thumb|De zomerdriehoek, bestaande uit Vega, Deneb en Altair Een asterisme is een groepering van sterren die een figuur vormen, maar niet behoren tot de officiële sterrenbeelden. Asterismen liggen wel aan de oorsprong van veel sterrenbeelden. Pas later zijn de sterrenbeelden gedefinieerd als specifieke gebieden aan de hemel (en dus niet als bepaalde figuren).
Een asterisme is evenals een sterrenbeeld slechts een schijnbare samenstand, wat wil zeggen dat deze sterren in werkelijkheid niet per se geassocieerd zijn, in tegenstelling tot bijvoorbeeld de sterren van een open sterrenhoop. Meestal staan ze op zeer verschillende afstanden van de aarde.
De sterren van een asterisme hoeven niet tot één sterrenbeeld te behoren (zoals het “steelpannetje”), maar kunnen bestaan uit sterren van verschillende sterrenbeelden (zoals de zomerdriehoek).
Gemakkelijk waarneembare seizoensgebonden asterismen (in de noordelijke hemisfeer) Herfstvierkant in Pegasus, gevormd door α Pegasi (Markab), β Pegasi (Scheat), γ Pegasi (Algenib) en α Andromedae (Sirrah). Ruit van de Maagd gevormd door de vier heldere lentesterren α Canum Venaticorum (Cor Caroli), β Leonis (Denebola), α Virginis (Spica) en α Bootis (Arcturus). Winterzeshoek gevormd door de heldere sterren α Aurigae (Capella), α Tauri (Aldebaran), β Orionis (Rigel), α Canis Majoris (Sirius), α Canis Minoris (Procyon) en het koppel α en β Geminorum (Castor en Pollux, beide fungerend als één hoek van het winterzeskant). Zomerdriehoek gevormd door de drie heldere sterren α Lyrae (Wega), α Aquilae (Altair) en α Cygni (Deneb).
Andere vrij gemakkelijk waarneembare asterismen (alfabetisch gerangschikt) Binnenscherm / Binnenste scherm (Inner Screen) bestaande uit de sterren ν, ξ, ο, π en ω Virginis in het noordwestelijke gedeelte van de Maagd, ten zuiden van β Leonis (Denebola, van de Leeuw). Het binnenscherm is een asterisme afkomstig van Chinese hemelwaarnemers. Oorspronkelijk heet dit asterisme Neiping of Nuy ping. Brandenburgse skepter in Eridanus. Dit vrij onduidelijke asterisme was ooit een sterrenbeeld (Sceptrum Brandenburgicum) waarvan één ster (53 Eridani) er ons nog aan doet herinneren (ze draagt de naam Sceptrum). Dit asterisme bevindt zich ten zuidwesten van de heldere ster β Orionis (Rigel), alsook van β Eridani (Cursa). Cirkeltje (Circlet) bestaande uit de sterren van de westelijke vis in de Vissen (ten zuiden van het herfstvierkant in Pegasus). Drie wijzen in Orion, bestaande uit de drie gordelsterren δ (Mintaka), ε (Alnilam) en ζ Orionis (Alnitak). Egyptische X bestaande uit α Canis Minoris (Procyon), α Orionis (Betelgeuze), α Canis Majoris (Sirius), ζ Puppis (Naos) en α Columbae (Phakt). Frederiks glorie bestaande uit ι, κ, λ en ψ Andromedae. Dit asterisme was ooit een klein sterrenbeeld (Frederici Honores) dat echter door de I.A.U. (Internationale Astronomische Unie) werd afgevoerd wegens onnodig. Tegenwoordig doet het dienst als aanwijsasterisme om de planetaire nevel NGC 7662 (Blauwe sneeuwbal) op te kunnen sporen (ten zuidwesten van Frederiks glorie). Gazelle bestaande uit (onder andere) de twee driehoekjes ten noord-noordoosten van 1-ο Ursae Majoris (Muscida) (de neus van de Grote beer). Het noordelijke driehoekje is gevormd door 8-ρ, 11-σ (1), 13-σ (2) Ursae Majoris. Het zuidelijke driehoekje door 2-A, 3-π (1), 4-π (2) Ursae Majoris. De schijnbare diameters van beide driehoekjes bedragen elk 1 graad. Gelijkbenige driehoek (Isosceles Triangle) gevormd door twee opvallende sterkoppels in het zuidwestelijk gedeelte van de Grote beer, met nog een derde sterkoppel in de aangrenzende Lynx. Deze drie koppels zijn: ι en κ Ursae Majoris (Talitha / Al Kaprah), λ en μ Ursae Majoris (Tania Borealis / Tania Australis), 40-α en 38 Lyncis (bron: R.H. Allen, Starnames – their lore and meaning). Gelijkbenige driehoek gevormd door 1-i, 2-g en 3-k Centauri. Dit driehoekig asterisme is het noordelijkste gedeelte van de Kentaur. Het heeft een schijnbare diameter