De Eed van de Vijf Lords (Frans: Le Serment des cinq Lords) is het eenentwintigste album uit de reeks Blake en Mortimer, en het vijftiende volledige avontuur in de serie. Het was het vijfde verhaal dat door scenarist Yves Sente en tekenaar André Juillard geschreven werd.
Plot
Het is november 1919, kort na het einde van de Eerste Wereldoorlog. Bij het spoorwegstation van de town Reading (Berkshire) wordt de voormalige kolonel Thomas Edward Lawrence, terwijl hij op de trein wacht, ontvoerd op verdenking van hoogverraad tegen het Britse Rijk. Lawrences ontvoerder is Alister Lawless, een voormalige legerofficier die nu werkt voor de M15.
Er volgt een tijdsprong naar 1954. De wereldberoemde geleerde Philip Mortimer wordt uitgenodigd om lezingen te geven aan universiteitsstudenten in het Ashmolean Museum van Oxford. Mortimer wordt hier ontvangen door de conservator van het museum, professor Diging, diens jonge assistente Lisa Pantry en het hoofd van de museumbewaking, de oud-sergeant Malcolm TearawayTearaway komt ook voor in Het Geheim van de Zwaardvis#Deel 2 : De Ontsnapping van Mortimer. Mortimers komst wordt enigszins overschaduwd door een diefstal de nacht daarvoor in ditzelfde universiteitsmuseum; een mysterieus persoon vermomd als wit spook heeft een viool gestolen. Merkwaardig genoeg gaat het niet om het kostbaarste exemplaar in de museumcollectie, wat vanuit het perspectief van de dief veel logischer zou zijn geweest. Ook zit er in de vitrine van de verdwenen viool weliswaar een klein gat, maar de viool kan hier onmogelijk doorheen hebben gepast; het lijkt er dus op de inbreker over een eigen sleutel beschikte, en om dit te verdoezelen de vitrine stuksloeg nádat hij de viool er al uit had gepakt. In dat geval moet de dief zelf een medewerker van het museum zijn. Mortimer vindt vooral het gedrag van het ogenschijnlijk zwakzinnige hulpje van de museummedewerkers, een jonge man genaamd Alfred Clayton, verdacht.
Mortimer informeert zijn goede vriend, kapitein Francis Blake, over de kwestie. Blake moet intussen naar de uitvaart van een oude jeugdvriend van hem, Lord Pitchwick, die onlangs onder verdachte omstandigheden is gestorven. Korte tijd later wordt Brian Toddle, een andere jeugdvriend van zowel Blake als Pitchwick, door gemaskerde onbekenden gemarteld in zijn eigen landhuis. Toddle weigert te zeggen waar een zeker voorwerp zich bevindt, waarna het huis met hem erin door de bandieten in brand wordt gestoken. Blake bekijkt een schilderij waarop Pitchwick te zien is met een viool, het lijkt hetzelfde exemplaar dat is gestolen. In het museum wordt de volgende nacht opnieuw ingebroken, er verdwijnt nu een Griekse vaas. In het ziekenhuis kan de stervende Toddle nog net aan Blake vertellen dat de bandieten naar deze zelfde vaas op zoek waren, en hij heeft het over een manuscript. Voor Blake is het nu duidelijk dat de diefstallen in de museum en de recente moorden op zijn twee oude jeugdvrienden op een bepaalde manier verband houden. Blake belt Mortimer opnieuw en zegt zeker te weten dat er nog meer inbraken in het museum zullen plaatsvinden. Hij bespreekt de kwestie ook nog met twee andere oude vrienden van hem, Patrick Bowmore en Brett Davlon, die zich na lange tijd ruzie te hebben gehad weer verzoend hebben en nu gezamenlijk een jachtpartij houden.
Mortimer gaat 's nachts opnieuw naar het museum en meent dan Alfred Clayton even bij de deur te zien staan. Mortimer heeft de volgende dag een kort gesprek met Clayton, maar wordt hier niets wijzer van. Hij heeft bij het museum ook een gesprek met Davlon, die hem een deel van de voorgeschiedenis vertelt; samen met Pitchwick, Toddle, Bowmore en nog iemand heeft hij ooit de T.E. Spirit Society opgericht. Het vijfde lid van het genootschap heeft eens een foto van de andere vier gemaakt. Davlon heeft deze foto nog steeds in zijn bezit en laat hem aan Mortimer zien.
