Diplodactylidae zijn een familie van hagedissen die behoren tot de infraorde gekko's (Gekkota).
Naam en indeling De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst voorgesteld door Garth Underwood in 1954. In een vroegere indeling werd de familie als een onderfamilie van de familie gekko's (Gekkonidae) gezien, maar tegenwoordig wordt de groep als een aparte familie erkend. Er zijn 202 soorten die verdeeld zijn in 25 geslachten. Zes geslachten zijn monotypisch en worden slechts vertegenwoordigd door een enkele soort.
De Diplodactylidae delen enkele belangrijke lichaamskenmerken met de vrijwel pootloze groep van de heuppotigen (Pygopodidae), maar ook wel met andere gekkofamilies die in en rond Australië voorkomen.
Verspreidingsgebied en levenswijze Alle soorten komen voor in delen van Australië, Nieuw-Caledonië en Nieuw-Zeeland, van de verschillende geslachten komen er geen twee soorten voor in hetzelfde gebiedsdeel. De gekko's hebben zich dus geïsoleerd ontwikkeld. Het zijn vaak kleine, onopvallende hagedissen die soms overdag actief zijn, in tegenstelling tot de meeste gekko's. De biotoop varieert sterk, er zijn zowel bodembewonende soorten als boombewoners of soorten die in grotten leven of juist in kleine door dieren gegraven holen zoals spinnenholletjes. Veel soorten schuwen de mens niet en komen ook voor in stedelijke gebieden.
De vrouwtjes zetten steeds twee eieren af per legsel, deze hebben een zachte eierschaal.
Beschermingsstatus Door de internationale natuurbeschermingsorganisatie IUCN is aan 149 soorten een beschermingsstatus toegewezen. Van de soorten worden er 189 beschouwd als 'veilig' (Least Concern of LC), drie als , 'onzeker' (Data Deficient of DD), 12 als 'gevoelig' (Near Threatened of NT) en 14 als 'kwetsbaar' (Vulnerable of VU). Verder worden 21 beschouwd als 'bedreigd' (Endangered of EN) en staan 9 soorten te boek als 'ernstig bedreigd' (Critically Endangered of CR).
Geslachten Tot de Diplodactylidae worden de volgende geslachten gerekend; Naam Auteur Soorten Verspreidingsgebied Amalosia Wells & Wellington, 1983 10 Australië Bavayia Roux, 1913 41 Nieuw-Caledonië Correlophus Guichenot, 1866 3 Nieuw-Caledonië Crenadactylus Storr, 1978 7 Australië Dactylocnemis Gray, 1842 1 Nieuw-Zeeland Dierogekko Bauer, Jackman, Sadlier & Whitaker, 2006 9 Nieuw-Caledonië Diplodactylus Gray, 1832 29 Australië Eurydactylodes Wermuth, 1965 4 Nieuw-Caledonië Gigarcanum Heinicke et al., 2023 1 Nieuw-Caledonië Hesperoedura Bustard, 1969 1 Australië Nieuw-Zeelandse gekko's(Hoplodactylus) Fitzinger, 1843 2 Nieuw-Zeeland Lucasium Wermuth, 1965 14 Australië Mniarogekko Bauer, Whitaker, Sadlier & Jackman, 2012 2 Nieuw-Caledonië Mokopirirakau Nielsen, Bauer, Jackman, Hitchmough & Daugherty, 2011 5 Nieuw-Zeeland Naultinus Gray, 1842 9 Nieuw-Zeeland Oedodera Bauer, Jackman, Sadlier & Whithaker, 2006 1 Nieuw-Caledonië Dikstaartgekko's(Oedura) Gray, 1842 20 Australië Paniegekko Bauer, Jones & Sadlier, 2000 1 Nieuw-Caledonië Pseudothecadactylus Brongersma, 1936 3 Australië Rhacodactylus Gray, 1842 5 Nieuw-Caledonië Rhynchoedura Günther, 1867 6 Australië Strophurus Fitzinger, 1843 21 Australië Toropuku Nielsen, Bauer, Jackman, Hitchmough & Daugherty, 2011 2 Nieuw-Zeeland Tukutuku Thomas, 1981 1 Nieuw-Zeeland Woodworthia Garman, 1901 4 Nieuw-Zeeland
Bronvermelding