thumb|Iveco Crossway, die de Van Hool A600-bussen moet vervangen thumb|Van Hool A360 van exploitant Heidebloem miniatuur|Prototype Scania Citywide hybrid van exploitant De Decker-Van Riet thumb|Elektrische bus met batterijen van Van Hool thumb|Deze VDL-Jonckheere Transit 2000 werd bestickerd door De Lijn over het nieuwe net.
De Vlaamse Vervoermaatschappij De Lijn is het extern verzelfstandigd agentschap binnen het Beleidsdomein Mobiliteit & Openbare Werken van de Vlaamse overheid dat instaat voor het stedelijk en regionaal openbaar vervoer in het Vlaams Gewest.
De Lijn rijdt in heel Vlaanderen maar ook in, van en naar het Brussels Hoofdstedelijk Gewest, enkele Waalse gemeenten waaronder Moeskroen, Komen, Edingen, Waver, Borgworm en Luik en in de grensstreek met Nederland, naar Sluis, Breskens, Hulst, Baarle-Nassau, Tilburg, Reusel en Maastricht.
Voertuigen van De Lijn legden 203 miljoen kilometer af in 2022 en vervoerden bijna 245,3 miljoen reizigers.De Lijn. 2022 jaarverslag.
Organisatie Oorsprong De Lijn is in 1991 ontstaan uit de opsplitsing van de Nationale Maatschappij van Buurtspoorwegen NMVB in een Vlaams en een Waals deel. Het Vlaamse deel werd gefuseerd met de Maatschappij voor het Intercommunaal Vervoer te Antwerpen MIVA en de Maatschappij voor het Intercommunaal Vervoer te Gent MIVG, de stedelijke vervoerbedrijven in Antwerpen en Gent, tot de Vlaamse Vervoermaatschappij, De Lijn. Het Waalse deel werd na een fusie met de stedelijke vervoerbedrijven de Waalse Vervoermaatschappij Opérateur de Transport de Wallonie OTW. De OTW wordt ook de TEC genoemd, van transports en commun. Het betrof de STIC in Charleroi, de STIL in Luik en de STIV in Verviers.
De oprichting van De Lijn en TEC is een rechtstreeks gevolg van de derde staatshervorming, waardoor het stads- en streekvervoer door de bijzondere wet van 8 augustus 1988 werd geregionaliseerd.Arrest gepubliceerd op 12 december 2023: B.11.2., geraadpleegd op 2026-09-03. De Maatschappij voor het Intercommunaal Vervoer te Brussel MIVB/STIB bleef in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest en enkele randgemeenten instaan voor het metro-, tram- en busvervoer.
Aandelen Het kapitaal van De Lijn bedroeg eind 2024 bijna drie miljard euroDe Lijn. jaarverslag 2024. blz 116 en is verdeeld over aandelen. Het Vlaams Gewest is hoofdaandeelhouder. Verschillende gemeenten en provincies in Vlaanderen en het Brussels Hoofdstedelijk Gewest hebben ook aandelen, maar minder dan het Vlaams Gewest.
De verdeling van de aandelen gaat grotendeels terug naar de oorsprong van de NMVB. Vanaf 1885 ontstond in België een wijdverspreid net van buurttramlijnen. Voor elke tramlijn werd het kapitaal samengebracht door de Belgische Staat, de betrokken provincie of provincies en gemeenten en in sommige gevallen ook door geïnteresseerde particulieren. Deze laatsten waren meestal notabelen, trambedrijven die de lijn in exploitatie namen of bedrijven die baat hadden bij de aanleg van de tramlijn.
Bij de ontbinding van de NMVB, werd het kapitaal van het Vlaamse deel samengevoegd met dat van de MIVG en van de MIVA. De aandelen van de Belgische Staat gingen over naar het Vlaams Gewest.
Het kapitaal van De Lijn werd in 2007 verhoogd in functie van de oprichting van de dochteronderneming nv LijnInvest. De toenmalige kapitaalverhoging van 24,44 miljoen euro ging gepaard met de uitgifte van 977.600 nieuwe aandelen. De minderheidsaandeelhouders kregen ook de kans om op de kapitaalverhoging in te schrijven. Zij tekenden op 6.961 nieuwe aandelen in.De Lijn, jaarverslag 2014, pagina 108-109
Door de overlevering uit het verleden telt De Lijn dus nu nog steeds een aantal particuliere aandeelhouders en zijn er gemeenten waar indertijd nooit een tram heeft gereden, bijvoorbeeld Balen, Gistel, Landen, Lommel en Ronse geen medeaandeelhouder van het vervoerbedrijf.
