miniatuur|Aankomst van Armand Desmet tijdens de editie van 1967 (collectie KOERS. Museum van de Wielersport) De E3 Saxo Classic, vroeger bekend als de E3 Harelbeke,Sinds 2023 is E3 Saxo Classic de officiële naam. Voorheen werd de wedstrijd verreden als Harelbeke-Antwerpen-Harelbeke, E3 Harelbeke, E3 Prijs Vlaanderen, E3 BinckBank Classic en E3 Saxo Bank Classic. Veel mensen spreken nog steeds van de E3 Harelbeke. Deze naam is in het logo gebleven. is een jaarlijkse eendaagse wielerwedstrijd in Vlaanderen met start en aankomst in de stad Harelbeke. Het is een 210 kilometer lange wedstrijd voor eliterenners met een parcours doorheen de Vlaamse Ardennen. Sinds de eerste editie in 1958 wordt de wedstrijd georganiseerd door de wielerclub Hand in Hand.
Eerst gereden in 1958 als Harelbeke-Antwerpen-Harelbeke, is het een van de meer recentelijk gevestigde eendagsklassiekers. Het staat op de UCI World Tour-kalender, als onderdeel van een reeks gekasseide klassiekers in België en Noord-Frankrijk in maart en april. De koers wordt beschouwd als een belangrijk opwarmingsevenement voor de Ronde van Vlaanderen, een andere grote wielerwedstrijd die doorgaans de volgende week plaatsvindt.
Tom Boonen is recordhouder met vijf overwinningen, gevolgd door Rik Van Looy, die vier keer won.
Kasseienkoers De wedstrijd vindt plaats op een vrijdag, de week voor de Ronde van Vlaanderen, en vormt zo het begin van de Vlaamse Wielerweek. Het is de tweede in de reeks kasseienritten in België en Noord-Frankrijk die plaatsvinden over een periode van twee weken vanaf de woensdag na Milaan-San Remo tot Parijs-Roubaix. De E3 Harelbeke wordt met haar lage aantal aan kasseiklimmen vaak gezien als de kleine versie van de Ronde van Vlaanderen.
Sinds 2005 was de E3 Prijs Vlaanderen onderdeel van het continentale circuit, met name van de UCI Europe Tour. Op 1 september 2011 werd officieel bekendgemaakt dat de wedstrijd voor de periode 2012 tot 2015 deel ging uitmaken van de UCI World Tour. Daardoor wordt de wedstrijd sinds 2012 op de vrijdag voor Gent-Wevelgem gereden. In deze editie werd voor de eerste keer de Muur van Geraardsbergen opgenomen in de wedstrijd.De E3 Prijs vist de Muur van Geraardsbergen op. Sporza (24 november 2011). Die helling was eerder geschrapt uit het parcours van de Ronde van Vlaanderen, wat een hele polemiek veroorzaakte bij de aanhangers van deze wedstrijd.
In de editie van 2012 versloeg Tom Boonen de Spaanse renner Óscar Freire in de spurt en won zo de wedstrijd voor de vijfde keer. Daarmee verbrak hij het vorige record van Rik Van Looy, dat sinds 1969 standhield. Na de wedstrijd bood Boonen hiervoor met een kwinkslag zijn verontschuldigingen aan bij De Keizer van Herentals.
In maart 2017 uitte Marc Claerhout, manager van de wedstrijd, de intentie om in 2018 voor de eerste maal een E3 Harelbeke voor vrouwen te organiseren.
Ontstaan
De koers werd opgericht door Hand in Hand, een wielerclub uit Harelbeke. In 1957 organiseerde de wielerclub voor het eerst een wedstrijd voor profs op een lokaal circuit. De wedstrijd kreeg veel belangstelling en betekende de start van een grote wielerwedstrijd.
