De Basisbibliotheek - Duizend sleutelteksten uit de cultuurgeschiedenis van de Lage Landen bestaat uit een lijst van 1000 werken uit de Nederlandse literatuur die belangrijk zijn voor het Nederlandstalige erfgoed, in 2008 gepubliceerd op de DBNL.De chronologische lijst op DBNL. Geraadpleegd op 9 maart 2019. De selectie van het duizendtal werken is lang overwogen en bediscussieerd tot men tot een consensus is gekomen.Toelichting en verantwoording van de Basisbibliotheek. Geraadpleegd op 3 juli 2012. Verscheidene van deze werken zijn zelf lijsten, zoals woordenboeken, lijsten van liederen, recepten, biografieën of encyclopedische informatieverzamelingen zoals wiskundige, wetenschappelijke, geneeskundige of plantkundige naslagwerken. Andere stukken zijn bijvoorbeeld vroege literaire vertalingen uit andere landen, geschiedenisboeken, eerstehands dagboeken en uitgegeven correspondentie. Oorspronkelijke werken kunnen naar auteursnaam gevonden worden.
Deze lijst is incompleet: wat hieronder volgt is de lijst van de eerste 500 werken, tot in de vroege 20e eeuw.
Middeleeuwen jaar auteur titel ca. 1180Heinric van VeldekeEneide 13e eeuwanoniemDietsche Catoen 13e eeuwJacob van MaerlantAlexanders geesten 13e eeuwanoniemVan smeinscen lede 13e eeuwanoniemLimburgse sermoenen 13e eeuwanoniemRoman van Lancelot 13e eeuwPenninc, Pieter Vostaert en anoniemDe jeeste van Walewein en het schaakbord 13e eeuwHadewijchStrofische gedichten 13e eeuwHadewijchBrieven na 1250Jacob van MaerlantHeimelykheid der heimelykheden ca. 1266Jacob van MaerlantDer naturen bloeme ca. 1274anoniemHet leven van Lutgart 1275–1300anoniemVan den vos Reynaerde ca. 1288-1294Jan van HeeluRymkronyk betreffende den slag van Woeringen van het jaer 1288 ca. 1290Melis StokeRijmkroniek van Holland eind 13e eeuwJan I van BrabantLyriek eind 13e eeuwanoniemDe natuurkunde van het geheelal 2e helft 14e eeuwGeert GroteContra turrim Traiectensem ca. 1300anoniemHet Luikse diatessaron 14e eeuwGerard Zerbolt van ZutphenDe libris teutonicalibus 14e eeuwGeert GroteGetijdenboek 1300–1325Jacob van MaerlantSpiegel historiael (5 delen) 1300–1325Jan van BoendaleBrabantsche Yeesten ca. 1310Johan YpermanCyrurgie 1315–1335Lodewijk van VelthemSpiegel historiael. Vijfde partie 1325–1328Jan van BoendaleDer leken spieghel 1351anoniemAntidotarium Nicolaï 1351Jan de WeertSpieghel der sonden of nieuwe doctrinael 1356anoniemBlijde Inkomst van de hertogen van Brabant Johanna en Wenceslas 1359Jan van RuusbroecEen spieghel der ewigher salicheit 1380–1425anoniemVan sente Brandane 1400–1420anoniemAbele spelen 15e eeuwanoniemDer byen boeck ca. 1400anoniemHet Gruuthuse-handschrift ca. 1400anoniemDie bouc van seden 15e eeuwanoniemDe bouc van den ambachten 15e eeuwanoniemDe Geomantie in het Middelnederlands ca. 1404Dirc van DelfTafel van den Kersten ghelove ca. 1405anoniemDer vrouwen heimelijcheit 1410–1415anoniemRidderboec ca. 1411Dirc PotterDer minnen loep 1436Magister JacobusComputus Magistri Jacobi ca. 1440Thomas a KempisDe imitatione Christi (Middelnederlandse vertaling) 1477anoniemBible in duytsche (Delftse Bijbel 1477) 1477anoniemGroot Privilege 1485Bartholomeus EngelsmanVan den proprieteyten der dinghen (vertaling door Jacob Bellaert) ca. 1496anoniemElckerlijc eind 15e eeuwanoniemDie 100 capittelen van astronomijen 16e eeuwanoniemSaul ende David 16e eeuwJohannes ConinckCirurgia of Hantgewerck int lichame der menschen 1512anoniemJan