De Koninklijke Musea voor Schone Kunsten van België (KMSKB) (Frans: Musées royaux des Beaux-Arts de Belgique, Duits: Königliche Museen der Schönen Künste Belgiens (KMSKB)) groeperen verschillende in Brussel gevestigde musea, waaronder: Oldmasters Museum Fin-de-Siècle Museum Modern Museum Wiertz Museum Meunier Museum Magritte Museum
Geschiedenis In 1801 richtte Napoléon het Museum van het Dijledepartement op in een reeks van vijftien departementale musea ter decentralisatie van het Louvre (besluit-Chaptal). Het was Charles de la Serna Santander, bestuurder van de École centrale van Brussel (opgericht in 1797), die het plan had opgevat om een museum uit te bouwen rond de circa 1.500 werken in de depots, afkomstig uit gesloten kloosters. In 1798 werd Guillaume Bosschaert als conservator van het museum van de École centrale aangesteld. Deze school was in het Oude Hof gevestigd, waar veertien zalen voor museumgebruik waren. Bosschaert had ongeveer honderd stukken geselecteerd voor de verzameling.
In 1803 opende het museum voor het publiek. Waar Brusselse kunstliefhebbers voorheen hun gading zochten in kerken en private collecties, konden ze nu terecht in een publieksmuseum. In 1811 werd de stad Brussel eigenaar van het museum.
De collectie was samengesteld uit door de Franse republiek in beslag genomen kunstwerken (1798), zendingen uit het Franse bestuur in Parijs (1802, 1811) en de teruggave van door de republiek weggevoerde kunstwerken (1815). Koning Willem I der Nederlanden sponsorde een uitbreiding van de collectie, onder meer in 1817 en 1819, en liet twee vleugels bijbouwen aan het huidige Museumplein (het zogenaamde Paleis voor Nationale Nijverheid, geopend in 1830).
In 1834 werd de collectie van het ministerie van Binnenlandse Zaken overgedragen. Na de Belgische onafhankelijkheid werd in 1835 het concept van een nationaal museum uitgewerkt. Door een overeenkomst van 31 december 1842 nam de staat de eigendom over van de stad. Drie jaar later kreeg het Musée royal de peinture et de sculpture een afdeling eigentijdse kunst. Van 1862 tot 1877 verhuisde die afdeling tijdelijk naar de Academiënpaleis. De werken van de oude meesters verhuisden in 1887 uit het Oude Hof naar de Regentschapsstraat, een nieuwe bestemming gevend aan het in 1880 geopende Paleis voor Schone Kunsten naar ontwerp van Alphonse Balat. De moderne kunst bleef nog tot 1962 in het Oude Hof, kwam tot 1978 terecht in een krappe behuizing aan het Koningsplein en vond dan vanaf 1984 aansluiting bij de oude kunst in een ondergronds complex met lichtput, ontworpen door Roger Bastin.
Bekende schenkingen in de 19e en 20e eeuw waren die van de Grez (1914), della Faille de Leverghem (1942), Delporte-Livrauw (1973) en Goldschmidt (1990).
Vanaf 2004 begon het museum aan een herstructureringsprogramma, met de bedoeling om de collecties beter te ontsluiten en een groter publiek te bereiken. Conservator Michel Draguet wilde verschillende collecties van federale instellingen samenbrengen en specifieke musea oprichten die een bepaalde deelcollectie beter uitlichten. In 2009 werd hiertoe overgegaan tot de oprichting van het Magritte Museum. In 2013 opende het Fin-de-Siècle Museum in de ondergrondse zalen, waar sinds 1984 het museum voor moderne kunst was gevestigd.
Bestuur Aan het hoofd van deze federale instelling staat een hoofdconservator die bij ministrieel besluit wordt benoemd,https://fine-arts-museum.be/nl/de-instelling/wetenschapsbeleid. Gearchiveerd op 4 februari 2023. anno 2023 is dit een directeur-generaal.
+ Bijschriftstart Einde Naam 1821 Auguste de Thysebaert 1919 1927 Hippolyte Fierens-Gevaert 1927 1940 Leo Van Puyvelde 1940 1944 Marguerite Devigne 1944 1945 Arthur Laes 1945 1947 Leo Van Puyvelde 1947 1957 Paul Fierens 1957 1961 Claire Janson 1961 1984 Philippe Roberts-Jones 1985 1989 Henri Pauwels19892003Eliane De Wilde20032005Helena Bussers (ad interim) 2005 2023 Michel Draguet20232024Sara Lammens (ad interim)2024Kim Oosterlinck
Toekomstplannen thumb|"De wijsheid houdt de tweedracht verre van de troon van Jacobus I van Engeland" (1632-1633) van Peter Paul Rubens.
Het sluiten van het museum voor moderne kunst stuitte echter op veel protest, doch dit betekende tevens het begin van de concretisering van een nieuw internationaal museum voor moderne en hedendaagse kunst op een andere locatie in Brussel. Tegen 2022 zou dit nieuwe museum moeten kunnen openen. De collectie zou bestaan uit de kunstwerken van het opgedoekte museum voor moderne kunst, uit bruiklenen van privé-verzamelaars en uit de collecties van grote bankinstellingen.
Collectie De collectie bestaat uit meer dan 20.000 schilderijen, beeldhouwwerken en tekeningen die de nationale en in mindere mate de internationale ontwikkelingen binnen de schone kunsten tonen sinds de veertiende eeuw tot vandaag.