Op zaterdag 3 mei 1958 werd de eerste Harelbeke-Antwerpen-Harelbeke verreden. De koers werd ook de Grote Peter Benoitprijs genoemd, naar de bekende Harelbeekse componist. Het startte om 12 uur 's middags en kruiste meer dan 200 kilometer doorheen Vlaanderen. Het parcours was rustig in de eerste helft met daarna belangrijke hindernissen als de Kluisberg, de Kruisberg, de Kwaremont en het Vossenhol. Het eigenlijke keerpunt van de koers lag in Sint-Niklaas, niet Antwerpen.
De aankomst van de eerste koers lag op de Verenigde Natiënlaan, vlak bij het stamcafé van de wielerclub: café Britannia.
De wedstrijden werden later verreden ten tijde van de aanleg van de E3 (later A14-E17), de autosnelweg tussen Kortrijk, Harelbeke en Antwerpen, en het parcours ging de eerste jaren dan ook van Harelbeke naar Antwerpen en vice versa.D. De Zaeytijd, P. Cornillie, T. Ameye. E3 Harelbeke: excentrieke klassieker. "Hand in Hand voor de koers in Harelbeke" p. 12-14.
Benaming miniatuur|Trofee gewonnen door Tom Boonen in 2012 tijdens E3 Harelbeke (collectie KOERS. Museum van de Wielersport) De wedstrijd werd in 1958 ingevoerd als Harelbeke-Antwerpen-Harelbeke en onderging in 1970 een eerste naamsverandering naar E3 Prijs Harelbeke. Vanaf 2003 volgden de nieuwe benamingen elkaar snel op, met E3 Prijs Vlaanderen tot 2012, E3 Prijs Vlaanderen-Harelbeke in 2013 en E3 Harelbeke tussen 2014 en 2016. Vanaf 2017 kwam er ook een titelsponsor bij met Record Bank E3 Harelbeke, die in 2019 overging in E3 BinckBank Classic. Vanaf 2021 werd de wedstrijd verreden onder de naam E3 Saxo Bank Classic. Sinds 2023 is de naam E3 Saxo Classic.Waarvoor staat die ‘E3’ in de E3 Saxo Bank Classic eigenlijk?, nieuwsblad.be, 23 maart 2021. Gearchiveerd op 24 maart 2021.
Podia +Jaar Winnaar Tweede Derde1958 Armand Desmet Lucien Demunster Briek Schotte1959 Norbert Kerckhove Jan Zagers Norbert Van Tieghem1960 Daniel Doom Odiel Van Der Linden Petrus Oellibrandt1961 Arthur Decabooter Frans Aerenhouts André Noyelle1962 André Messelis Leopold Schaeken Frans De Mulder1963 Noël Foré Peter Post Jef Planckaert1964 Rik Van Looy Norbert Kerckhove Edgard Sorgeloos1965 Rik Van Looy Georges Van Coningsloo René Thyssen1966 Rik Van Looy Willy Bocklant Joseph Spruyt1967 Willy Bocklant Jozef Huysmans Armand Desmet1968 Jaak De Boever Jozef Huysmans Herman Vanspringel1969 Rik Van Looy Georges Van Coningsloo Willy Vekemans1970 Daniel Van Ryckeghem Roger De Vlaeminck Roger Rosiers1971 Roger De Vlaeminck Georges Pintens Eddy Merckx1972 Hubert Hutsebaut Eddy Merckx Walter Godefroot1973 Willy In 't Ven Albert Van Vlierberghe Walter Planckaert1974 Herman Vanspringel Freddy Maertens Frans Verbeeck1975 Frans Verbeeck Freddy Maertens Kees Bal1976 Walter Planckaert Walter Godefroot Daniel Verplancke1977 Dietrich Thurau Patrick Sercu Erik De Vlaeminck1978 Freddy