Yoritsune Matsudaira (Japans: 松平 頼則, Matsudaira Yoritsune) (Koishikawa, 5 mei 1907 – Tokio, 30 oktober 2001) was een Japans componist en pianist. Hij is de oudste zoon van de vroegere burggraaf (Shishaku) Yorinari MatsudairaBiografie op de internetpagina van PianoTeachers' National Association of Japan en de kleinzoon van de vorst (Daimyō) Yorifumi Matsudaira.水戸支流松平氏（府中藩・御連枝) in: Japans Rijksarchief (Reichsarchiv)
Levensloop Matsudaira studeerde romanistiek aan de Keiō-Universiteit in Tokio. Later studeerde hij privé compositie bij Kosuke Komatsu en piano bij Emile Gil-Marchex. Als pianist debuteerde hij in 1931. Hij ontwikkelde zich tot een van de belangrijkste Japanse componisten van de 20e eeuw. Hij werd vertrouwd met de muziek van Johann Sebastian Bach, Claude Debussy en Igor Stravinsky en de andere componisten van het Neoclassicisme. In 1935 won hij met zijn orkestwerk Pastorale een internationale compositieprijs. Eerst toen begon hij zich voor de traditionele hofmuziek van zijn bakermat, de gagaku te interesseren. Gedurende de Tweede Wereldoorlog verdiepte hij zich ook theoretisch in de dodecafonie en de atonaliteit, om eindelijk in het midden van de 20e eeuw zijn eigen richtinggevende stijl te vinden.
Naast Yasuji Kiyose, Fumio Hayasaka en Akira Ifukube was hij in 1946 medeinitiatiefnemer voor de oprichting van de Shinkō Sakkyokuka Renmei (新興作曲家連盟, vrij vertaald: Unie van componisten met nieuwe uitrichting).
Vooral in Europa hadden zijn werken succes, ook omdat bekende dirigenten zijn werken aanvaardden. Zo werd zijn Thème et variations in 1952 onder leiding van Herbert von Karajan in Wenen uitgevoerd en Pierre Boulez bracht zijn Figures sonores in Parijs ten gehore. Tijdens het festival van de International Society for Contemporary Music (ISCM) in 1954 werd zijn werk Metamorphoses d'apres Saibara met een 1e prijs Suvini Zerboni Prijs bekroond en in 1962 ontving hij tijdens het internationale compositieconcours te Rome voor zijn Bugaku eveneens een 1e prijs.
Dissonante klankaccumulatietechnieken, modi vanuit de gagaku-muziek en seriële procedures gingen in zijn fraaie ensemble- en orkestwerken spoedig een symbiotische verbinding in (Figures sonores (1956); U-Mai (linksdans) (1957); Sa-Mai (rechtsdans) (1958); Suite di danze nelle stile dell'antico "Bugaku" giapponese, voor drie orkesten (1958)). Lange tijd tevoren in Japan de muziek van John Cage bekend werd, werkte Matsudeira met variabele, open formaten en vrij-aleatorische mogelijkheden. Vele van zijn technieken zijn ingeworteld in traditionele Japanse wijzen om muziek te maken (Bugaku, voor kamerorkest (1962); Danza rituale e finale (1963)). In de loop van de laatste decennia is de muziek van Matsudeira structureel vrijer geworden. Hij gebruikt soms meerdere malen ook traditionele Japanse instrumenten (Concert, voor gagaku-ensemble (1975); Concert nr. 2 voor piano en orkest (1979-1980); 3 aria's uit de opera "Genji-Monogatari",voor sopraan, shō, fluit en koto (1990); Kyrie, voor solisten, gemengd koor en orkest (1991)).
Als componist schreef hij werken voor verschillende genres (Muziektheaterwerken, symfonische en vocale muziek) waarbij hij gedeeltelijk voor Europese, maar anderzijds ook voor traditionele Japanse instrumenten orkestreerde en instrumenteerde.
Vanaf 1953 was hij secretaris, van 1956 tot 1960 voorzitter van de Japanse sectie van de International Society for Contemporary Music (ISCM). In 1972 werd hij onderscheiden met de eremedaille met het paarse lint (紫綬褒章) en in 1996 werd hij tot Bunka Kōrōsha, tot persoon met bijzonder culturele verdiensten, benoemd.
Ook zijn zoon Yoriaki Matsudaira werd als componist bekend.