van Beverley 1513anoniemTbouc van wondre ca. 1514anoniemEen notabel boecxken van cokeryen 1516anoniemEen schoone historie van Margriete van Limborch ende van Heyndric haren broeder 1517Cornelius AureliusDie cronycke van Hollandt 1525anoniemDat batement van recepten 1528Anna BijnsSchoon ende suverlijc boecxken inhoudende veel constige refereinen (refreinen uit 1528) 1530Jan van NaaldwijkVan Brabant die excellente cronike 1531Andries de SmetDie excellente cronike van Vlaenderen 1535Christiaen van VaerenbrakenConste van musike oft vanden Sanghe 1537David JorisEen geestelijck liedt-boecxken 1539anoniemEen devoot ende profitelyck boecxken 1539anoniemDe Gentse Spelen van 1539 1540Willem van Zuylen van NyeveltSouterliedekens 1544anoniemAntwerps liedboek 1548Matthijs de CasteleinDe const van rhetoriken ca. 1550Joos LambrechtNaembouck
Gouden Eeuw jaar auteur titel 1554Menno SimonsUytgangh ofte bekeeringhe 1557Ambrosius ZeeboutTvoyage van Mher Joos van Ghistele 1560Desiderius ErasmusLof der Zotheid (Nederlandse vertaling van het oorspronkelijke Latijnse werk uit 1511) 1561Eduard de DeneTestament rhetoricael 1562anoniemHet Offer des Heeren 1562Anthonis de RoovereRethoricale wercken (bewerkt door Eduard de Dene) 1563–1564Willem van HaechtDwerc der Apostelen 1565Lucas de HeereDen Hof ende Boomgaert der Poësienhttp://books.google.be/books?id=9GY-AAAAcAAJ&dq=inauthor%3A%22Lucas%20d%27Heere%22&hl=nl&pg=PA5#v=onepage&q&f=false 1565–1574Godevaert van HaechtKroniek over de troebelen van 1565 tot 1574 te Antwerpen en elders 1566Pieter DatheenDe Psalmen Davids 1566Lodovico GuicciardiniBeschrijvinghe van alle de Neder-landen 1566–1568Marcus van VaernewyckVan die beroerlicke tijden in die Nederlanden en voornamelick in Ghendt 1566-1568 1568Johan RadermacherVoorreden vanden noodich ende nutticheit der Nederduytscher taelkunste ca. 1568Jan van der NootHet bosken 1569anoniemHistorie van broer Cornelis 1569Filips van Marnix van Sint-AldegondeDe bijencorf der H. Roomsche Kercke 1574Hans VanackerGeuzenliedboek 1574Marcus van VaernewyckDe historie van Belgis 1576–1579Andries VierlinghTractaet van dyckagie 1581Pontus de HeuiterNederduitse orthographie 1581anoniemPlakkaat van Verlatinge 1581Willem van OranjeApologie van Willem van Oranje 1584H.L. SpiegelTwe-spraack vande Nederduitsche letterkunst 1584Justus LipsiusTwee boecken vande stantvasticheyt 1585Simon StevinDe Thiende 1585Dirck Volkertsz. CoornhertZedekunst dat is wellevenskunste 1586Simon StevinUytspraeck van de weerdichheyt der Duytsche tael (uit: De Beghinselen der Weeghconst) 1588Lucas Janszoon WaghenaerSpiegel der zeevaert 1590Simon StevinHet burgherlyck leven 1591Dirck Adriaensz. ValcoochDen reghel der Duytsche schoolmeesters 1596Jan Huyghen van LinschotenItinerario 1598Gerrit de VeerWaerachtighe beschryvinghe van drie seylagien 1599Cornelius KiliaanEtymologicum Teutonicae Linguae 17e eeuwPasschier de FyneHet leeven en eenige bysondere voorvallen 1604Karel van ManderHet schilder-boeck 1605–1608Simon StevinWisconstighe gedachtenissen 1610Willem BaudartiusMorghen-wecker der vrye Nederlantsche Provintien 1610Hugo de GrootTractaet vande oudtheyt vande Batavische nu Hollandsche republique 1612Jacob van der SchuereNederduytsche spellinge 1612Willem MeermanComoedia vetus 1613Justus de HarduwijnDe weerliicke liefden tot Roose-mond 1614Roemer VisscherSinnepoppen 1614H.L. SpiegelHert-spiegel 1616Daniël HeinsiusNederduytsche