van 1 en een halve graad, en komt tot 6 graden boven de zuidelijke horizon van de Benelux. Dit asterisme lijkt sterk op de driehoek van het vroegere sterrenbeeld Taurus Poniatovii (Stier van Poniatowski) in de Slangendrager. De driehoek in de Kentaur doet dienst als aanwijsasterisme om het extragalactische stelsel Messier 83 op te sporen (het staat een viertal graden ten noordnoordwesten van de driehoek). Messier 83 komt tot 9 graden boven de zuidelijke horizon van de Benelux. Gezonken broodkorstje (Big Dipper's Sunken Crouton) bestaande uit een aantal sterren in het zuidelijk gedeelte van de kom van de Grote steelpan in het sterrenbeeld Grote beer (Ursa Major). De schijnbare diameter van het gezonken broodkorstje bedraagt ongeveer 4 graden. Het heeft een driehoekige vorm. Grote steelpan (Big Dipper) bestaande uit de zeven helderste sterren van de Grote Beer. Op de sterrenkaart van National Geographic (A Map of the Heavens) staat dit asterisme aangeduid als Big Dipper. De Kleine Beer als Little Dipper. Hoeksteen (Keystone) bestaande uit vier sterren in Hercules: ε, ζ, η en π Herculis. Hoorn des overvloeds (Horn of Plenty) bestaande uit δ, ε, ζ, π, ρ, σ, τ, υ, φ, χ en ω Draconis in de Draak. De Hoorn des overvloeds bevat het telescopisch asterisme Kemble 2 (Mini Cassiopeia / Kleine Koningin). Huis bestaande uit de helderste sterren van Cepheus. Dit asterisme ziet er uit als een kindertekening van een huis. De naam Cepheus (uitspraak Seefuis) wordt in Nederland wel verbasterd tot: Scheef huis. Jobs doodskist (Job's coffin) bestaande uit de sterren van de Dolfijn. Klein driehoekje in het noordelijkste gedeelte van de Ossenhoeder. Dit driehoekje staat net ten oosten van de heldere ster η Ursae Majoris (Benetnash) (de oostelijkste ster van de steelpan). De drie sterren van het kleine driehoekje kregen de aanduidingen θ, ι en κ Bootis, ofwel Asellus Primus, Asellus Secundus, en Asellus Tertius. Op de sterrenkaart van National Geographic staat dit driehoekje aangeduid als Asellus. Kleine driehoek in de Driehoek, bestaande uit 6-TZ, 10 en 12 Trianguli. De kleine driehoek was ooit een sterrenbeeld (Triangulum Minor), maar de I.A.U. (Internationale Astronomische Unie) vond één driehoek in dit gedeelte van de noordelijke sterrenhemel reeds voldoende. Tegenwoordig doet de kleine driehoek dienst als asterisme. Kleine geitjes (the kids) in de Voerman, bestaande uit de driehoek gevormd door ε, ζ en η Aurigae, ten zuidwesten van de heldere ster α Aurigae (Capella). Kleine kreeft bestaande uit 68, 74, 81 en 85 Geminorum. Dit asterisme was ooit een sterrenbeeld (Cancer Minor) in de zuidoostelijke hoek van het officieel erkende sterrenbeeld Tweelingen. De I.A.U. (Internationale Astronomische Unie) vond echter het bestaan van het officieel erkende sterrenbeeld Kreeft reeds voldoende. Het afgevoerde sterrenbeeld Kleine kreeft kan nog steeds dienst doen als aanwijsasterisme om de planetaire nevel Abell 21 (Medusa Nebula) op te sporen (een drietal graden ten zuidwesten ervan). Kleine steelpan (Little Dipper) bestaande uit de zeven helderste sterren van de Kleine Beer, met α Ursae Minoris (Poolster / Polaris / Cynosura) op de tip van de steel. Kop van de Stier bestaande uit de opvallende ster α Tauri (Aldebaran) en de V-vormige sterrenhoop Hyaden. Kop van de Waterslang bestaande uit δ, ε, ζ, η, ρ en σ Hydrae. Dit asterisme (Caput Hydrae) is het meest westelijke en meest herkenbare gedeelte van het uitgestrekte sterrenbeeld Waterslang. Het is te vinden ten zuiden van de Kreeft. Caput Hydrae bevat het sterrenstelsel NGC 2644. Kop van Medusa (Caput Medusae) in Perseus, bestaande uit β (Algol, de duivelsster), π, ρ en ω Persei. Nachtuil in het oostelijkste gedeelte van het uitgestrekte sterrenbeeld Waterslang. Dit asterisme bestaat uit de sterren 54-m, 55, 56, 57 en 58-E Hydrae. De Nachtuil was ooit een sterrenbeeld (Noctua), maar werd door de I.A.U. (Internationale Astronomische Unie) afgevoerd. Tegenwoordig