Blake komt erachter dat Alister Lawless zichzelf in 1935 in zijn cel van het leven heeft beroofd. Lawless' vroegere advocaat vertelt aan Blake dat zijn cliënt een dag voor zijn dood nog een brief schreef aan zijn vrouw. Zij verhuisde korte tijd later naar Bristol. Blake besluit om daar naar nieuwe aanknopingspunten te zoeken. Hij komt erachter dat deze Dorothy Lawless al snel in Bristol is overleden terwijl ze daar in het ziekenhuis beviel. De baby is vervolgens bij een pleeggezin ondergebracht. Blake spoort deze pleegouders op en via hen komt hij in contact met degene die John Hastings zou moeten zijn, de nu 20-jarige biologische zoon van Alister Lawless. De jongen komt echter erg verward over en lijkt het allemaal niet goed te snappen. In Johns woonkamer staat een foto van zijn kamergenoot, die een goede amateur-toneelspeler is. John zegt er niet bij wie deze roommate is.
Bowmore wordt in zijn eigen woning aangevallen en vermoord door het spook van het museum. Er vindt ook weer een nieuwe museumroof plaats, nu op klaarlichte dag, van een samoeraikostuum dat door Davlon was geschonken. Korte tijd later komt Davlon als volgende om het leven, terwijl hij in zijn auto onderweg was naar Southampton. De dader is ook deze keer het witte spook. In de buurt van Davlons verongelukte auto wordt een fiets gevonden, en tot ieders verrassing blijkt dit de fiets van John te zijn.
Blake vertelt aan Mortimer eindelijk de hele waarheid: hijzelf is het onbekende vijfde lid van de T.E. Spirit Society. Na zijn studie archeologie in Oxford richtte Blake samen met Pitchwick, Toddle, Bowmore en Davlon dit genootschap op om daamee het oeuvre van hun gemeenschappelijke held Lawrence of Arabia (T.E. Lawrence) te verdedigen, en ook om elkaar (bij wijze van grap) symbolisch in de adelstand te verheffen. Blake is dus ook degene die de foto maakte die Davlon aan Mortimer liet zien. Blake ging na zijn studie eerst in dienst bij de Royal Air Force, en vervolgens bij MI5 waar hij nu nog altijd werkt. Aldaar is Blake op 13 mei 1935, zonder het te willen of vooraf te weten, in opdracht van zijn toenmalige overste — Alister Lawless — betrokken geraakt bij de moord op Lawrence of Arabia, in een schijnbaar motorongeval. Lawless vermoordde T.E. Lawrence om louter persoonlijke redenen. Het blijkt dat Lawrence tijdens de Eerste Wereldoorlog zelf de overste van Lawless in het leger was. In 1917 werd Lawless in Cairo door Larence oneervol ontslagen uit actieve dienst. Twee jaar later kon Lawless hiervoor wraak nemen door Lawrence in het station van Reading te ontvoeren en hem vervolgens te dwingen zijn autobiografie Seven Pillars of Wisdom: A Triumph aan te passen en de anti-Britse passages bij te werken. Alister Lawless kreeg later zelf levenslange gevangenisstraf nadat Blake hem had aangegeven. Blake kon Lawrence na diens dood alsnog een eer bewijzen door het oorspronkelijk manuscript van Seven Pillars of Wisdom: A Triumph te stelen en te verbergen. Hij contacteerde ook zijn vier oude vrienden van de T.E. Spirit Society weer. Zij verborgen elk een deel van het manuscript in een artefact, dat ze vervolgens schonken aan het Ashmolean Museum. Lawless had echter nog voordat hij in de gevangenis belandde ook al weet gekregen van dit plan, en in de brief aan zijn zoon John had hij dit neergeschreven.