poemata 1618Nicolaus MuleriusHemelsche trompet morgenwecker 1619Jacob CatsAenmerckinghe op de tegenwoordige steert-sterre 1620Anthoni SmytersEpitheta 1623anoniemZeeusche Nachtegael 1625Hugo de GrootDe iure belli ac pacis 1625Jacob CatsHouwelick 1626Adriaen ValeriusNederlandtsche gedenck-clanck 1630Dirck Volkertsz. CoornhertWerken (3 delen) 1630Jacobus ReviusOver-Ysselsche sangen en dichten 1631Salomon de BrayArchitectura moderna ofte bouwinge van onsen tyt 1632Caspar BarlaeusMercator sapiens 1637Jacob CatsTrouringh 1637anoniemBiblia, vervattende alle de canonijcke Boecken des Ouden en des Nieuwen Testaments (Statenvertaling 1637) 1641Jan Adriaanszoon LeeghwaterHaerlemmermeerboeck 1642–1647P.C. HooftNederlandsche Historien 1642Philips AngelLof der schilder-konst 1644Dirck Pietersz. PersCesare Ripa's Iconologia of Uytbeeldinghen des Verstants 1644Johan de BruneWetsteen der vernuften 1646Adriaan PoirtersHet masker van de wereldt afgetrocken 1646Willem IJsbrantsz. BontekoeJournael ofte gedenckwaerdige beschrijvinge 1649A.L. KokOnt-werp der Neder-duitsche letter-konst 1650anoniem't Muyder-spoockje 1651Jeremias de DeckerGoede vrydag ofte Het lijden onses heeren Jesu Christi 1652anoniemHet Hollants wijve-praetjen 1652–1662Jan van RiebeeckDagverhaal 1652Anna Maria van SchurmanOpuscula Hebraea Graeca Latina et Gallica 1653Constantijn HuygensHofwijck ca. 1657Jan Zoet't Groote visch-net 1657Jan Six van ChandelierPoësy 1658Jan Amos ComeniusPortael der saecken en spraecken 1659Abraham Palingh't Afgerukt mom-aansight der tooverye 1660Johan van BeverwijckSchat der gesontheyt 1660Jan Baptista van HelmontDageraed 1662Pieter de la CourtInterest van Holland, ofte gronden van Hollands-Welvaren 1662Cornelis de BieHet gulden cabinet van de edel vry schilderconst 1667Constantijn HuygensZee-straet 1668Adriaan KoerbaghEen bloemhof van allerley lieflijkheyd sonder verdriet 1669Aernout van OverbekeGeestige en vermaecklycke reijs beschrijving naar Oost-Indiën 1671Jan LuykenDuytse lier 1671Johan de WittWaerdye van lyf-rente naer proportie van los-renten 1672anoniemHollants venezoen, en geopent voor de liefhebbers van 't vaderlandt 1672anoniemD'oprechte Oranje oogen-salf 1677Baruch SpinozaPostuum uitgegeven werken 1677Andries PelsQ. Horatius Flaccus dichtkunst op onze tijden en zeden gepast 1677Baruch SpinozaEthica 1678Willem Godschalck van FocquenbrochAfrikaense Thalia 1678Cornelis BontekoeTractaat van het excellenste kruyd thee 1678Samuel van HoogstratenInleyding tot de hooge schoole der schilderkonst: anders de zichtbaere werelt 1681anoniem't Amsterdamsch hoerdom 1682Hieronymus Sweertsoddige en ernstige opschriften, op luyffens, wagens, glazen, uithangborden en andere taferelen 1682Geerardt BrandtHet leven van Joost van den Vondel 1687Lieven van WaarmondHollands koors 1687Gerard BrandtLeven en bedryf van den heere Michiel de Ruyter 1688Josseph de la VegaConfusion de Confusiones 1690Govert BidlooOntleding des menschelyken lichaam 1690Jan van der HeydenBeschryving der nieuwlijks uitgevonden en geoctrojeerde slang-brand-spuiten, en haare wyze van brand-blussen, tegenwoordig binnen Amsterdam in gebruik zijnde 1690Nicolaas WitsenAaloude en hedendaagsche scheeps-bouw en bestier 1691Johannes DuijkeriusHet leven van Philopater 1691–1693Balthasar BekkerDe betoverde wereld 1692–1702Pieter RabusDe boekzaal van Europe 1695Nicolaas HeinsiusDen vermakelyken avanturier
18e eeuw