miniatuur|260x260px|Muurschildering in de Brusselse metrohalte Stokkel, ontworpen door Hergé zelf. De avonturen van Kuifje (Frans: Les Aventures de Tintin) is een stripreeks over de fictieve reporter Kuifje, getekend door de Belgische scenarist en striptekenaar Hergé (1907-1983). De reeks startte als krantenstrip in 1929 en het eerste album verscheen in 1930. De reeks verscheen ook in weekbladen. Het eerste Nederlandstalige album verscheen in 1946. Van een aantal albums werden in de loop der jaren vernieuwde versies uitgegeven. In 2019, bij het 90-jarig jubileum van de strip, waren Kuifje-albums verschenen in meer dan 110 talen en dialecten en waren er wereldwijd in totaal meer dan 275 miljoen albums verkocht.
Geschiedenis Kuifje begon als stripverhaal in Le Petit Vingtième, de jongerenbijlage van de rooms-katholieke krant Le Vingtième Siècle, met het verhaal van Kuifje in het land van de Sovjets. Als rooms-katholiek dagblad was de Siècle sterk gekant tegen het communisme en de parodie op de Sovjets moet in dat licht gezien worden. Zo laat een Russische communist in dit verhaal aan westerse communisten zien hoe goed de fabrieken in de Sovjet-Unie draaien. Kuifje gaat de zaak van naderbij bekijken en ontdekt dat de rook uit de schoorstenen komt van gestapeld hooi dat verbrand wordt.
Hergés carrière als stripauteur werd in de beginjaren in grote mate aangestuurd door de Waalse priester en algemeen directeur van Le Vingtième Siècle, Norbert Wallez. Hij gaf Hergé de opdracht om een strip te maken over een deugdzame puber en zijn hond, en bepaalde dat het eerste verhaal zich diende af te spelen in de Sovjet-Unie en het tweede in Belgisch-Congo. Wallez, zichzelf als medeauteur beschouwend, streek de helft van de auteursrechten op van Hergés eerste albums.Marc Reynebeau, De geestelijke vader van Kuifje en Léon Degrelle, in: De Standaard der Letteren, 8 februari 2019, blz. 12. Gearchiveerd op 7 augustus 2022.
Hergé beweerde dat Kuifje in de beginjaren onbewust op zijn broer Paul gebaseerd was. Kuifje kreeg Pauls kuif, leeftijd (16-17), houdingen, gebaren en karakter. Het beroep van avontuurlijke reporter was geïnspireerd op de Franse journalist Albert Londres. Al voor het ontstaan van Kuifje had de tekenaar een duo bedacht, bestaande uit een jongeman en een hondje. Er is slechts een klein verschil tussen de figuur en de naam van Totor, P.L. van de Meikevers, zijn allereerste ballonstrip die hij in december 1928 voor het Belgische satirische weekblad Le Sifflet maakte, en die van Kuifje (Tintin).
De eerste verhalen van Kuifje weerspiegelen in grote mate de denkbeelden van het katholieke burgerlijke milieu waarin Hergé zich destijds bevond met sterk stereotiepe karakters. Zo bevat het tweede en derde verhaal, respectievelijk Kuifje in Congo en Kuifje in Amerika, nog veel scènes en grappen die paternalistisch en/of racistisch overkomen. De Blauwe Lotus is het eerste verhaal waarvoor Hergé meer achtergrondstudie deed met het doel een realistischer beeld te creëren van andere landen en volken, in dit geval China. Ook uit de tekenstijl blijkt dat Hergé met dit verhaal een grote stap maakte in zijn artistieke ontwikkeling. De achtergronden zijn gedetailleerder en hij maakte meer gebruik van verschillende perspectieven. Hergés hang naar realistische achtergronden en kloppende details in de Kuifje-reeks zou gedurende de jaren alleen nog maar sterker worden. Deze zorgvuldigheid werd Hergés handelsmerk.
In de verhalen voorafgaand aan de Tweede Wereldoorlog hanteerde Hergé doorgaans de stijlvorm van politieke satire. Onder de Duitse bezetting van België werd dit te gevaarlijk, waardoor Hergé het verhaal Kuifje en het Zwarte Goud halverwege moest afbreken. In 1940 werd Le Petit Vingtième opgeheven. Kuifje verscheen vanaf dat jaar in Le Soir, een krant die werd uitgegeven onder auspiciën van de bezetter. In de verhalen die Hergé in deze periode zou maken, moest hij zijn uiterste best doen om niemand tegen het hoofd te stoten. In de eerste krantenversie van het verhaal De geheimzinnige ster werden een aantal Joodse karakters opgevoerd die geheel in overeenstemming waren met de antisemitische signatuur van de “gestolen Le Soir”. De daaropvolgende verhalen hebben een meer neutrale uitstraling. Juist deze verhalen, waaronder Het geheim van de Eenhoorn en De schat van Scharlaken Rackham, waarin de politieke satire ontbreekt, behoren nog steeds tot de best verkochte Kuifje-albums.