doet de Nachtuil dienst als aanwijsasterisme om de bolvormige sterrenhoop NGC 5694 op te sporen. Deze bolhoop staat ongeveer 2 graden ten westen van de Nachtuil. Nog voor Noctua bestond was er sprake van Solitaire of Turdus Solitarius, de benaming van een vogelsoort die aan deze sterren werd gegeven door de Franse astronoom Pierre Charles Le Monnier (1715-1799). Hedendaagse amateurastronomen zien in de sterren van de Nachtuil of Turdus Solitarius een verkleinde weergave van het sterrenbeeld Schorpioen (Baby Scorpion). Noorderkruis bestaande uit de sterren die het vliegende lichaam van de Zwaan uitbeelden. Noordervlieg in de Ram, bestaande uit 33, 35, 39 en 41-c Arietis. De Noordervlieg was ooit een klein sterrenbeeld (Musca Borealis), maar de I.A.U. (Internationale Astronomische Unie) vond het bestaan ervan nutteloos, en aldus komt het niet meer voor op moderne sterrenkaarten. De sterren van de Noordervlieg doen wel nog dienst als asterisme. Ruit (Lozenge) bestaande uit de vier sterren β Draconis, γ Draconis, ξ Draconis en ι Herculis (de kop van de Draak, met nog een bijgevoegde ster uit het nabijgelegen sterrenbeeld Hercules). Schildpad in de Vissen, bestaande uit 20, 24, 27, 29, 30-YY en 33 Piscium. Dit asterisme was ooit een sterrenbeeld (Testudo), maar het werd afgevoerd door de I.A.U. (Internationale Astronomische Unie) wegens onnodig. Sfinx bestaande uit de helderste sterren die het lichaam van de Leeuw uitbeelden. Sikkel bestaande uit de sterren van de kop van de Leeuw. Sporen van de springende gazelle gevormd door een opvolging van opvallende sterkoppels in het zuidwestelijke gedeelte van de Grote Beer. Deze koppels zijn: ι en κ Ursae Majoris (Talitha / Al Kaprah), λ en μ Ursae Majoris (Tania Borealis / Tania Australis), ν en ξ Ursae Majoris (Alula Boreale / Alula Australe) (bron: R.H. Allen, Starnames – their lore and meaning). Stier van Poniatowski in de Slangendrager. Enkel de driehoekige kop van deze Poolse Stier is herkenbaar, bestaande uit 67, 68 en 70 Ophiuchi. De Stier van Poniatowski (Taurus Poniatovii) was een sterrenbeeld dat op oudere sterrenkaarten werd afgebeeld. De I.A.U. (Internationale Astronomische Unie) vond het bestaan van dit sterrenbeeld onnodig en bijgevolg ontbreekt het op hedendaagse sterrenkaarten. Tegenwoordig doet de Poolse Stier (de driehoekige kop ervan) dienst als aanwijsasterisme om de Ster van Barnard op te kunnen sporen (een tweetal graden ten noordnoordwesten ervan). Terebellum bestaande uit de vier sterren 58-ω, 59-b, 60-A en 62-c Sagittarii. Dit vrij kleine asterisme bevindt zich in het oostelijk gedeelte van de Schutter. Sommige amateurastronomen zien in de vier sterren van het Terebellum een kruisvormig asterisme, en noemen het Herman's cross. Theepot in de Schutter. Dit asterisme is veel herkenbaarder dan de mythologische figuur Schutter. De tuit van de theepot is gericht naar het westen, het handvat naar het oosten. Waarnemers op het zuidelijk halfrond kunnen de grote sterrenwolk van de Schutter (Great Sagittarius Starcloud) uit de tuit van de theepot zien ontsnappen (het centrum van het melkwegstelsel bevindt zich in het westelijk gedeelte van de Schutter). Toefje van de staart van de leeuw bestaande uit de gemakkelijk waar te nemen open sterrenhoop Melotte 111. Deze sterrenhoop vormt, overeenkomstig de algemeen aanvaarde opvatting van de I.A.U. (Internationale Astronomische Unie) het sterrenbeeld Coma Berenices (Haar van Berenice). Oorspronkelijk hoorde deze sterrenhoop bij het sterrenbeeld Leeuw. Astronomen noemen het echter de Coma Star Cluster. Valse Zuiderkruis bestaande uit de vier sterren δ Velorum, κ Velorum, ε Carinae en ι Carinae (deze sterren waren ooit onderdelen van het vroegere sterrenbeeld Argo Navis). Vishaak bestaande uit de sterren van het achterlijf van de Schorpioen. W of M bestaande uit de vijf helderste sterren van Cassiopeia. Waterkruik (Water Jar) in de Waterman. Dit asterisme bestaat uit α, γ, ζ, η en π Aquarii.