Een traditionele partij is een politieke partij in een land of regio die gestoeld is op een belangrijke ideologische beschouwing, een zekere traditie heeft en veelvuldig deelneemt aan het beleid. Hoewel het begrip subjectief is, lijkt er meestal toch overeenstemming te bestaan over de vraag welke traditionele partijen een democratie telt.

Europa Op Europees niveau zijn er drie traditionele Europese politieke partijen: de christendemocratische Europese Volkspartij (EVP), de Europese Socialisten (PES) en de Alliantie van Liberalen en Democraten voor Europa (ALDE). De drie partijen zijn samengesteld uit partijen uit nagenoeg alle lidstaten van de Europese Unie en kennen doorgaans een grote aanhang in het Europees Parlement.

Deze lijst bevat per land telkens de grootste partij die lid is van de EVP, respectievelijk PES en ALDE. De liberale partijen zijn vaak een kleinere partij in hun land. De meeste partijen in deze lijst zijn traditionele partijen. Tegelijkertijd zijn sommige traditionele partijen, zoals de Britse Conservative Party, niet vermeld in deze lijst omdat ze niet tot een van de drie Europese hoofdpartijen behoren. Vanwege de specifieke situatie in België worden de drie Gemeenschappen apart vermeld.

Land EVP (christendemocraten) PES (sociaaldemocraten) ALDE (liberalen)Bulgarije Граждани за европейско развитие на България Bulgaarse Socialistische Partij Beweging voor Rechten en VrijhedenCyprus Dimokratikos Synagermos Kinima Sosialdimokraton Enomeni DimokratesDenemarken Det Konservative Folkeparti Socialdemokraterne VenstreDuitsland Union Sozialdemokratische Partei Deutschlands Freie Demokratische ParteiDuitstalige Gemeenschap Christlich Soziale Partei Sozialistische Partei Partei für Freiheit und FortschrittEstland Isamaa ja Res Publica Liit Sociaaldemocratische Partij Eesti ReformierakondFinland Nationale Coalitiepartij Sociaaldemocratische Partij van Finland Centrumpartij van FinlandFrankrijk Union pour un Mouvement Populaire Parti Socialiste Parti Radical de GaucheFranse Gemeenschap Centre Démocrate Humaniste Parti Socialiste Mouvement RéformateurGriekenland Nea Dimokratia PASOK Democratische AlliantieHongarije Fidesz Hongaarse Socialistische Arbeiderspartij Alliantie van Vrije DemocratenIerland Fine Gael Irish Labour Party Fianna FáilItalië Il Popolo della Libertà Partito Democratico Italia dei ValoriLetland Eenheid Latvijas Sociāldemokrātiskā Strādnieku Partija Liberalų SąjūdisLitouwen Tėvynės Sąjunga – Lietuvos krikščionys demokratai Lietuvos Socialdemokratu Partija Liberalų SąjūdisLuxemburg Chrëschtlech Sozial Vollekspartei Lëtzebuerger Sozialistesch Aarbechterpartei Demokratesch ParteiMalta Partit Nazzjonalista Malta Labour Party geenNederland Christen-Democratisch Appèl Partij van de Arbeid Volkspartij voor Vrijheid en DemocratieOostenrijk Oostenrijkse Volkspartij Sociaaldemocratische Partij van Oostenrijk Liberales ForumPolen Burgerplatform Alliantie van Democratisch Links Democratische Partij - demokraci.plPortugal Partido Popular Partido Socialista geenRoemenië Democratische Partij Sociaaldemocratische Partij Nationaal-Liberale PartijSlovenië Sloveense Democratische Partij Sociaaldemocraten ZaresSlowakije Kresťanskodemokratické hnutie SMER - sociálna demokracia Sloboda a SolidaritaSpanje Volkspartij Spaanse Socialistische Arbeiderspartij Centro Democrático LiberalTsjechië Christendemocratische Unie-Tsjechische Volkspartij Tsjechische Sociaaldemocratische Partij geenVerenigd Koninkrijk geen Labour Party Liberal DemocratsVlaanderen Christen-Democratisch en Vlaams Vooruit AndersZweden Moderata samlingspartiet Sveriges socialdemokratiska arbetareparti Centerpartiet