Bestuur Periode Voorzitter 1991 - 1993 Marc Van Santvoort 1993 - 2015 Jos Geuens 2015 - 2022 Marc Descheemaecker 2022 - 2025 Johan Sauwens 2025 - heden Joris Vandenbroucke Periode CEO 1991 - 2001 Hugo Van Wesemael 2002 - 2009 Ingrid Lieten 2009 - 2020 Roger Kesteloot 2021 - heden Ann Schoubs
thumb|Het Lijnhuis, zetel van De Lijn te Mechelen
Het hoofdkantoor bevindt zich in het Lijnhuis te Mechelen waar zich ook het grootste deel van de Centrale Diensten bevinden. Daarnaast zijn er vijf exploitatie-entiteiten die ongeveer samenvallen met de vijf Vlaamse provincies. De entiteitszetels bevinden zich in Antwerpen, Gent, in Gentbrugge, Hasselt, Leuven en Oostende. Bussen en trams worden gestald in circa 60 stelplaatsen.
De Centrale Diensten staan in voor de coördinatie van het beleid, de ondersteuning van de entiteiten en voor diverse ondersteunende diensten, zoals boekhouding, rekrutering en selectie, abonnementendienst, klantenreacties en inkoop. De entiteiten zijn verantwoordelijk voor de exploitatie, waar de planning, controle en exploitatie van het tram- en ongeveer de helft van het busaanbod onder vallen, de techniek met onderhoud van trams en bussen en infrastructuur, voor de lokale communicatie naar de klanten en het onderhouden van nauwe relaties met de belanghebbenden zoals gemeentebesturen en wegbeheerders.
De vijf entiteiten zijn voor de exploitatie onderverdeeld in totaal zestien exploitatieregio's. Ann Schoubs is sinds 2021 is directeur-generaal, de bestuursvoorzitter. Het hoogste bestuursorgaan is de raad van bestuur. De raad wordt sinds 2025 voorgezeten door Joris Vandenbroucke. De algemene vergadering van aandeelhouders komt jaarlijks samen voor de goedkeuring van het jaarverslag en -rekening en de kwijting aan de bestuurders. De Lijn behoort tot het beleidsdomein Mobiliteit & Openbare Werken en staat onder de voogdij van de voor dit domein bevoegde Vlaams minister, sinds 30 september 2024 Annick De Ridder. Zij is Vlaams minister van Mobiliteit en Openbare Werken.
Decreten, statuten en beheersovereenkomst miniatuur|Hulpvoertuig, tram en bus De Lijn in Gent
Het bedrijf werd opgericht bij decreet van 31 juli 1990 tot oprichting van de Vlaamse Vervoermaatschappij De Lijn. Decreet en de statuten bepalen samen de grote lijnen van het regelgevend kader maar daarnaast is het bedrijf nog gebonden aan tal van andere decreten, besluiten van de Vlaamse Regering en ministeriële besluiten.Codex Vlaanderen (zoeken op: Vlaamse Vervoermaatschappij)
De strategische en operationele doelstellingen van De Lijn samen met de financiële en andere verbintenissen van het bedrijf en de Vlaamse overheid zijn sinds het ontstaan in 1991 in een beheersovereenkomst opgenomen. Deze wordt afgesloten tussen de Vlaamse Regering en de raad van bestuur. Een beheersovereenkomst loopt ongeveer samen met de legislatuur van een regering en de uitvoering wordt elk jaar geëvalueerd door de commissie Mobiliteit & Openbare Werken van het Vlaams Parlement.Vlaams Parlement. Beheersovereenkomst De Lijn: eindevaluatie, 14 juli 2016. gedachtewisseling over de eindevaluatie van de uitvoering van de beheersovereenkomst van de Vlaamse Vervoermaatschappij De Lijn 2011-2015
Interne operator Het monopolie op de uitvoering van het openbaar vervoer is per decreet, dus voor onbepaalde duur vastgelegd, maar de Europese regelgeving, meer bepaald verordening 1370/2007Publicatieblad van de Europese Unie van 3 december 2007, Verordening 1370/2007 van het Europese Parlement en de Raad van 23 oktober 2007 betreffende het openbaar personenvervoer per spoor en over de weg liet dit niet langer toe. De verordening bepaalde onder meer dat de organiserende overheid het openbaar vervoer uiterlijk tegen 2019 ofwel volledig moest uitbesteden aan een privé-partner of het door een eigen bedrijf of zogenaamde interne operator moest laten uitvoeren.
