miniatuur|Illustratie waarin het verschil tussen het eerste en tweede cijfer van de IP-code wordt uitgelegd De IP-codering (International Protection Rating, ook soms Ingress Protection) op elektrische apparaten is een aanduiding voor de mate van beveiliging van de constructie van elektrische of elektronische apparatuur tegen eigen schade door gebruik in "vijandige omgevingen" en tegen eventueel gevaar voor de gebruiker.
De IP-aanduiding is internationaal genormaliseerd in de norm IEC 60529. De IP-aanduiding heeft twee cijfers: het eerste geeft de beschermingsgraad tegen aanraken en indringen van voorwerpen, het tweede de beschermingsgraad tegen vocht.
Voorbeeld: een apparaat met de aanduiding IP 54 is een stofbestendig en plensdicht toestel.
Er ligt, al jaren, een voorstel voor een 3e kencijfer; "mechanische bestendigheid". Naast de bescherming van materieel tegen voorwerpen, stof en water is het in bepaalde omstandigheden ook van belang dat materieel beschermd is tegen mechanische krachten (stootenergie). Om de bestendigheid tegen stootenergie aan te geven is er een voorstel voor een 3e cijfer. Dit cijfer is nog niet genormaliseerd, wel wordt het in een aantal landen zoals Frankrijk gebruikt.
Beschermingsgraad tegen aanraking en binnendringende voorwerpen Op de plaats van de x kan het tweede cijfer gedacht worden, ook kan met de 'x' bedoeld worden dat de bescherming tegen vocht niet van belang is. + Eerste cijfer IP Bescherming tegen Betekenis 0xGeen bescherming 1xGrote voorwerpenBescherming tegen toevallige, oppervlakkige aanraking met de hand. Beschermd tegen indringen van vaste voorwerpen groter dan 50 mm 2xMiddelgrote voorwerpenBescherming tegen aanraking met de vinger. Aanraakveilig alleen voor meetapparaten. Beschermd tegen indringen van vaste voorwerpen groter dan 12,5 mm 3xKleine voorwerpenBescherming tegen aanraking met een werktuig. Aanraakveilig alleen voor meetapparaten. Beschermd tegen indringen van vaste voorwerpen groter dan 2,5 mm 4xSpitse voorwerpenBescherming tegen aanraking met een werktuig. Beschermd tegen aanraking met een draad. Beschermd tegen indringen van vaste voorwerpen groter dan 1 mm 5xStofbeschermingAanrakingsveilig doordat de behuizing geheel dicht is. Geen volledige bescherming tegen stof maar wel voldoende om de goede werking niet te hinderen. 6xStofvrijAanrakingsveilig doordat de behuizing geheel dicht is. Volledige bescherming tegen stof.
Beschermingsgraad tegen vocht Ter informatie zijn de vergelijkbare Japanse Industriële Standaard (JIS) en IEC benamingen opgenomen. Op de plaats van de x moet het eerste cijfer gedacht worden.
+ Tweede cijfer IP JIS IEC Klasse Betekenis 0JIS 0IP-x0GeenGeen bescherming 1JIS 1IP-x1Drupdicht Type IGeen schade indien onderhevig aan vallende druppels 2JIS 2IP-x2Drupdicht Type IIGeen schade indien onderhevig aan vallende druppels op een 15° gekanteld apparaat. 3JIS 3IP-x3SpatdichtGeen schade indien besproeid (10 l/min) onder een hoek -60° tot 60° 4JIS 4IP-x4PlensdichtGeen schade indien besproeid (10 l/min) onder eender welke hoek 5JIS 5IP-x5SproeidichtGeen schade indien bespoten (12,5 l/min) onder eender welke hoek 6JIS 6IP-x6WaterbestendigGeen waterindringing indien bespoten (100 l/min) onder eender welke hoek 7JIS 7IP-x7DompeldichtGeen waterindringing indien ondergedompeld (30 min op 1 m) 8JIS 8IP-x8WaterdichtBlijft bruikbaar onder water onder opgegeven omstandigheden 9JIS 9IP-x9VochtdichtBlijft bruikbaar bij een vochtigheidsgraad van meer dan 90% of besproeien onder hoge druk
Beschermingsgraad tegen mechanische krachten + Derde cijferIPIP Stootenergie in joule 0IP-xx0Geen 1IP-xx10,225 2IP-xx20,375 3IP-xx30,500 4IP-xx4 5IP-xx52,000 6IP-xx6 7IP-xx76,000 8IP-xx8 9IP-xx910,000 N.B.: Op de plaats van de x moeten de andere cijfers gedacht worden.
Doordat dit derde cijfer niet genormaliseerd is en op verschillende manieren gebruikt is, werd in 1995 een nieuwe norm opgesteld (BS EN 50102), speciaal gericht op bescherming tegen mechanische krachten met de klassificering van IK00 tot IK10. Deze norm is in 2002 aangepast tot EN 62262:2002, waarin op eenduidige wijze wordt aangeven hoeveel Joule de behuizing moet kunnen weerstaan en op welke manier dit getest dient te worden. Hiermee is het gebruik van het derde cijfer in de IP codering komen te vervallen.
Aanvullende letters Deze standaard biedt ook aanvullende letters om aan te geven welke bescherming wordt geboden tegen aanraking van gevaarlijke delen door personen binnen het omhulsel (elektrische kast):
Letter Bescherming tegen aanraking door Diameter Lengte ARug van de hand50 mm – B Vinger12 mm80 mm CGereedschap2,5 mm 100 mm D Draad1 mm100 mm
De volgende letters kunnen aanvullende informatie geven over de bescherming van het apparaat:
Letter BetekenisKOliebestendig H Hoogspanningsapparaat M Apparaat beweegt tijdens de vochttest S Apparaat beweegt niet tijdens de vochttest W Weerscondities
Referenties IEC 60529:2001 (ed. 2.1) - Degrees of protection provided by enclosures (IP Code)
Categorie:Elektrotechniek Categorie:Standaard