Arp Schnitger (Schmalenfleth bij Golzwarden,Geboren in Schmalenfleth, een dorp dat destijds geen kerk had, gedoopt in de Bartholomeüskerk van het 2 km zuidelijker gelegen Golzwarden. gemeente Brake (Unterweser), 2 juli 1648 – begraven Hamburg-Neuenfelde, 28 juli 1719) was een Duits orgelbouwer die zo beroemd was dat hij weleens 'de Stradivarius onder de orgelbouwers' is genoemd.

Vrij algemeen wordt aangenomen, dat Berendt Hus (ca. 1620-1671) uit Oldenburg aan Arp Schnitger in de jaren van 1666-1671 het vak heeft geleerd.

Leven en werk Vele kerken in het noorden van Nederland en Duitsland bezitten een orgel dat is gebouwd door Schnitger.

Schnitger bouwde 170 orgels, waarvan 110 helemaal nieuw. Van de ruim dertig die vandaag de dag nog over zijn, bevindt het grootste deel zich in Noord-Duitsland. In Noord-Nederland staan er nog elf, overwegend in de provincie Groningen. Het orgel in de Martinikerk in de stad Groningen is geen 'nieuwbouw-Schnitgerorgel'. De Duitser restaureerde het in 1692 en breidde het verder uit.

De belangrijkste werkplaats is Hamburg. Vanuit deze werkplaats werden meesterknechten uitgezonden. Een voorbeeld hiervan is het orgel in de Jacobikerk in Uithuizen, dat niet door Schnitger is aangeraakt maar door zijn meesterknechten Johannes Radeker en Rudolf Garrels is gebouwd. Boven het orgel in zijn woonplaats Hamburg-Neuenfelde (Duitsland) liet hij de spreuk Gott allein die Ehre (Alleen God komt de eer toe) aanbrengen.

Het talent van Schnitger bestond er voor een groot deel uit dat hij er in was geslaagd de beste orgelbouwers uit zijn tijd om zich heen te verzamelen. Hij had een ploeg in Maagdenburg, in Bremen en in Groningen. Hij was zeer precies en gedetailleerd in zijn aanwijzingen en hoefde zelf vaak niet meer te doen dan aan het begin van een project zijn handtekening zetten en na voltooiing geld ophalen en het instrument stemmen.

Schnitger had vier zonen die ook actief waren als orgelmaker. Van hen stierven Arp Schnitger junior (1686-1712) en Hans Schnitger (1688-1708) al vroeg. Johann Jürgen (Georg) Schnitger (1690-na 1734) werkte samen met zijn jongste broer (onder meer aan het orgel van de Grote of Sint-Michaëlskerk in Zwolle), maar over zijn leven na 1734 is niets bekend. Die jongste broer was Franz Caspar Schnitger (1693-1729), de vader van Frans Casper Snitger (1724-1799) die een bekende Nederlandse orgelbouwer werd.

In 2017 dook een portret van Schnitger op in de Sint Bartholomeuskerk van Golzwarden.Orgelnieuws.nl (2017). Eerste portret Arp Schnitger opgedoken. [online] Beschikbaar via: Orgelnieuws.nl. [Geraadpleegd op 12 maart 2022].

