Een onafhankelijkheidsoorlog, ook wel secessieoorlog, is een oorlog die uitbreekt na of voorafgaat aan de onafhankelijksverklaring van een nieuwe staat. Vaak sturen kolonisators of overheersers extra troepen om de voorvechters van de onfhankelijkheid te bestrijden. Ook komt het voor dat derde landen zich in de strijd mengen, of dat er een burgeroorlog uitbreekt, naar aanleiding van de verklaring.
In het verleden zijn er vele onafhankelijkheidsoorlogen geweest, zie de lijst hieronder. Ook nu nog zijn er volken die strijden voor hun onafhankelijkheid. Tegenstanders zullen eerder van separatisme spreken.
Onvolledige lijst met onafhankelijkheidsoorlogen Geslaagde onafhankelijkheidsoorlogen Nederland: 1568-1648 Verenigde Staten: 1773-1783 Verenigde Nederlandse Staten: 1790 Haïti: 1791-1804 Mexico: 1810-1821 Chili: 1810-1818 Griekenland: 1821-1832 Brazilië: 1822-1824 België: 1830 Ierse Republiek: 1916-1921 Indonesië: 1947-1949 Israël: 1948-1949 Vietnam: 1946-1976 Algerije: 1954-1962 Guinee-Bissau: 1963 - 10 september 1974(van Portugal) Angola: 1961 - 11 november 1975(van Portugal) Mozambique: 1964 - 25 juni 1975(van Portugal) Oost-Timor: 1975 - 20 mei 2002(van Indonesië)
(Nog) niet geslaagde secessie-oorlogen Baskenland: vanaf 1960 Biafra: 1967-1970 Tsjetsjenië: vanaf 1994 Palestina: vanaf 1947
Met revolutionair geweld ontbonden staten Verenigd Koninkrijk der Nederlanden: 1830-1831 Joegoslavië: 1991-2001
Zie ook Dekolonisatie