Sint-Goriks-Oudenhove is een dorp in de Belgische provincie Oost-Vlaanderen en een deelgemeente van de stad Zottegem, het was een zelfstandige gemeente tot aan de gemeentelijke herindeling van 1971. Het dorp is gelegen in de Zwalmstreek (Vlaamse Ardennen).
Geschiedenis De oudste geattesteerde vorm van deze nederzettingsnaam werd gevonden door Maurits Gysseling in het Latijns Fonds van de Nationale Bibliotheek van Parijs en dateert uit 1172: oudenhoua sancti gaugerici. In 1172 werd door bisschop Nicolaus van Kamerijk aan abt Gillebertus de plechtige overdracht gedaan van het bezit en de inkomsten van de kerk van Sint-Goriks-Oudenhove Frans Watté, Strijpen en Sint-Goriks-Oudenhove, Zottegem: 1990, pag. 18..
Andere attestaties zijn oudenoue sancti gaugericioudenoue sancti gaugerici: 1291, Rijksarchief Gent-Ninove, oorkonde, sente goriicx oudenhouenesente goriicx oudenhouene: 1350, Rijksarchief Gent-Sint-Martens-Bosse, oorkonde en sente guericx haudenhouesente guericx haudenhoue: 1410, Stadsarchief Gent-Registers van de Gedele (330/14, 284verso). De plaats werd in de 15de eeuw ook vermeld als sente gheericx houdenhouesente gheericx houdenhoue: 1429, Stadsarchief Gent-Registers van de Gedele (330/19, 241verso), maar dat is een schrijffout van de scribent. De naam heeft eenzelfde oorsprong als Sint-Maria-Oudenhove en zou liggen bij het ontstaan van een gemeenschap rond een hof dat er altijd (vanouds) heeft gestaan. Oudenhove kan dan geïnterpreteerd worden als "het oude hof" Lamarcq, D., De herkomst van de gemeentenamen en de spotnamen van Zottegem, Zottegems Genootschap voor Geschiedenis en Oudheidkunde, Handelingen X, 2001.
Sint-Goriks-Oudenhove hing af van de baronie van Zottegem. Al in 1172 stond er een kasteelwoning (met herenwoning, brouwerij, windmolen, boerderij), het Huys t'Audenhove (in leen van de heren van Zottegem) Schollaert J.-M. & Vanbuylen J., De heerlijkheid Zyverdinghe te St.-Maria_Oudenhove en de heren van de heerlijkheid "Het Huys van Oudenhove" te Sint-Goriks-Oudenhove, Zottegems Genootschap voor Geschiedenis en Oudheidkunde, Handelingen VI, 1993, pag. 161-174 . In de 15de en ook nog begin 18de eeuw was het in het bezit van de familie de Vilain (heren van Ressegem en Izegem), waardoor het ook t Goed van Resseghem of t Goed van Iseghem werd genoemd. In 1769 verkochten de erfgenamen van de Vander Meerens wat ervan restte; het geheel werd omgebouwd tot hoeve. Frans Watté, Strijpen en Sint-Goriks-Oudenhove, Zottegem: 1990, pag. 94-95.Potter, F., Broeckaert, J., Geschiedenis van de gemeenten behorende tot het huidige Zottegem, 1981, pag. 187-206. Er bevond zich in het dorp nog een tweede heerlijkheid: Ter Kraaien.Persoons, B., De geschiedenis van het hof en de heerlijkheid Ter Kraaien in Sint-Goriks-Oudenhove, Zottegems Genootschap voor Geschiedenis en Oudheidkunde, Handelingen XXII, 2025, pag. 237-270.
Bezienswaardigheden
De Sint-Gorikskerk bevat Romaanse elementen die teruggaan tot de 12de eeuw. Op het kerkhof staat het Oorlogsmonument Sint-Goriks-Oudenhove. Op het Kruiswaterplein werd in 2019 in het kader van een landschapsbelevingsproject van Toerisme Vlaamse Ardennen en Regionaal Landschap Vlaamse Ardennen een zitbank met ijzerzandsteen geplaatst en ook een 'krabsteen', een verwijzing naar de bouwmaterialen van de Sint-Gorikskerk. Op het Kruiswaterplein stond ook een dorpslinde. Na de Eerste Wereldoorlog plantte men er een nieuwe vredesboom. Deze gekandelaarde linde werd na het afsterven vervangen door een zilverlinde. Het Wolvenhof aan de Wolvenhoek. Het Feelkes Hof aan het Kruiswaterplein. Het authentieke volkscafé In de Zavelput (uit 1931) op de Langendries, waar verschillende films en tv-series werden opgenomen (Clan, Flying Home De Beiaard, Blijf!)Het NieuwsbladNuusHet Laatste NieuwsYsewijn, R, Authentieke Belgische cafés, 2021: Uitgeverij Luster.https://web.archive.org/web/20130829082352/http://www.natuurpuntzwalmvallei.be/pad_mijnwerkerspad.html De Kapel ten Bosse (1836) en de Boembekekapel (1933) In Sint-Goriks-Oudenhove wordt jaarlijks in januari een carnavalsstoet gehouden, onderdeel van Zottegem Carnaval.
Natuur en landschap Sint-Goriks-Oudenhove ligt in de Vlaamse Ardennen op een hoogte van 25-92 meter. Ten westen van de dorpskom stroomt de Zwalm in noordelijke richting. Op de grens met Erwetegem (Traveinsbeek) ligt natuurgebied Steenbergse bossen. Het Mijnwerkerspad in natuurgebied Middenloop Zwalm is het verharde gedeelte van de vroegere spoorlijn Zottegem - Brakel - Elzele (Ellezelles), die deel uitmaakte van de spoorlijn 82 (Aalst - Elzele). De spoorlijn werd in 1963 afgeschaft. Tot dan bracht het "Fosttreintje" mijnwerkers van Zottegem en omstreken, naar de Borinage (Henegouwse steenkoolmijnen). Sinds 1978 werd een gedeelte (van de Slijpstraat te Sint-Goriks-Oudenhove tot Opbrakel) als recreatieve weg ter beschikking gesteld van wandelaars en fietsers. Bij wielrenners zijn de hellingen De Vlamme, Kortendries, Langendries en Wolvenhoek bekend.
Demografische ontwikkeling
Bronnen:NIS, Opm:1831 tot en met 1970=volkstellingen
Afbeeldingen
Evenementen Carnaval: vrijdag op of na 6 januari. Kermis mei: Zondag op of na 3 mei. Ruiterommegang: 2 weken na Kermis mei. Kermis oktober: zondag op of na 10 oktober.
Sport In Sint-Goriks-Oudenhove speelt de voetbalclub WK Sint-Goriks.
Nabijgelegen kernen Rozebeke, Michelbeke, Sint-Maria-Oudenhove, Strijpen, Zottegem
Referenties
Categorie:Plaats in Oost-Vlaanderen Categorie:Zottegem Categorie:Onroerend erfgoed in Zottegem Categorie:Beschermd dorpsgezicht in Vlaanderen