thumb|Cornelis Ketel, ets door Hendrik Bary naar een tekening van Ketel Cornelis Ketel (Gouda, 18 maart 1548 – Amsterdam, 5 augustus 1616) was een Nederlands maniëristisch schilder, beeldhouwer, dichter en tekenaar.
Biografie Cornelis Ketel werd in 1548 in Gouda geboren als buitenechtelijk kind van Elisabeth Jacobsdr Ketel en de kunstverzamelaar Govert Jans van Proyen. De bekende Goudse glazenier Dirck Crabeth moedigde hem aan te gaan schilderen toen hij leerling was bij zijn gelijknamige oom, Cornelis Jacobsz Ketel, in Gouda. Hij werd vervolgens op 17-jarige leeftijd leerling van de Delftse schilder Anthonie van Blokland. Na een jaar vertrok hij naar Parijs, maar moest vanwege de politieke omstandigheden al snel terugkeren naar Gouda. Omdat hij vanwege de binnenlandse onlusten weinig opdrachten kreeg, vertrok hij in 1573 naar Engeland en werkte daar in Londen. In 1581 keerde hij terug naar Holland en vestigde zich definitief in Amsterdam.
Cornelis Ketel trouwde in 1574 in Londen met Aeltgen Gerrits. Na het overlijden van Aeltgen in 1606 te Amsterdam, hertrouwde hij op 4 oktober 1607 aldaar met Aeltge Jans. Cornelis had vijf kinderen, die allen jong overleden.
Volgens de Goudse geschiedschrijver Ignatius Walvis was Ketel verwant aan de vrouw van de bekende glasschilder Wouter Pietersz Crabeth. Diens kleinzoon Wouter Crabeth was een belangrijke leerling van Ketel. Overigens wordt dit laatste ook wel betwijfeld en zou er sprake zijn van een verwisseling met de eerder genoemde oom en naamgenoot Cornelis Ketel. Andere leerlingen van Ketel waren Pieter Isaacsz, Isaac Oseryn, Gillis Smissaert en Cornelis van der Voort.
Hij begon al in 1599 met schilderen met zijn vingers en tenen, en was mogelijk sinds circa 1610 kreupel.
De Harderwijker burgemeester en verzamelaar Ernst Brinck vermeldt in 1614 het volgende: Brinck vergist zich in de leeftijd van Ketel, dit moet ongeveer 70 zijn.
Ook Ignatius Walvis vermeldt het curieuze gegeven dat Cornelis Ketel ook vinger- en voetschilderde. De bron van Walvis was waarschijnlijk "Het Schilderboeck" van Karel van Mander.
Onder een van Ketels werken stond – volgens Walvis – het volgende gedicht:
Werken van Cornelis Ketel thumb|350px|right|Schutterstuk door Cornelis Ketel (1588) Een altaarstuk van de allerheiligste drie enigheid voor de Goudse lakenbereiders De compagnie van Dirck Jacobsz Roosecrans en luitenant Pauw Portret van Adam Wachendorff Een 58-jarige man Het raadsel van Nijmegen, 1576. Te zien in het Valkhof.
Trivia In Gouda is (in 1903) de Cornelis Ketelstraat naar hem genoemd.
Externe links
Cornelis Ketel op Artcyclopedia
Categorie:Nederlands kunstschilder Categorie:Geschiedenis van Gouda Categorie:Persoon in de Nederlanden in de 16e eeuw