thumb|De voormalige Utrechtse vestiging van AXA Nederland thumb|De voormalige vestiging van Zwitserleven in Amstelveen SNS REAAL was een Nederlandse financiële instelling op het gebied van verzekeren en bankieren die zich richtte op de particuliere markt en het midden- en kleinbedrijf. De dienstverlening aan particuliere en zakelijke relaties vond vooral plaats door SNS Bank (nu ASN Bank) en Reaal (later VIVAT).
SNS REAAL is op 1 februari 2013 genationaliseerd. Het ministerie van Financiën had een exitstrategie bepaald. Het vastgoed werd afgesplitst, verzekeraar Reaal werd verkocht aan het Chinese bedrijf Anbang Insurance Group en SNS Bank werd opnieuw naar de beurs gebracht. De holding SNS REAAL werd ontmanteld. Per 30 september 2015 werd SRH N.V. de nieuwe naam.
Vroege geschiedenis De geschiedenis van SNS gaat terug tot 1817. In dat jaar werd de eerste Nederlandse spaarbank opgericht als Nutsspaarbank. Sparen was toen vooral een middel om de zelfredzaamheid van Nederlanders te bevorderen. Die zelfredzaamheid staat ook nu nog centraal bij SNS.
De SNS heeft haar oorsprong in de vroege jaren van de twintigste eeuw, toen op lokaal niveau de eerste spaarbanken werden opgericht. Zij hadden over het algemeen meer sociale dan commerciële doelstellingen. De samenwerking tussen deze afzonderlijke plaatselijke en regionale banken werd met name vanaf de jaren zestig steeds hechter. In de eerste helft van de jaren zeventig van de twintigste eeuw zijn in een paar fusiegolven plaatselijke spaarbanken samengegaan in regionale spaarbanken. De SNS als organisatie begint in 1987 door een fusie van twee van deze regionale banken: de Gelders-Utrechtse Spaarbank en Spaarbank Limburg tot de Samenwerkende Nederlandse Spaarbanken (SNS). In 1990 sloten zich opnieuw enkele regionale banken aan bij de SNS. In de loop van de jaren negentig voegden nog enkele regionale banken en individuele leden van de Coöperatieve Vereniging voor Bondsspaarbanken zich bij de SNS.
Fusie SNS en Reaal De Reaal Groep is voortgekomen uit De Centrale Arbeidersverzekerings‑ en Depositobank (1904) en de Coöperatieve Levensverzekeringsmaatschappij Concordia (1907). De Centrale was oorspronkelijk een verzekeringsbedrijf dat zijn winsten besteedde aan het ‘langs wettige weg, politiek of cultureel sterker maken van de arbeidersklasse’. Ook de Hollandse Koopmansbank en de Algemene Spaarbank voor Nederland (ASN) maakten deel uit van De Centrale. De winstuitkeringen van De Centrale vloeiden in de vorm van kleine en grote schenkingen, of renteloze en hypothecaire leningen naar tal van organisaties en verenigingen. Concordia was een instelling van achtereenvolgens de Bond van Rooms-Katholieke Werkliedenverenigingen, de Katholieke Arbeidersbeweging en het Nederlands Katholiek Vakverbond (NKV). De Centrale was nauw gelieerd aan de sociaaldemocratische vakverenigingen en later het Nederlands Verbond van Vakverenigingen (NVV). Vanaf 1936 had De Centrale haar hoofdkantoor op de plek waar anno 2014 het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap is gevestigd.
Eind jaren 80 besloten vijf bedrijven, De Centrale Verzekeringen, Concordia Verzekeringen, de Algemene Spaarbank voor Nederland, de Centrale Volksbank en de Hollandse Koopmansbank tot een vergaande samenwerking. Deze samenwerking resulteerde uiteindelijk in augustus 1990 in de vorming van de Reaal Groep. De Centrale Volksbank ging hierin echter niet mee en bleef zelfstandig. In 1992 werd de Centrale Volksbank een 100% dochteronderneming van SNS Bank.
Per mei 1997 besloten Reaal Groep N.V. en SNS Groep N.V. tot de vorming van SNS Reaal Groep. Tientallen fusies en overnames met andere spaarbanken, zoals RegioBank, en kleinere verzekeringsmaatschappijen, zoals NOG Verzekeringen, Proteq, Hooge Huys en Zurich Verzekeringen, maken deel uit van de ontstaansgeschiedenis, die hier niet allemaal worden genoemd.