Met het einde van de oorlog werd de strip stopgezet. Hergé werd van collaboratie met de nazi's beschuldigd. Na de bevrijding van Brussel op 3 september 1944 werd hij door verschillende verzetsgroepen tot vier keer toe opgepakt en weer vrijgelaten. In 1946 liet uitgever en voormalig verzetsheld Raymond Leblanc Kuifje opnieuw verschijnen, nu in een eigen stripblad.
Vanaf 1950, toen de strip in de details van de tekeningen steeds realistischer werd, liet Hergé zich assisteren door een aantal tekenaars en coloristen binnen een eigen studio (Studios Hergé) om zo voldoende pagina's per week te kunnen produceren. Hergé tekende nog wel alle personages.
Van alle albums in de reeks was Kuifje in Tibet uit 1960 het verhaal waar Hergé zelf de meeste persoonlijke aspecten in verwerkte. Tevens was dit naar eigen zeggen zijn persoonlijke favoriet. Het daaropvolgende album De juwelen van Bianca Castafiore uit 1963 werd een meer volwassen Kuifje-verhaal zonder echte slechteriken, reis of avontuur. Toch beschouwen veel critici juist dit verhaal als het beste in de reeks. Vanaf de jaren zestig werd Hergé minder productief. Na 1963 zouden tot 1976 nog slechts twee nieuwe Kuifje-albums verschijnen.
Na Hergés overlijden in 1983 verschenen postuum de schetsen van een laatste onvoltooid gebleven verhaal, Kuifje en de Alfa-kunst. Hergé had te kennen gegeven dat hij de wens had dat er geen nieuwe Kuifje-avonturen zouden verschijnen na zijn dood.
Albums Lijst van albums De hoofdreeks van De avonturen van Kuifje bestaat uit 24 albums, inclusief het pas laat in het Nederlands uitgegeven eerste verhaal Kuifje in het land van de Sovjets en het onvoltooide album Kuifje en de Alfa-kunst.
Nr. Originele Nederlandse titel Originele Franse titel Le Petit Vingtième Le Soir Weekblad Kuifje Album (eerste druk, Frans) Kleuren (eerste albumdruk) Vernieuwde versie 1 Kuifje in het land van de Sovjets Les aventures de Tintin, reporter du Petit "Vingtième", au pays des soviets 1929-30 – – 1930 zwart-wit 2017Eerste Kuifje-album verschijnt in kleur, De Telegraaf, 22 september 2016 2 Kuifje in CongoDe titel van Kuifje in Congo (Nederlandse uitgave: 1947) werd in 1954 gewijzigd in Kuifje in Afrika Les aventures de Tintin, reporter du Petit "Vingtième" au Congo 1930-31 – – 1931 zwart-wit 1946, 1975* 3 Kuifje in Amerika Les aventures de Tintin, reporter du Petit "Vingtième", en Amérique 1931-32 – – 1932 zwart-wit 1945, 1973* 4 De sigaren van de farao Les cigares du pharaon 1932-34 – – 1934 zwart-wit 1955 5 De Blauwe Lotus Le Lotus Bleu 1934-35 – – 1936 zwart-wit 1946 6 Het gebroken oor L'oreille cassée 1935-37 – – 1937 zwart-wit 1943 7 De Zwarte Rotsen L'île noire 1937-38 – 1965-66 (3e versie) 1938 zwart-wit 1943, 1966 8 De scepter van Ottokar Le sceptre d'Ottokar 1938-39 – – 1939 zwart-wit 1947 9 De krab met de gulden scharen Le crabe aux pinces d'or – 1940-41 – 1941 zwart-wit 1943, 1963* 10 De geheimzinnige ster L'étoile mystérieuse – 1941-42 (zwart-wit) 1991 (2e versie) 1942 kleur 1954* 11 Het geheim van de Eenhoorn Le secret de la Licorne – 1942-43 – 1943 kleur – 12 De schat van Scharlaken Rackham Le trésor de Rackham le Rouge – 1943 – 1944 kleur – 13 De 7 kristallen bollen Les 7 boules de cristal – 1943-44 – 1948 kleur – 14 De zonnetempel Le temple du soleil – – 1946-48 1949 kleur – 15 Kuifje en het Zwarte Goud Tintin au pays de l'or noir 1939-40** – 1948-50 1950 kleur 1954*, 1971 16 Raket naar de maan Objectif lune – – 1950, 1952 1953 kleur – 17 Mannen op de maan On a marché sur la lune – – 1952-53 1954 kleur – 18 De zaak Zonnebloem L'affaire Tournesol – – 1954-56 1956 kleur – 19 Cokes in voorraad Coke en stock – – 1956-58 1958 kleur – 20 Kuifje in Tibet Tintin au Tibet – – 1958-59 1960 kleur – 21 De juwelen van Bianca