Nadat het jongste boek van wat nu het Nieuwe Testament heet, rond het jaar 100 voltooid was, duurde het nog zo'n 200 jaar voor de kerken het eens konden worden welke boeken in de canon zouden worden opgenomen. Naast de in de canon opgenomen boeken die grotendeels uit de eerste eeuw dateren, zijn er nog veel andere christelijke geschriften uit de tweede en derde eeuw. Sommige waren kennelijk bedoeld als Bijbelboek, maar werden geweigerd omdat men ze voor een vervalsing hield, andere propageerden een van die van de officiële kerk afwijkende leer. Te denken is aan de gnostiek, bekend van het evangelie van Thomas. Soms werden deze in bepaalde gebieden als canoniek beschouwd, maar later toch afgewezen; sommige boeken werden of worden door sommige kerken als canoniek geaccepteerd. Men spreekt van de apocriefen van het Nieuwe Testament. Deze boeken staan niet op de in dit artikel gepresenteerde lijst.
Lijst Op de onderstaande lijst staan wel: Apostolische Vaders, een groep schrijvers en leiders van de Kerk van de tweede eeuw; hun boeken werden niet verworpen, maar ook niet meer in de Bijbel opgenomen. Belangrijke theologen uit de eerste eeuwen na Christus, vaak bekend als Kerkvaders.
De theologische geschriften uit deze periode worden bestudeerd door beoefenaren van het vakgebied van de patristiek (pater is Latijn voor vader).
Naam Werk/woonplaats Jaar Functie Geschrift Taal Bijzonderheden AfbeeldingPapiasHiërapolis65-130BisschopUitleg van de "logia" van de Heer (alleen enkele citaten over)GrieksIgnatiusAntiochië69-107BisschopZeven brievenGrieksGevangen naar Rome gevoerd en daar in de arena voor de leeuwen gegooid.100pxClemens van RomeRome92-101 (pausschap)Paus (Bisschop van Rome) 1 Clemens: brief aan de gemeente van Korinte AD 96; 2 Clemens is een preek, waarvan het auteurschap betwijfeld wordt.Grieks Verbannen, terechtgesteld door verdrinking.PolycarpusSmyrna69-156BisschopBrief gemeente Filippi. Over zijn marteldood als 86-jarige, is er een verslag, een martyrium.GrieksBrandstapel.100pxSchrijver van de DidachèSyriëca 100GrieksSchrijver Brief van BarnabasAlexandrië120-140GrieksJustinus MartyrEfeze, Rome (reisde rond)100-165FilosoofApologie I en II; Dialoog met Trypho,GrieksOnthoofd te Rome100pxHermasRomeca 150Herder van HermasGrieksIrenaeusLyon140-202BisschopAdversus Haereses; Bewijs van de Apostolische prediking.Grieks Bruce,F.F.; The canon of Scripture; IVP 1988, bladzijde 170 en verder; Lyon en omgeving waren van oudsher Griekstalig. De geschriften van Irenaeus zijn in vertaling(Armeens) bewaard gebleven en via citaten bij Eusebius.100pxClemens van AlexandriëAlexandrië125/150 - 215Leraar, filosoofProtrepticus; Paedagogus; StromataGrieksTertullianusCarthago155-232TheoloogApologie; Tegen Marcion; Tegen PraxeasLatijnSchiep een Latijns theologisch begrippenkader; was als Montanist eigenlijk heterodox.100pxHippolytusRome170-235Theoloog; tegenpausWeerlegging van de ketterijen; Handboek kerkorde; commentaar DaniëlGrieks (laatste Romeinse kerkvader die in het Grieks schreef);Tegelijk met de reguliere paus verbannen, waar ze vrede sloten; stierf de marteldood100pxOrigenesAlexandrië; Caesarea185-254Theoloog; leraar; tekstcriticus.Hexapla; Over de beginselen; Aansporing tot het martelaarschap; commentaren, o.a op Johannesevangelie; Tegen Celsus.GrieksPredikte Alverzoening, feitelijk heterodox.100pxCyprianusCarthago248-259Bisschop"De eenheid van de kerk"LatijnMarteldood100pxNovatianusRomeca 250TegenpausOver de Drie-EenheidLatijnDyonysius van AlexandriëAlexandriëstierf 265247 hoofd catechumenschool; 'Paus van AlexandriëBeloften (tegen Nepos)Grieksmartelaar100pxEusebius van CaesareaCaesarea263-339Bisschop; kerkhistoricusKroniek; KerkgeschiedenisGrieks100pxArnobiusSicca (Tunesië)ca 300Adversus Nationum Latijn100pxLucianus van AntiochiëAntiochiëstierf 312bisschop; tekstgeleerdeLuciaanse recensie SeptuagintGrieksDoodgehongerdthumb|100pxAthanasiusAlexandrië296-373BisschopOver de vleeswording; Leven van Antonius; polemische geschriften; paasbrievenGrieksVeelvuldig verbannen of ondergedoken100pxEpiphanius van SalamisSalamis op Cyprus310-403BisschopPanarionGrieksBasilius van CaesareaCaesarea (Cappadocië)330-379Grieks100pxGregorius van NazianzeConstantinopel329-389BisschopChristu patiens (auteurschap omstreden)Grieksgrondlegger formulering leer van de Drie-Eenheid100pxDiodorus van TarsusTarsusStierf ca 390BisschopGrieksAmbrosius van MilaanMilaan339-397BisschopLiederen; exegetische werken; dogmatische werken; over ascese, preken.Latijn100pxTheodorus van MopsuestiaMopsuestia350-428BisschopGrieksNa zijn dood namen de Nestorianen zijn geloofsbelijdenis aanAugustinus van HippoHippo354-430BisschopConfessiones; De Civitate Dei. Preken, commentaren; tegen Pelagius, tegen de Donatisten.Latijn100pxHiëronymus van StridonBethlehem345-420Monnik; geleerdeVulgaat, commentaren.Latijn100pxJohannes ChrysostomusTot 397 priester Antiochië; 397-405 bisschop Constantinopel; 405 verbannen350-407Bisschop; prediker.Veel preken zijn bewaard geblevenGrieks100pxCyrillus van AlexandriëAlexandrië375-444Monnik, aartsbisschopGrieks100pxVincentius van LérinsLérins (Frankrijk)stierf rond 450MonnikCommonitoriumLatijnGregorius de Grote IRome540-604PausDialogenLatijn100pxIsidorus van SevillaSevilla560-604AartsbisschopEncyclopedieLatijn100px
Zie ook Vroege christendom Laat-antiek christendom
Categorie:Christendom in de Romeinse oudheid Categorie:Kerkvader vroege schrijvers vroege christelijke