Opus Jaar Plaats Kerk Afbeelding Manualen Registers Origineel van Schnitger 1668–75,1688 Stade (D) St. Cosmae et Damiani center|160x160px III/P 42 kast, prospekt, 35 registers (8 ten dele); begonnen door Berendt Hus, voltooid door Schnitger 1677–79 Bülkau (D) St. Johannes der Täufer 160x160px I 10 (?) kast, prospekt; vandaag II/P/22 1678–79,1709 Jork (D) St. Matthias 160x160px III/P 35 kast, prospekt; vandaag II/P/22 1680 Cappel (D) St. Peter und Paul center|160x160px II/P 30 kast, prospekt, 18 registers, 10 andere oude registers door Schnitger gehandhaafd 1678–82 Oederquart (D) St. Johannis 160x160px III/p 28 kast, prospekt; vandaag II/P/17 1682–83 Lüdingworth, tegenwoordig gem. Cuxhaven (D) St. Jacobi 160x160px III/P 35 kast, prospekt, 14 registers (geheel of ten dele), veel oud pijpwerk door Schnitger gehandhaafd (helft van het orgel) 1684 Elmshorn (D) Nicolaikirche 160x160px II/P 23 kast; vandaag III/P/33 1686 Hamburg-Bergstedt (D) Ev. Kirche 160x160px I 8 kast, 2-3 registers 1686 Blankenhagen (D) Dorfkirche center|160x160px II/p 12 kast, 4-5 registers 1685–87 Steinkirchen (D) St. Nicolai et Martini 160x160px II/P 28 kast, prospekt, 13 registers, 8 andere ten dele 1683–88 Hamburg-Neuenfelde (D) St. Pankratius 160x160px II/P 34 kast, prospekt, 18 registers 1688 Mittelnkirchen (D) St. Bartholomäus 160x160px II/p 22 6-8 registers; vandaag II/P/32 1688–90 Hollern (D) St. Mauritius 160x160px II/P 24 kast, prospekt, 13 registers (geheel of ten dele) 1686–88,1691–92 Norden (D) Sint-Liudgerkerk center|160x160px III/P 46 kast, 13 registers, 8 oude registers door Schnitger gehandhaafd(zwaluwnestorgel) 1691–92 Groningen Martinikerk center|160x160px III/P 39 kast van het pedaal, prospekt, 6 registers, andere oude registers door Schnitger gehandhaafd; vandaag III/P/52 1689–93 Hamburg (D) St. Jacobi center|160x160px IV/P 60 43 registers (geheel of ten dele), waarvan een aantal door Schnitger gehandhaafd 1693 Groningen Pelstergasthuiskerk center|160x160px II/p 20 kast, 2 register (7 ten dele) 1693 Eutin (D) Kasteel 160px I 9 kast 1693–94 Grasberg (D) Ev.-luth. Kirche center|160x160px II/P 21 kast, 14 registers 1695–96 Noordbroek Kerk van Noordbroek center|160x160px II/P 20 kast, 10-11 registers; vandaag II/P/24 1695–96 Harkstede Hervormde Kerk 160px I 7 kast, prospekt, 5 registers; vandaag I/p/9 (10) 1694–97 Groningen Der Aa-Kerk center|160x160px IV/P 40 1710 vernield 1696–97 Peize Hervormde Kerk 160x160px II/P 22 oorspronkelijk in Groningen (Pepergasthuiskerk), sinds 1861 in Peize; kast, prospekt, 4-6 registers, oude registers door Schnitger gehandhaafd 1697–98 Strückhausen, gem. Ovelgönne (D) St. Johannes center|160x160px II/p 12 kast van het hoofdwerk, 2 registers; vandaag II/P/15 1697–98 Dedesdorf (D) St. Laurentius center|160x160px II/p 12 kast van de manuaal-werken, 10 registers; vandaag II/P/18 1697–98 Golzwarden bij Brake (D) St. BartholomäusIn deze kerk was Arp Schnitger gedoopt. center|160x160px II/P 20 kast; vandaag II/P/22 1698 Nieuw-Scheemda Hervormde Kerk 160x160px I/p 8 kast, 4-6 registers 1696–99 Mensingeweer Hervormde Kerk 160x160px I 8 kast, prospekt, 6 registers; vandaag I/9 1699 Groningen Lutherse kerkcentre|160x160px II/p 16 1896 door C.A. en A. van Oeckelen vervangen, maar tussen 2013 en 2017 gereconstrueerd door Bernhardt Edskes 1699 Ganderkesee (D) St. Cyprian und Cornelius center|160x160px II/p 16 kast, prospekt, 9 registers; vandaag II/P/22 1700–01 Uithuizen Kerk van Uithuizen center|160x160px II/P 28 kast, 19 registers, 6 andere ten dele 1701 Moreira da Maia (Portugal) Klosterkirche San Salvador center|160x160px II 12 kast, 11 registers 1701 Mariana, MG (Brazilië) Cathedral Nossa Senhora da Assunção center|160x160px II/p 18 kast, prospekt, 14 registers (geheel of ten dele); waarschijnlijk door Schnitgers medewerker Heinrich HullenkampfOrgan Tours of Brasil freewebs.com. Gearchiveerd op 14 januari 2016. Clausthal-Zellerfeld (D) St. Salvatoris 160x160px III/P 55 kast; vandaag II/P/29 1700–02 Groningen Der Aa-kerk center|160x160px III/P 32 kast, prospekt, ca. 13 registers, 10 oude registers door Schnitger gehandhaafd; vandaag III/P/40 Oorspronkelijk Academiekerk Broerplein Groningen. 1814 Overgeplaatst naar Der Aa-kerk door J.W. Timpe 1702 Estebrügge (D) St. Martin center|160x160px II/P 34 kast 1704 Eenum Kerk van Eenum 160x160px I 10 kast, prospekt, 4-6 registers; vandaag I/p/10 1704 Godlinze Pancratiuskerk center|160x160px II/p (?) 16 kast, prospekt, 8-9 registers; vandaag I/p/12 1705 Accum (D) St. Willehad 160x160px II/p 14 kast 1707–08 Lenzen (D) St. Katharinen 160x160px II/P 27 kast ten dele, 2-3 registers 1707–08 Hamburg-Ochsenwerder (D) St. Pankratius 160x160px II/P 30 kast, prospekt, 5-11 registers; vandaag II/P/24 1709–10 Weener (D) St.-Georgskirche 160x160px II/p 22 kast, 6 registers; vandaag II/P/29 1710–11 Pellworm (D) Alte Kirche 160x160px II/P 24 kast, 11 registers (geheel of ten dele) 1710–11 Sneek Grote of Martinikerk 160x160px III/P 36 kast, prospekt, 10 registers (geheel of ten dele) 1711 Ferwerd Sint-Martinuskerk 160x160px II/P 26 5 registers 1710–13 Abbehausen (D) St. Laurentius center|160x160px II/P 24 kast, prospekt, 2 registers 1715–16 Faro (Portugal) Kathedrale center|160x160px II 22 door Schnitgers medewerker Heinrich Hullenkampf 1714–16 Rendsburg (D) Christuskirche center|160x160px II/P 29 kast, 4 registers; vandaag IV/P/51 1715–19 Itzehoe (D) St. Laurentii 160x160px IV/P 43 kast, prospekt; vandaag IV/P/58 1719–21 Zwolle Grote of Sint-Michaëlskerk center|160x160px IV/P 64 kast, groot deel van de registers; door de zonen Franz Caspar Schnitger en Johann Georg Schnitger voltooid

Categorie:Duits orgelbouwer