Castafiore Les bijoux de la Castafiore – – 1961-62 1963 kleur – 22 Vlucht 714De titel van Vlucht 714 (Nederlandse uitgave: 1968) werd in 2004 gewijzigd in Vlucht 714 naar Sydney Vol 714 pour Sydney – – 1966-67 1968 kleur – 23 Kuifje en de Picaro's Tintin et les Picaros – – 1975-76 1976 kleur – 24 Kuifje en de Alfa-kunst Tintin et l'Alph-art – – – 1986 (onvoltooid)2004 (*) Subtiele wijzigingen. (**) Niet afgemaakt in 1940. Sinds 1976 worden op de achterkant van elk album de verschillende kaften van de titels gedrukt. Voorheen was dit een lijst van de titels met daaromheen Kuifje, kapitein Haddock, professor Zonnebloem en andere bekende creaties van Hergé. In de jaren 70 en 80 werd de nieuwe Nederlandse vertaling van de albums op de markt gebracht. Naast Kuifje en de Alfa-kunst is er ook het onvoltooide verhaal Kuifje en de Thermozero. Dit verhaal is echter nooit als album uitgebracht. Ondanks interesse van Casterman om het verhaal uit te geven zoals Kuifje en de Alfa-kunst, geven de erven van Hergé geen toestemming.https://www.akim.nl/blog/kuifje-en-de-thermozerohttps://stripjournaal.com/2017/01/20/casterman-wil-onvoltooide-kuifje-uitgeven/
Versies in Nederlandstalige dialecten Titel in het dialectJaarDialectTitel in het Algemeen Nederlands De bijous van de Castafiore2004BrusselsDe juwelen van Bianca Castafiore Et gehaaim van de Licorne2005BrusselsHet geheim van de Eenhoorn De schat van Rackham de ruue2006BrusselsDe schat van Scharlaken Rackham Et doenker ejland2007OostendsDe Zwarte Rotsen De juwiejele van Bianca Castafiore2008AntwerpsDe juwelen van Bianca Castafiore Et radsel van den Ainhoorn2009OostendsHet geheim van de Eenhoorn De sjhat van sjhetterrooje Rackham2009OostendsDe schat van Scharlaken Rackham Manne obbe moan2009HasseltsMannen op de maan Eut gaaim van den Iejenoare2011AntwerpsHet geheim van de Eenhoorn De schat van roeie Rackham2011AntwerpsDe schat van Scharlaken Rackham De biezjoes van Bianca Castafiore2012GentsDe juwelen van Bianca Castafiore Die krabbe met de goudne skoar'n2013KortrijksDe krab met de gulden scharen
Andere albums De volgende albums zijn niet zelf door Hergé gemaakt, maar door Studio Hergé (Hergé Foundation) samengesteld en ingedeeld op basis van de filmbeelden waar de albums op zijn gebaseerd. Album Originele Franse titel Album (eerste druk) Kleuren (eerste albumdruk)Vernieuwde versie Kuifje en het geheim van het Gulden Vlies* Tintin et le mystère de la Toison d'or 1962Kuifje en het geheim van het Gulden Vlies, LastDodokleur Kuifje en de blauwe sinaasappels* Tintin et les oranges bleues 1965Kuifje en de blauwe sinaasappels, LastDodo kleur Kuifje en het HaaienmeerTintin et le Lac aux requins 1972Kuifje en het haaienmeer (1972), LastDodo. Gearchiveerd op 4 juli 2020. kleur 1973Kuifje en het haaienmeer (1973), LastDodo. Gearchiveerd op 9 juli 2020. Kuifje en de zonnetempel*Tintin et le temple du soleil 1976Kuifje naar de film De Zonnetempel, LastDodo. Gearchiveerd op 4 juli 2020.kleur (*) Uit de handel
Voor de film Het geheim van de Eenhoorn uit 2011 verschenen onder meer de volgende boeken:
Titel Verschenen Opmerking Het geheim van de eenhoorn 2011 Spelletjes, raadsels en stickers. Het geheim van de eenhoorn 2011 Roman. Opgelet voor de pickpocket 2011 Een onderzoek uit de film. De ontsnapping uit de Karaboudjan 2011 Een verhaal uit de film. Het geheim van Kapitein Haddock 2011 Een verhaal uit de film. Het album van de film 2011 Geïllustreerd met scenefoto's, waarbij het avontuur in tekstvorm kort wordt naverteld. Verkrijgbaar als paperback en hardcover. MOVIeALBUMAkim, geraadpleegd op 26 augustus 2013 2012 Volledig album van de film met meer dan 700 originele beelden met tekstballonnen. Verkrijgbaar als paperback en hardcover.
Kuifjebewerkingen