Nederland

In Nederland zijn de traditionele partijen jonger: de sociaaldemocratische PvdA bestaat sinds 1946, de liberale VVD sinds 1948 en het christendemocratische CDA zelfs nog maar sinds 1980, alhoewel die partij een fusieproduct is van drie traditionele partijen, die daarvoor al decennia de macht deelden. Een opvallende trend in de Nederlandse situatie is de gestage afname van het cumulatief aantal zetels van de drie partijen, met name sinds 2003, hetgeen verband houdt met de doorbraak en consolidatie van protest- en getuigenispartijen binnen het Nederlandse politieke bestel. Partij 1977 1981 1982 1986 1989 1994 1998 2002 2003 2006 2010 2012 2017 2021 20232025CDA4948455454342943444121131915518PvdA5344475249374523423330389925*20*VVD28263627223138242822314133342422 Totaal1301181281331251021129011496829261585460 * Behaald zetelaantal in lijstverbinding met GroenLinks

België

In België is de situatie nog een stuk ingewikkelder. Tot in de jaren zestig was de situatie vergelijkbaar met Nederland: een Liberale Partij, een Katholieke Partij en tot slot een Belgische Werkliedenpartij. Na de Tweede Wereldoorlog hielden de laatste twee partijen op te bestaan; de BWP werd opgevolgd door de BSP, de Katholieke Partij door de christendemocratische CVP. De Liberale Partij werd hernoemd tot PVV.

Merk echter op dat deze drie partijen unitaire partijen waren. Samen met de federalisering van België werden de partijen gesplitst in een Vlaamse, een Franstalige en een Duitstalige partij.

Stroming Vlaanderen Franse Gemeenschap Duitstalige GemeenschapChristendemocratie CVP PSC CSPLiberalisme PVVPLP PFFSociaaldemocratie SP PS SP

De Franstalige partijen hebben echter nauwe banden met hun Duitstalige zusterpartijen.

Op de PS na zijn alle Vlaamse en Franstalige partijen ondertussen van naam veranderd:

Stroming Vlaanderen Franse Gemeenschap Duitstalige GemeenschapChristendemocratie CD&V cdH CSPLiberalisme Open VldMR PFFSociaaldemocratie sp.a PS SP

Hierbij valt op dat het cdH zich niet meer christendemocratisch noemt, maar wel centristisch. Tot slot zij opgemerkt dat tot de MR ook de MCC behoort.

Duitsland In Duitsland gooien vooral de christendemocratische CDU en de sociaaldemocratische SPD hoge ogen. De veel kleinere liberale FDP is vaak de coalitiepartner geweest van een van beide grote partijen, maar heeft tegelijkertijd vaak moeite de kiesdrempel van vijf procent te halen.

De CDU komt niet op in Beieren; daar is echter de eveneens christendemocratische CSU actief, die niet opkomt in de rest van Duitsland. CDU en CSU worden samen Union genoemd.

Griekenland De tweede traditionele partijen in Griekenland zijn de christendemocratische Nea Dimokratia en de sociaaldemocratische PASOK. Bij de verkiezingen van 2009 haalden beide partijen samen nog 251 van de 300 zetels; bij de verkiezingen van mei 2012 daalde dat tot slechts 149, en werd de radicaal-linkse SYRIZA groter dan PASOK.

Verenigde Staten

In de Verenigde Staten bestaat er een Democratische Partij en een Republikeinse Partij, opgericht in 1792 respectievelijk 1854. Beide partijen komen in heel de VS op, leveren alle of nagenoeg alle leden van de wetgevende kamers en gewoonlijk ook de president.

Zie ook

Getuigenispartij One-issue partij

* Categorie:Politieke organisatie