In de wiskunde is een stelsel orthogonale polynomen een rij polynomen van toenemende graad die onderling orthogonaal zijn met betrekking tot een of ander inproduct. Veel gebruikte polynomen zijn de hermite-polynomen, laguerre-polynomen, legendre-polynomen, jacobi-polynomen en de chebyshev-polynomen. Orthogonale polynomen treden op als oplossingen van speciale differentiaalvergelijkingen en vinden toepassing in numerieke benaderingen van integralen.
Definitie Een stelsel polynomen , waarin een polynoom van de graad is, heet orthogonaal op het interval met betrekking tot de gewichtsfunctie , als voor geldt:
Als de polynomen genormeerd zijn, dat wil zeggenn
dan heet het stelsel orthonormaal:
met de kroneckerdelta, dus 1 als en 0 .
Constructie Een stelsel orthogonale polynomen kan geconstrueerd worden door orthogonalisering van de rij eentermen met behulp van de gram-schmidtmethode.
De coëfficiënten van het polynoom uit een orthogonaal stelsel volgen, op een schaalfactor na, ook uit de eis dat orthogonaal moet zijn met de voorgaande polynomen .
Voorbeeld Een orthogonaal stelsel voor het interval en gewichtsfunctie wordt bepaald door:
, want , dus , want , dus . , dus . Enzovoort, steeds is 1 als coëfficiënt van de hoogste macht gekozen.
De berekeningen kunnen worden vereenvoudigd door de constatering dat vanwege de orthogonaliteit met , voor alle overige polynomen geldt:
vanwege de orthogonaliteit met en , alle polynomen alleen uit even machten of alleen oneven machten van bestaan.
Zo krijgt men: , want , dus .
Met de gram-schmidtmethode, met het inproduct
krijgt men:
, want
, want , en
Voorbeelden van orthogonale stelsels {| class="wikitable" style="text-align:center";
|+ Tabel
!colspan=2|Integratiegrenzen ! gewichtsfunctie ! polynomen
| legendre-polynoom
| jacobi-polynoom
| chebyshev-polynoom eerste soort
| chebyshev-polynoom tweede soort
| hermite-polynoom
| laguerre-polynoom
| geassocieerd laguerre-polynoom
De coëfficiënten van de polynomen en van hun afgeleiden zijn evenals hun nulpunten in een tabel te vinden.
Categorie:Veelterm