’. Enkele van de door hen aangestipte breuklijnen gaan terug tot de Industriële Revolutie. De kleine bedrijven op het platteland worden steeds minder belangrijk ten opzichte van grote industriële firma’s in de stad. Bijgevolg ontstaat ook een demografische verschuiving van platteland naar stad. Zo neemt het politieke belang van het platteland af wat in sommige landen leidt tot het ontstaan van een breuklijn tussen stad en platteland.
In Zweden is lange tijd een Bondeförbundet (een boerenpartij) actief geweest. Volgens hen heeft de stedelijke elite niet genoeg aandacht voor het platteland. De partij bestaat overigens nog steeds, maar heet sinds 1957 Centerpartiet. In veel Scandinavische landen bestaat de agrarische strekking trouwens nog steeds.
In Frankrijk bestaat vandaag de partij Chasse, Pêche, Nature et Traditions die vindt dat de overheid veel te veel (milieu)regels oplegt aan het platteland. In België is de stroming minder belangrijk. In Nederland heeft anno 2025 de BoerBurgerBeweging vier zetels in de Tweede Kamer. Ook had Nederland tussen de jaren 1963 en 1981 de Boerenpartij, die beschikte over enkele zetels in de Tweede Kamer.K. DESCHOUWER en M. HOOGHE, Politiek. Een inleiding in de politieke wetenschappen, 2005, s.l., 54, 58, 134.
Lijst van agrarische partijen Actieve agrarische partijen Europa Land Partij Albanië Partia Agrare Ambientaliste (Agrarische Miliepartij) Bosnië en Herzegovina Hrvatska seljačka stranka - Nova hrvatska inicijativa (Kroatische Boerenpartij – Nieuw Kroatisch Initiatief) Bulgarije Zemedelski Naroden Sajuz (Agrarische Volksunie) Boelgarski Zemedelski Naroden Sojoez (Bulgaarse Agrarische Nationale Unie) Balgarski Zemedelski Naroden Sajoez "Aleksandur Stambolijski" (Bulgaarse Agrarische Nationale Unie Aleksandur Stamboeliski) Balgarski Zemedelski Naroden Sajuz-Obedinen (Bulgaarse Agrarische Volksunie-Verenigd) Frankrijk Centre National des Indépendants et Paysans Chasse, Pêche, Nature et Traditions Hongarije Független Kisgazda, Földmunkás és Polgári Párt (Partij van Kleine Landbouwers) Italië Südtiroler Volkspartei Kroatië Hrvatska seljačka stranka (Kroatische Boerenpartij) Hrvatska Demokratska Seljačka Stranka (Kroatische Democratische Boerenpartij) Moldavië Partidul Agrar din Moldova (Agrarische Partij van Moldavië)NederlandBoerBurgerBeweging Noord-Macedonië Partija za Evropska Idnina (Partij voor Europese Toekomst) Oekraïne Blok Lytwyna Oekraïense Democratische Boerenpartij Narodnaya Partiya (Volkspartij) Roemenië Partidul Popular Creştin-Democrat (Christendemocratische Volkspartij) Romániai Magyar Demokrata Szövetség (Democratische Unie van Hongaren in Roemenië) Servië Narodna Seljačka Stranka (Boerenvolkspartij) Slovenië Slovenska ljudska stranka (Sloveense Volkspartij) Slowakije Magyar Koalíció Pártja (Partij van de Hongaarse Unie) Wit-Rusland Ahrarnaja Partyja Belaroesi (Agrarische Partij van Wit-Rusland) Zwitserland Schweizerische Volkspartei - Union démocratique du centre - Unione Democratica di Centro - Partida Populara Svizra (Zwitserse Volkspartij)
Noordse agrarische partijen Land Partij Åland Ålandsk Center Denemarken Venstre Estland Eesti Keskerakond (Estse Centrumpartij) FaeröerSambandsflokkurin (Verbondspartij) FinlandSuomen Keskusta (Centrumpartij van Finland) GroenlandAtassut (Gevoel van Gemeenschapssolidariteit) IJslandFramsóknarflokkurinn (Progressieve Partij) Letland Latvijas Zemnieku savienība (Letse Boerenunie)Litouwen Liberalų ir centro sąjunga (Liberale en centrum Unie) Lietuvos valstiečių liaudininkų sąjunga (Litouwse Boerenvolksunie) NoorwegenSenterpartiet Polen Polskie Stronnictwo Ludowe (Poolse Volkspartij) ZwedenCenterpartiet
Buiten Europa Land Partij Argentinië Pampa Sur Australië National Party of Australia Costa Rica Partido Acción Laborista Agrícola Filipijnen Butil Boerenpartij Kazachstan Qazaqstan Agrarlyk Partiyasi (Agrarische Partij van Kazachstan) Kirgizië Agrarische Partij (Kirgizië) Agrarische Werkerspartij (Kirgizië) Taiwan Nóngmíndǎng (Boerenpartij)
Verdwenen agrarische partijen Europa Land Partij Duitsland Landbund Bayerischer Bauernbund Christlich-Nationale Bauern- und Landvolkpartei Deutsche Bauernpartei DDR Demokratische Bauernpartei Deutschlands Estland Volksunie van Estland Hongarije Nationale Boerenpartij Ierland Farmers’ Party / Farmers’ Union Clann na Talmhan Italië Partito dei Contadini d'Italia Joegoslavië Agrarische Partij Moldavië Partidul Țărănesc din Basarabia Nederland Boerenpartij Plattelandersbond Polen Polskie Stronnictwo Ludowe "Piast" Polski Blok Ludowy Polskie Stronnictwo Ludowe "Wyzwolenie" Stronnictwo Chłopskie Roemenië Partidul Țărănesc Partidul Național Țărănesc Agrarische Democratische Partij (Roemenië) Spanje Partido Agrario Español Verenigd Koninkrijk Agricultural Party
Buiten Europa Land Partij Canada United Farmers (Canada) Progressive Party of Canada Chili Nationale Agrarische Partij Partido Nacional Partido Agrario Laborista Colombia Nationale Agrarische Partij Mexico Nationale Agraristische Partij Peru Partido Nacional Agrario Thailand Sociaal-Agrarische Partij Venezuela Nationale Agrarische Partij Verenigde Staten Democratic-Republican Party Greenback Party People’s Party (Verenigde Staten) Farmer-Labor Party
Categorie:Politieke stroming