Het hele complot wordt nu eindelijk duidelijk. Lisa is het andere kind van Alister Lawless, en zij is eveneens bij een pleeggezin ondergebracht geweest. Zij en haar iets jongere broer John hadden geïnfiltreerd in het Ashmolean Museum, nadat ze de brief van hun vader hadden gelezen. Bovendien is Lisa de geheimzinnige dief in het witte spookkleed. John heeft enkele weken eerder van identiteit gewisseld met Alfred Clayton, een stagiair van zijn eigen leeftijd met wie hij een kamer deelde. De echte Clayton dacht dat hij enkel meedeed met een onschuldig psychologisch experiment. John heeft enig acteertalent en voor de buitenwereld deed hij in zijn rol als Clayton alsof hij zwakbegaafd was. Lisa deed intussen alsof ze verliefd was op de echte Clayton, zodat die niets zou doorkrijgen. Lisa en John waren vastbesloten om hun vader, die ze zelf nooit hebben gekend, te wreken door de vijf leden van de T.E. Spirit Society een voor een om te brengen en het hele manuscript terug in handen te krijgen. Alleen bij Blake is de moord uiteindelijk niet gelukt. Lisa en John doen een ultieme moordpoging op Mortimer, maar die mislukt. Uiteindelijk worden ze beiden zelf doodgeschoten door Tearaway.
Blake verbergt het manuscript van T.E. Lawrence terug in het museum. Hij neemt ook de locatie van het manuscript op in zijn eigen testament. De meeste mensen zijn nog altijd niet op de hoogte van de ware geschiedenis tussen Lawrence en Lawless, en zo zal het geheim dus straks toch niet verloren gaan als de paar ingewijden er niet meer zijn.
Achtergronden André Juillard deed in februari 2011 aan fans via MarqueJaune.comAndré Juillard lance un appel pour le prochain Blake et Mortimer oproep André Juillard op MarqueJaune.com een oproep om grafisch materiaal uit Reading in Berkshire, Engeland, vooral van het treinstation van Reading, een gebouw ontworpen door Isambard Kingdom Brunel, de stationsomgeving en de dokken aan de Theems naar hem te sturen. De gevraagde beelden dienden liefst uit 1919 te dateren. Dit was de eerste aanduiding dat een deel van De Eed van de Vijf Lords, en meer specifiek een flashback in het verhaal, zich gedeeltelijk in die stad in de Theemsvallei afspeelt.
De Eed van de Vijf Lords vertoont duidelijke kenmerken van een detective, en is een van de weinige verhalen uit de serie waarin geen enkele vorm van sciencefiction voorkomt. Degenen die na E.P. Jacobs de strip voortzetten legden soms meer nadruk op het thrilleraspect, zoals ook hier.
Grens tussen verhaal en realiteit Het verhaal is deels alternatieve geschiedenis, wat wil zeggen dat bepaalde waargebeurde historische feiten worden vermengd met pure fictie en zodoende in een geheel nieuwe context gesitueerd:
Thomas Edward Lawrence was ook in werkelijkheid als Brits militair actief tijdens de Eerste Wereldoorlog, bij de Arabische opstand. In het verhaal worden T.E. Lawrences bewerkingen aan "Seven Pillars of Wisdom: A Triumph" na zijn terugkeer in Engeland in 1919 toegeschreven aan een ontvoering en wordt gesuggereerd dat het aanpassingen onder dwang waren. In het verhaal wordt het motorongeval in mei 1935 waaraan T.E. Lawrence overleed een moordaanslag door militairen van MI5, in opdracht van een door persoonlijke wraak gedreven directeur van deze veiligheidsdienst. Het verhaal speelt zich deels af in het Ashmolean Museum, en in de beelden worden onder meer het Arabisch ceremonieel gewaad van Lawrence of Arabia en de Messiah-Salabue Stradivarius gemaakt door Antonio Stradivari getoond, items die zich ook werkelijk in dit museum bevinden.
Publicatie Het verhaal verscheen in voorpublicatie in de Franstalige Belgische krant Le Soir dagelijks, zes dagen per week, vanaf 10 april 2012 gedurende zeven maanden. Elke dag verscheen een strook. Het einde van de voorpublicatie viel samen met de publicatie van het album. De uitgave van Dargaud-Lombard verscheen in het Nederlands op 14 november 2012.
Varia Op pagina 52 (8e plaatje) van de Nederlandse uitgave (eerste druk) staat een onhandige fout in een jaartal; 1947 moet 1917 zijn.
Categorie:Stripverhaal uit 2014 Eed