SNS Bank was lange tijd onderdeel van SNS REAAL. In 1997 kocht de SNS Groep alle aandelen REAAL Groep van de vakbond FNV. Beide bedrijven gingen verder als SNS REAAL. SNS REAAL heeft sinds 18 mei 2006 een notering op de Euronext in Amsterdam. Ongeveer twee derde van de aandelen blijft in handen van een stichting. SNS REAAL concentreert zich volledig op de Nederlandse markt. SNS Bank onderscheidt zich door de focus op hypotheken en vermogensopbouw (sparen en beleggen) voor particulieren en het midden- en kleinbedrijf (MKB). Dit maakt SNS Bank bij uitstek een retailbank.Van een retailbank zijn de belangrijkste klanten de individuele personen. In Nederland hebben de grote banken ieder hun retailtak, de SNS Bank is het meest een retailbank.
Groei en beursgang Op 11 december 2002 werd Sjoerd van Keulen benoemd tot voorzitter van de raad van bestuur van SNS Reaal en Ronald Latenstein van Voorst werd benoemd tot financieel directeur. Zij kwamen met een ambitieus programma voor groei door meer kantoren te openen en door middel van acquisities. Om grote overnames te doen was toegang tot de kapitaalmarkt noodzakelijk.
SNS REAAL had van 18 mei 2006 tot 1 februari 2013 een notering op de Euronext in Amsterdam.Beursgang SNS Reaal valt groter uit, de Volkskrant, 22 mei 2006, geraadpleegd op 12 november 2012 De "Stichting Beheer SNS REAAL" verkocht een deel van haar belang in het bedrijf, maar hield een meerderheidsbelang. De beursgang leverde in totaal 1,368 miljard euro op. Die opbrengst werd voor 416 miljoen euro aangewend voor algemene bedrijfsdoeleinden en de financiering van acquisities. De overige 952 miljoen euro kwam ten goede aan de Stichting Beheer SNS Reaal. Door de nationalisatie van de bank (zie onder) werd de bank per februari 2013 weer van de beurs gehaald, waarbij de aandeelhouders door de Nederlandse staat werden onteigend.
SNS REAAL heeft met de opbrengst van de beursgang in 2006 en 2007 diverse grote acquisities gedaan.
Bouwfonds Property Finance In de zomer van 2006 werd Bouwfonds Property Finance (BPF) overgenomen, dat als financieringstak deel uitmaakte van N.V. Bouwfonds Nederlandse Gemeenten, een voormalig semioverheidsbedrijf dat zich voornamelijk richtte op koopwoningen en hypotheken."SNS Reaal neemt Bouwfonds Property Finance over", Trouw, 10 oktober 2006, geraadpleegd op 9 november 2012Persbericht overname Bouwfonds Property Finance (Google Cache), SNS REAAL, 10 oktober 2006, geraadpleegd op 26 februari 2013 Het Bouwfonds was in 2005 volledig verzelfstandigd, doordat de laatste gemeenten hun aandelen verkochten aan de nieuwe eigenaar ABN AMRO. In 2005 realiseerde BPF een nettowinst van € 87 miljoen. Na de overname ging het onderdeel verder onder de naam SNS Property Finance. ABN AMRO had een groot deel van haar dubieuze klanten eerst ondergebracht bij deze nieuwe aankoop.Zoals de portefeuille van de later geliquideerde Willem Endstra, zie p.147 van het boek: De Vastgoedfraude. Verkoper ABN AMRO ontving voor deze activiteit € 810 miljoen."Vastgoedfinanciering: SNS Reaal koopt risico’s", FEM Business & Finance, 5 augustus 2006, geraadpleegd op 12 november 2012 SNS REAAL versterkte op deze wijze haar positie in het midden- en kleinbedrijf en verminderde de afhankelijkheid van de hypotheekmarkt. Ultimo 2006 bedroeg de kredietportefeuille van SNS Property Finance € 8,8 miljard waarvan 77% in Nederland was uitgezet.
Marius Menkveld werd directeur van deze nieuwe activiteit. Hij kreeg de aanvankelijk de opdracht mee het personeel te behouden, maar al snel werden ambitieuze groeidoelstellingen benoemd, vooral buiten Nederland. Om de doelstellingen te behalen leende SNS Property Finance geld uit aan onroerend goedbedrijven tegen gunstiger condities dan de concurrentie. Giftig krediet: de onvermijdelijke ondergang van SNS Reaal, pp.158-159 Nieuwe leningen werden goedgekeurd door de kredietcommissie al waren de dossiers niet compleet. SNS Property Finance trad ook op als mede eigenaar in vastgoed projecten. Zolang de vastgoedmarkt goed was leverde dit een goed resultaat op, maar in 2008 begon de markt te verslechteren en werden de risico's zichtbaar.