De intentie tot aanduiding van De Lijn als interne operator verscheen op 22 juni 2016 in het Europees Publicatieblad.Supplement op het Publicatieblad van de Europese Unie, 22 juni 2016, publicatie 2016/S 119-211844 De aanstelling was geldig van 1 juli 2017 tot 31 december 2020.
Aanbod Geregeld vervoer miniatuur|Bord bij iedere halte
De Lijn heeft in het Vlaams Gewest het monopolie voor het organiseren van het geregelde openbaar stads- en streekvervoer.Decreet tot oprichting van de Vlaamse Vervoermaatschappij, artikel 24, §1 Geregeld vervoer betekent dat het aanbod bestaat uit vaste lijnen met een dienstregeling die van te voren bekend is gemaakt. De Lijn baat drie tramnetten uit, in Antwerpen, Gent en langs de Belgische kust. De tram in Antwerpen rijdt voor een deel onder de grond als premetro.
Op- en afstappen met de bus kan met het geregelde vervoer doorgaans alleen bij een halte. Er wordt in landelijke gebieden soms van een vaste lijn afgeweken met een flexbus. De flexbus moet worden gereserveerd, komt alleen dan en bedient in een bepaald gebied, het flexgebied de haltes waar iemand heeft gereserveerd.
Tot 2008 reden op de Gentse stadslijn 3 ook trolleybussen.
Soorten lijnen De Lijn verzorgt in de dertien centrumsteden stadsvervoer. Er rijden stadsbussen in Aalst, Antwerpen, Brugge, Genk, Gent, Hasselt, Kortrijk, Leuven, Mechelen, Oostende, Roeselare, Sint-Niklaas en Turnhout. Er zijn ook een of enkele stadslijnen in de kleine steden Ieper, Knokke-Heist, Lier, Menen, Ronse, Sint-Truiden en Tongeren. Tussen de steden rijden streeklijnen die sterk kunnen verschillen in frequentie: deze kan variëren van een voertuig om de tien minuten, bijvoorbeeld op de kusttram tijdens de zomermaanden en op de lijnenbundel 410 Antwerpen - Turnhout, tot maar een of enkele ritten op schooldagen. De bediening van de ruime regio rond de grotere steden Antwerpen, Brussel en Gent wordt aangevuld met versterkingsritten en voorstedelijke lijnen. De Lijn biedt in enkele steden, in Brugge, Gent, Oostende ook nachtvervoer aan, soms beperkt tot het weekend. De lijnvoering wijkt in deze gevallen meestal wel af van het net overdag.
Flexbussen zorgen voor een gebiedsdekkende bediening van talrijke landelijke en soms voorstedelijke gebieden. Als gevolg van de slechte ontsluiting van het Maasland en Noord-Limburg door de NMBS, startte De Lijn in 1991 met een aantal langeafstands-snelbuslijnen vanuit Maaseik en Bocholt naar Brussel en Antwerpen. Deze lijnen maakten grotendeels gebruik van de autosnelwegen, hadden een beperkt aantal haltes en rekenden hetzelfde tarief als de NMBS. De Lijn zorgt voor festivals zoals Rock Werchter, Pukkelpop en Tomorrowland, evenementen zoals de Gentse Feesten en op oudejaar voor extra vervoer. Het aanbod hiervan wordt dikwijls mee bekostigd door de organisatoren of de bediende gemeenten of provincies. Bij geplande spoorwerken of ongeplande onderbrekingen van het spoorwegverkeer, bijvoorbeeld bij ongevallen, deed de NMBS in het Vlaams Gewest beroep op De Lijn om treindiensten te vervangen, maar tegenwoordig voert De Lijn geen ritten meer voor de NMBS uit.
Exploitanten thumb|Van Hool A600 van exploitant Alpaerts
Het busaanbod van De Lijn is voor circa de helft aan exploitanten uitbesteed. De rest wordt in eigen beheer door De Lijn gereden. Exploitanten worden door De Lijn uitgenodigd om in te schrijven op opdrachten. De marktraadpleging en de gunning van de opdracht gebeurt volgens de wet op de overheidsopdrachten. De exploitanten zijn wel verplicht om zich aan alle regels van De Lijn te houden: personeelsuniformen, tarieven, logo's, klachtenprocedures etc. Voor de reizigers is de identiteit van de exploitant niet onmiddellijk herkenbaar, maar is alleen te zien aan het zescijferige voertuignummer en de adresgegevens van de exploitant aan de achterkant.
miniatuur|Mercedes-Benz eCitaro van exploitant Demuynck & Vansteelandt