Maertens Jan Raas Ronny De Witte1979 Jan Raas Frank Hoste Michel Pollentier1980 Jan Raas Sean Kelly Rik Van Linden1981 Jan Raas Ludo Delcroix Fons De Wolf1982 Jan Bogaert Roger De Vlaeminck Daniel Willems1983 William Tackaert Bert Oosterbosch Jan Jonkers1984 Bert Oosterbosch Eddy Planckaert Leo van Vliet1985 Phil Anderson Jozef Lieckens Eddy Planckaert1986 Eric Vanderaerden Frits Pirard Jos Lammertink1987 Eddy Planckaert Jelle Nijdam Marc Sergeant1988 Guido Bontempi Allan Peiper Eddy Planckaert1989 Eddy Planckaert Adrie van der Poel Marc Sergeant1990 Søren Lilholt Fabio Roscioli Adrie van der Poel1991 Olaf Ludwig Phil Anderson Uwe Raab1992 Johan Museeuw Wiebren Veenstra Eric Vanderaerden1993 Mario Cipollini Olaf Ludwig Jelle Nijdam1994 Andrei Tchmil Vjatsjeslav Jekimov Silvio Martinello1995 Bart Leysen Steffen Wesemann Carlo Bomans1996 Carlo Bomans Peter Van Petegem Wilfried Nelissen1997 Hendrik Van Dyck Paolo Fornaciari Brian Holm1998 Johan Museeuw Michele Bartoli Mirko Celestino1999 Peter Van Petegem Andrei Tchmil Frank Vandenbroucke2000 Sergej Ivanov Geert Van Bondt Chris Peers2001 Andrei Tchmil Steffen Wesemann Martin Hvastija2002 Dario Pieri Jo Planckaert Johan Museeuw2003 Steven de Jongh Steffen Wesemann Stijn Devolder2004 Tom Boonen Jaan Kirsipuu Andris Naudužs2005 Tom Boonen Andreas Klier Peter Van Petegem2006 Tom Boonen Alessandro Ballan Aart Vierhouten2007 Tom Boonen Fabian Cancellara Marcus Burghardt2008 Kurt-Asle Arvesen David Kopp Greg Van Avermaet2009 Filippo Pozzato Tom Boonen Maksim Iglinski2010 Fabian Cancellara Tom Boonen Juan Antonio Flecha2011 Fabian Cancellara Jürgen Roelandts Vladimir Goesev2012 Tom Boonen Óscar Freire Bernhard Eisel2013 Fabian Cancellara Peter Sagan Daniel Oss2014 Peter Sagan Niki Terpstra Geraint Thomas2015 Geraint Thomas Zdeněk Štybar Matteo Trentin2016 Michał Kwiatkowski Peter Sagan Ian Stannard2017 Greg Van Avermaet Philippe Gilbert Oliver Naesen2018 Niki Terpstra Philippe Gilbert Greg Van Avermaet2019 Zdeněk Štybar Wout van Aert Greg Van Avermaet2020Niet verreden2021 Kasper Asgreen Florian Sénéchal Mathieu van der Poel2022 Wout van Aert Christophe Laporte Stefan Küng2023 Wout van Aert Mathieu van der Poel Tadej Pogačar2024 Mathieu van der Poel Jasper Stuyven Wout van Aert2025 Mathieu van der Poel Mads Pedersen Filippo Ganna2026 Mathieu van der Poel Per Strand Hagenes Florian Vermeersch
Meervoudige winnaars Overwinningen Renner Land Jaren 5 Tom Boonen 2004, 2005, 2006, 2007, 2012 4 Rik Van Looy 1964, 1965, 1966, 1969 3 Jan Raas 1979, 1980, 1981Fabian Cancellara 2010, 2011, 2013Mathieu van der Poel 2024, 2025, 2026 2 Eddy Planckaert 1987, 1989Johan Museeuw 1992, 1998Andrei Tchmil 1994, 2001Wout van Aert 2022, 2023
Overwinningen per land Overwinningen Land 40 9 4 3 2 , 1 , , , , , , ,
Zie ook Lijst van beklimmingen in de E3 Harelbeke