De aankoop pakte na een goede start uiteindelijk desastreus uit voor SNS REAAL. Door de afschrijvingen op het vastgoed leidde de aankoop uiteindelijk tot de gedwongen nationalisatie van SNS REAAL op 1 februari 2013, omdat onduidelijk was hoeveel er in de toekomst nog extra moest worden afgeschreven. De berekeningen varieerden tussen de 1,4 en 3,4 miljard euro. De bank baseerde zich op het rapport van Ernst & Young, de overheid op dat van Cushman & Wakefield."SNS-top probeerde kritisch rapport af te zwakken bij Financiën ", nu.nl, 14 februari 2013 De Vereniging van Effectenbezitters noemde de aankoop op 17 februari 2022 bij de Ondernemingskamer een nucleaire bom die de bank-verzekeraar heeft verwoest.VEB: aankoop 'nucleaire bom' Property Finance door SNS was wanbeleid Eerder had een onderzoekscommissie in de zomer van 2021 de aankoop al de oorzaak van de nationalisatie genoemd.
AXA In 2007 werden de Nederlandse activiteiten van de Franse verzekeringsgroep AXA overgenomen voor een bedrag van € 1,75 miljard."SNS Reaal koopt Axa Nederland voor 1,75 miljard", NRC Handelsblad, 4 juni 2007, geraadpleegd op 9 november 2012 Dit werd deels gefinancierd met de uitgifte van nieuwe aandelen. Na deze overname was SNS REAAL de vijfde speler op de Nederlandse verzekeringsmarkt. Alleen Eureko, ING, Fortis en Aviva hadden een groter marktaandeel. Door de overname steeg het marktaandeel op basis van het premie-inkomen tot boven de 9%.
Regio Bank Op 1 juli 2007 werd Regio Bank van ING Bank officieel overgenomen door SNS REAAL. Regio Bank ging sindsdien samen verder met een ander label van SNS REAAL, CVB Bank, onder de naam SNS Regio Bank. Vanaf 1 december 2010 wordt de naam RegioBank gebruikt.
Zwitserleven In november 2007 kwamen de Nederlandse en Belgische activiteiten van Zwitserleven bij SNS REAAL."SNS Reaal koopt Zwitserleven", NRC Handelsblad, 19 november 2007, geraadpleegd op 9 november 2012 SNS REAAL werd hiermee de tweede pensioen- en levensverzekeraar in Nederland. Winterthur, AXA en de pensioen- en levenproducten van SNS REAAL zijn doorgegaan onder de naam Zwitserleven. SNS REAAL betaalde ruim € 1,5 miljard, dat was bijna 17 keer de jaarwinst voor de overname.
Financiële resultaten In 2007 liet de onderneming voor het vijfde achtereenvolgende jaar winstgroei zien. Dit was het resultaat van een verbetering in de bestaande activiteiten, maar ook als gevolg van de acquisities.
In 2008 brak de kredietcrisis uit; zij leed mede daardoor een zwaar verlies van € 504 miljoen. Door de scherpe daling van, onder andere, de aandelenkoersen was er sprake van een bijzonder verlies van ruim € 0,7 miljard bij de verzekeringsactiviteiten. Zonder bijzondere lasten zou de winst over 2008 € 307 miljoen zijn geweest. In 2009 trad herstel op, de verliezen op de aandelenposities in 2008 verdampten door de stijging van de koersen, maar de problemen bij de vastgoedactiviteiten werden zichtbaar. Bij SNS Property Finance werd het resultaat gedrukt door bijzondere waardevermindering op goodwill en leningen van in totaal € 0,5 miljard in 2009 gevolgd door € 0,8 miljard in 2010 en ten slotte € 0,25 miljard in 2011.
In de onderstaande tabel zijn de nettoresultaten van de diverse bedrijfsonderdelen opgenomen. Het kernbedrijf, bank en verzekeraar, waren winstgevend, met het jaar 2008 als uitzondering. In 2013 leed Verzekeringen ook een groot verlies door bijzondere afschrijvingen, wordt hiervoor gecorrigeerd dan resteerde een winst van € 124 miljoen. De grote verliezen van SNS Property Finance drukken vanaf 2012 extra zwaar op het totale resultaat van SNS REAAL.