Zalužany (Duits: ) is een Tsjechische gemeente in de regio Midden-Bohemen, en maakt deel uit van het district Příbram. Het dorp ligt op 17 kilometer afstand van de stad Příbram.
Zalužany telt 328 inwoners (2025).
Geografie De gemeente Zalužany bestaat uit de volgende plaatsen:
Zalužany ligt relatief dicht bij de rivier de Moldau (Tsjechisch: ), het Orlík-stuwmeer en de grens met Zuid-Bohemen. Een aardig deel van de gemeente bestaat uit landbouwgebied. De Zalužanskýbeek (Duits: ) stroomt door het kadastraal gebied. Ook ligt er een groot bos. Verder zijn er vele vijvers te vinden, waaronder de Březina (Duits: ) en Starývijver (Duits: ). Precies buiten de grens ligt de vijver Hejný (Duits: ).
Tussen 1850 en 1899 hoorde Boješice bij de gemeente, tussen 1850 en 1923 gold dat ook voor Touškov, en van 1 januari 1986 tot 30 juni 1990 tevens voor Holušice, Sedlečko en Vystrkov.
Etymologie De naam van het dorp verwijst naar een weide (Tsjechisch: ). In historische bronnen komt de naam voor als in Zaluzan (1291, 1313, 1382), „in v. Zaluzanech“ (1414), de Zaluzan (1437), na Zalužanech (1472), Zaliczany (1543), Zaluzany (1547), w Zialužianech (1654), Zalužan en Zalužany (1786), Zalužany (1848), Záluží (1854) en tot slot Zalužany (1886).
Geschiedenis De eerste schriftelijke vermelding van het dorp dateert van 1291. Uit archeologisch onderzoek is gebleken dat reeds in de tiende eeuw voor Christus sprake was van een nederzetting, waarvan restanten werden teruggevonden. Ook werd in 1922 een zilveren munt met daarop afgebeeld de Romeinse keizer Hadrianus gevonden.
Gedurende de dertiende eeuw viel Zalužany onder het bestuur van het koninklijke kasteel in Kamýk nad Vltavou, toen koning Wenceslaus II het aan het benedictijnenklooster van Johannes de Doper in Ostrov bij Davle gaf. In de eeuw daarna werd het dorp in twee delen gesplitst. Het kleinere deel hoorde bij het koninklijke kasteel in Orlík; het grotere deel was afwisselend in het bezit van adellijke families. In 1848 werd het feodalisme afgeschaft. miniatuur|Oude brandweerkazerne (2025) Medio 1869 vroeg het gemeentebestuur van Zalužany om stadsrechten. Dit verzoek werd echter afgewezen, omdat de gemeente op dat moment niet over geen eigen kerk beschikte. Op initiatief van de burgers werd daarom tussen 1872 en 1874 de classicistische Sint-Carolus Borromeuskerk gebouwd. De kerk is thans gesloten voor het publiek. Anno 1881 werd in het dorp een vrijwillig brandweerkorps opgericht; een jaar later volgde een begraafplaats.
Sinds 1960 maakt Zalužany volledig deel uit van het district Příbram.
Voorzieningen Het dorp heeft een langgerekt dorpsplein met een historisch centrum en veel traditionele huizen.
Verkeer en vervoer
Autowegen Zalužany is te bereiken via diverse regionale wegen.
Spoorlijnen Er is geen station in Zalužany. Het dichtstbijzijnde station is in Mirovice, op zo'n 6,5 kilometer afstand, aan de spoorlijn van Praag naar České Budějovice en de spoorlijn van Protivin naar Březnice.
Buslijnen Er zijn drie bushaltes in de gemeente (april 2026): +HalteLijn(en)Traject(en)Vervoerder(s)Zalužany, Zalužany407 416 428 488Praag-Smíchovské nádraží – Prachatice Praag-Smíchovské nádraží – Sušice Praag-Smíchovské nádraží – Vimperk Příbram – PísekZDAR ZDAR ZDAR Arriva Střední Čechy, ZDARZalužany, ObÚ488Příbram – PísekArriva Střední Čechy, ZDARZalužany, Čerpací stanice407 416 428 488Praag-Smíchovské nádraží – Prachatice Praag-Smíchovské nádraží – Sušice Praag-Smíchovské nádraží – Vimperk Příbram – PísekZDAR ZDAR ZDAR Arriva Střední Čechy, ZDAR
Bezienswaardigheden
Kasteel Aan de westkant van het dorp staat het kasteel van Zalužany, dat is ontstaan door de verbouwing van een middeleeuws fort. Door de eeuwen heen ging de bouwkundige staat van het kasteel achteruit. Na 1727, toen het vervallen gebouw eigendom werd van de familie Koc uit Dobriš, vond een grote renovatie plaats, waarbij barokke elementen werden aangebracht. Tussen 1804 en 1922 was het kasteel eigendom van de familie Schwarzenberg; vanaf 1924 viel het toe aan de familie Václav Biskup uit Žbonín.
Andere bezienswaardigheden
Joodse begraafplaats; Voormalige synagoge; Dorpskapel; Sint-Carolus Borromeuskerk, doch gesloten voor het publiek. Het meubilair en de beelden van Sint-Johannes Nepomucenus en Sint-Anna voor de entree zijn beschermde monumenten.
Galerij
Externe links Website van de gemeente Monumentenregister van Zalužany
Bronnen en referenties
Categorie:Gemeente in Příbram