Composities Werken voor orkest 1935 Pastorale 1939 Theme and Variations on a Southern Folksong 1951 Tema e variazioni sul tema di Etenraku, voor piano en orkest Theme: Molto lento - Adagio Variation I: Andante Variation II: Allegro Variation III: Allegro Variation IV: Lento - Agitato - Lento Variation V: Allegro Variation VI: Allegro - (Toccata meccanica): Lento 1956 Figures sonores 1957 U-mai (linksdans), Danza antica nello stile della Corte GiapponeseU-mai, Danza antica nello stile della Corte Giapponese door Osaka Century Orchestra o.l.v. Ken Takaseki Jo (Piccolo preludio) Ha (Movimento principale) Kyu (Finale) 1958 Sa-mai (rechtsdans)Sa-mai (1/2) door Osaka Century Orchestra o.l.v. Ken TakasekiSa-mai (2/2) door Osaka Century Orchestra o.l.v. Ken Takaseki Introduzione Preludio Interludio Movimento principale Finale 1958 Suite di danze nelle stile dell'antico "Bugaku" giapponese, voor drie orkesten 1959 Danza Rituale e Finale (Enbou) 1959 Danza Rituale e Finale (Chogeishi) 1961 Sinfonietta 1962 Bugaku, voor kamerorkest 1962 Tre movimenti, voor piano en orkest 1963 Danza rituale e finale 1964 Concert, voor piano en orkest 1964 Kamerconcert, voor klavecimbel, harp en instrumenten 1965-1966 Prelude 1966 Dialogo coreografico 1971 Mouvements circulatoires 1977 Portrait C, voor kamerorkest 1979-1980 Concert nr. 2, voor piano en orkest 1988 Concertino, voor piano en 16 instrumenten 2001 Concert nr. 3, voor piano en orkest
Werken voor harmonieorkest Japanse Dansen Mongolische mars
Muziektheater Opera's Voltooid intitelaktespremièrelibretto 1990-1993 Genji-Monogatari (源氏物語) - Het sprookje van prins Genji 1995, Salzburg 1998 Uji-jujo (宇治十帖) - De tien hoofdstukken van Uji
Vocale muziek Werken voor koor 1969 Lucky day-recitation, voor vrouwenkoor en orkest 1974 Ode aan de zon, voor vrouwenkoor en orgel 1991 Kyrie, voor solisten, gemengd koor en orkest
Liederen 1928-1930 Chansons populaires de Nanbu I 1938 Chansons populaires de Nanbu II 1953 The Saibara Metamorphosis, voor sopraan en orkest 1954 Koromogae, voor zangstem en instrumenten 1959 Katsura, voor zangstem, dwarsfluit, klavecimbel, harp, gitaar en slagwerk 1966 Roei jisei, voor zangstem en instrumenten 1990 3 aria's uit de opera "Genji-Monogatari", voor sopraan, shō, fluit en koto 1992 3 aria's (nr. 2) uit de opera "Genji-Monogatari" 1996 Ka-ryo-bin, voor sopraan en orkest
Kamermuziek 1940 Sonatine, voor dwarsfluit en piano 1940 Sonatine, voor dwarsfluit en klarinet 1942 Sonate, voor cello en piano 1948 Sonate, voor viool en piano 1948 Trio, voor viool, cello en piano 1949 Strijkkwartet nr. 1 1951 Strijkkwartet nr. 2 1961 Somaksah, voor dwarsfluit (solo)Somaksah Severino Gazzelloni (fluit) 1962 Serenata, voor dwarsfluit en instrumenten 1969 Portrait B, voor twee piano's en twee slagwerkers 1970 Somaksah, voor harp en piano 1970 Somaksah, voor hobo 1978 6 diapason, voor piano en harp 1983 Rapsodia, voor 10 instrumenten
Werken voor piano 1928-1930 Souvenirs d'enfance 1934 Prélude en ré 1939-1945 Six danses rustiques 1940 Prélude en sol 1948 Sonatine 1949 Sonate 1968 Portrait, voor twee piano's 1968-1969 Dodici pezzi facile (Twaalf lichte stukken) 1969 Pièces de piano pour les enfants par les chansons des enfants et populaires 1970 Pièces de piano pour les enfants par les chansons de enfants 1970 Etudes pour piano d'apres modes japonais 1970 Le beau Japon 1975 6 Préludes pour piano en forme de thème et variations 1983 Tema e variazioni sul tema di Etenraku, voor 2 piano's 1987 mi Hyojo - Trois improvisations sur le mode de Ritsu Netori-Mode Banshiki Toccata Cromatico
Werken voor gitaar 1986 Undulations Sonatine
Werken voor slagwerk 1970 Somaksah, voor slagwerk
Werken voor traditionele Japanse instrumenten 1975 Concert, voor gagaku-ensemble
Bibliografie Brian Morton, Pamela Collins, Brian Ferneyhough (Fwd.): Contemporary composers, Chicago: St. James Press, 1992, 1019 p. Hanns-Werner Heister, Walter-Wolfgang Sparrer: Komponisten der Gegenwart, München, edition text und kritik, 1992. 8 vols. 9000 pp. World Music Days Zürich 1991 : Weltmusiktage Zürich 1991 : Programme, Zürich: 1991, 235 p. Hitoshi Matsushita: A checklist of published instrumental music by Japanese composers, Tokyo: Academia Music Ltd., 1989
Externe links Biografie op de internetpagina van Suntory (gearchiveerd) Bericht over de opera Genji-Monogatari (源氏物語) - Het sprookje van prins Genji in het dagblad "Berliner Zeitung" op 23 augustus 2012 Mededeling van Goffredo Petrassi over Yoritsune Matsudaira
Categorie:Japans componist Categorie:Japans pianist Categorie:20e-eeuws componist