John Bertrand Gurdon (Dippenhall, 2 oktober 1933 – 7 oktober 2025) was een Brits ontwikkelingsbioloog. In 2012 kreeg hij samen met Shinya Yamanaka de Nobelprijs voor Fysiologie of Geneeskunde voor de ontdekking dat volwassen cellen geherprogrammeerd kunnen worden tot pluripotente stamcellen die alle cellen kunnen vormen in het menselijk lichaam.
Biografie Gurdon studeerde aan de Universiteit van Oxford, aanvankelijk klassiek maar stapte over naar de zoölogie. Na zijn promotie ging hij als post-doc aan de slag bij het California Institute of Technology. Na deze periode keerde hij terug naar Engeland waar hij van 1966 tot 1971 werkzaam was aan de faculteit zoölogie van de Universiteit van Oxford. Daarna was hij werkzaam bij het MRC-laboratorium (1972-1983) en bij het Gurdon Institute te Cambridge.
Van 1991 tot 1995 diende hij als lid van het Nuffield Council on Bioethics en van 1995 tot 2002 was hij Master van het Magdalene College in Cambride. Gurdon overleed op 7 oktober 2025, hij werd 92 jaar oud.
Werk Het grootste deel van zijn onderzoek voerde Gurdon uit in Cambridge bij het MRC-laboratorium voor Moleculaire Biologie (1971) en vervolgens bij de faculteit Zoölogie (1972-1983). In 1958, toen hij nog student in Oxford was, slaagde hij na vele mislukte pogingen erin een klauwkikker te klonen door de celkern uit een intacte eicel te verwijderen en te vervangen door een celkern uit het darmkanaal van een Xenopus-kikkervisje. Na vele mislukkingen ontwikkelden zich uit een getransplanteerde darmcel tien gezonde kikkers.https://www.knack.be/nieuws/wetenschap/in-memoriam-nobelprijswinnaar-john-gurdon-92-zonder-hem-geen-schaap-dolly/
Met dit experiment bewees Gurdon dat in het DNA van elke celkern nog steeds alle benodigde informatie aanwezig is om de ontwikkeling van een organisme aan te sturen. Ofwel dat cellen in bepaalde omstandigheden in staat zijn om een eicel te laten ontwikkelen tot een volwassen organisme. Zijn experimenten trokken de aandacht van de wetenschappelijke gemeenschap: de gereedschappen en technieken die hij ontwikkelde voor eiceltransplantatie worden vandaan de dag nog steeds toegepast.
Voor zijn werk werd Gurdon onderscheiden met de Royal Medal (1985), de Wolfprijs in Geneeskunde (1989), de Copley Medal (2003), de Albert Lasker Award for Basic Medical Research (2009) en de Nobelprijs voor Fysiologie of Geneeskunde (2012)
Categorie:Winnaar van de Nobelprijs voor Fysiologie of Geneeskunde Categorie:Brits bioloog Categorie:Lid van de Académie des sciences Categorie:20e-eeuws medicus Categorie:20e-eeuws bioloog