De lampongaap, laponderaap of varkensstaartmakaak (Macaca nemestrina) is een soort van het geslacht makaken (Macaca). De wetenschappelijke naam van de soort werd gepubliceerd door Linnaeus in 1766.
Voorkomen De soort komt voor in Brunei, Maleisië, Indonesië en Thailand (Zuidoost-Azië).
Fysiologie Kenmerkend is het korte 'varkensstaartje'. De mannen worden veel groter en zwaarder dan de vrouwtjes. De soort heeft net als andere makaken grote hoektanden.
Gedrag Deze apensoort zoekt een groot deel van de tijd op de bosbodem naar voedsel, maar klimt de bomen in om vruchten te plukken. Net als andere soorten makaken is de laponder een alleseter. Op palmolieplantages in Maleisië werden ze geobserveerd op zoek te gaan naar ratten, een lokale pest, voor hun consumptie. Hiermee dragen ze bij aan pest controle.Macaques can contribute to greener practices in oil palm plantations when used as biological pest control, . Gearchiveerd op 3 september 2023.Shock and gnaw: rat-eating macaques 'stun' scientists. Gearchiveerd op 27 juli 2023.
Ze wonen voornamelijk in harems die de mannetjes leiden. Bij gevechten tussen groepen gebruiken ze hun hoektanden.
Laponders en de mens De mens gebruikt tamme laponders wel om kokosnoten te laten plukken. De makaken passen zich deels aan door regelmatig voedsel van de mens te verorberen.
Categorie:Apen van de Oude Wereld Categorie:Dier uit het Oriëntaals gebied Categorie:IUCN-status bedreigd