Oldmasters Museum, vroeger Museum voor Oude Kunst In dit museum wordt een uitgebreide collectie schilderijen, beelden en tekeningen uit de 15de tot de 18e eeuw bewaard, met o.a. werken van de Vlaamse Primitieven Rogier van der Weyden, Petrus Christus, Dirk Bouts, Hans Memling, Jheronimus Bosch; verder ook Peter Paul Rubens, Jacob Jordaens en Antoon van Dyck.
Museum voor Moderne Kunst Dit museum werd in 2013 opgedeeld in het Fin-de-Siècle Museum en het Modern Museum, gehuisvest in een gebouw ontworpen door Roger Bastin, toont kunstwerken vanaf de geboorte van Jacques-Louis David (1748) tot nu. Deze symbolische datum verwijst direct naar het misschien wel belangrijkste werk in deze collectie: het schilderij dat David in 1793 maakte: De dood van Marat. Er zijn veel werken van René Magritte en van andere Belgische kunstenaars zoals Fernand Khnopff, Théo van Rysselberghe, James Ensor, Paul Gauguin, Rik Wouters, Léon Spilliaert, Constant Permeke, Paul Delvaux, Marcel Broodthaers, Panamarenko en een bekend werk van Salvador Dalí.
Een selectie van de voornaamste werken:
De achttiende eeuw Jacques-Louis David, De dood van Marat, 1793
De negentiende eeuw Edward Burne-Jones, De bruidsstoet van Psyche, 1895 John Constable, Het strand nabij Brighton, 1826 Gustave Courbet, De bronnen van de Loue, 1864 Jacques-Louis David, Mars wordt ontwapend door Venus, 1824
De twintigste eeuw Josef Albers, Signaal, 1967 Francis Bacon, De paus met de uilen, 1958 Pierre Bonnard, Naakt bij tegenlicht, 1908 Marcel Broodthaers, Rode kookpan met mosselschelpen, 1965 Marc Chagall, Ik en het dorp, 1912 Tony Cragg, Fragmenten, 1987 Salvador Dalí, De bekoring van Sint-Antonius, 1946 Nicolas Schöffer, Spatiodynamique 24, 1968 George Segal, The hustle, the four-hand pass, 1980 Léon Spilliaert, Zelfportret, 1908 Léon Spilliaert, De dijk, 1909 Yves Tanguy, Het vliegtuig, 1929 Gustave Van de Woestyne, Zondagnamiddag, 1914 Frits Van den Berghe, Zondag, 1924 Georges Vantongerloo, Relatie, variatie, 1938 Victor Vasarely, Kerrhon, 1954 Rik Wouters, De fluitspeler, 1914 Rik Wouters, De huiselijke zorgen, 1914 Ossip Zadkine, Diana, 1937
Vanwege verbouwingswerken is er voorlopig slechts een beperkt deel van de uitgebreide collectie te zien.
Wiertz Museum Dit Wiertz Museum is gewijd aan Antoine-Joseph Wiertz (1806-1865), een kunstenaar uit de Belgische romantiek.
Meunier Museum Dit museum is gewijd aan Constantin Meunier (1831-1905), een kunstenaar uit het Belgische realisme.
Magritte Museum Het Magritte Museum is geopend op 2 juni 2009. Het drie verdiepingen tellende museum heeft de grootste collectie van René Magritte ter wereld.
Bezoekersaantallen De musea hadden in 2010 een totaal van ongeveer 715.000 bezoekers. Hiermee staat het museum in de top 100 van drukst bezochte musea ter wereld en is het het meest bezochte museumcomplex van België. Dankzij de opening van het Magritte Museum komt het aantal unieke bezoekers sinds 2009 een pak hoger uit dan voorheen. Sinds 2004 was er al een opmerkelijke stijging op te tekenen. Het Magritte Museum kreeg in 2010 zo'n 425.000 bezoekers over de vloer en is daarmee het succesvolste onderdeel van de musea.
2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2013 Bezoekers 312.126 367.168 302.701 509.147 499.983 427.377 463.085 489.855 712.233 714.360 661.593
Tentoonstellingen De KMSKB organiseert per jaar gemiddeld 2 grote internationale tentoonstellingen die zich zowel op oude als moderne kunst van vooral binnenlandse kunstenaars toespitsen. De laatste jaren heeft BOZAR eveneens een sterke reputatie opgebouwd inzake exposities op dit gebied.
Belangrijke tentoonstellingen in het recente verleden: 28.05.2013 - 13.07.2014: Sculptuur na 1945 12.10.2012 - 15.09.2013: Jan Fabre 12.10.2012 - 27.01.2013: Jordaens en de Antieken 11.09.2012 - 01.05.2013: Frits Van den Berghe, Constant Permeke, Gustave De Smet 15.10.2010 - 09.01.2011: Van Delacroix tot Kandinsky, oriëntalisme in Europa 26.03.2010 - 27.06.2010: Het symbolisme in België 23.10.2009 - 31.01.2010: Delvaux en de oudheid 08.05.2009 - 30.08.2009: Alfred Stevens 18.11.2008 - 04.01.2009: Meunier in Sevilla 16.05.2008 - 21.09.2008: De Britse koninklijke collectie, van Bruegel tot Rubens 23.11.2007 - 30.03.2008: Alechinsky van A tot Y 14.09.2007 - 27.01.2008: Rubens, een genie aan het werk 22.09.2006 - 04.02.2007: Spilliaert, een vrije geest
Galerij
Zie ook Lijst van musea in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest
Externe links Online catalogus van de collectie Beschrijving bibliotheek - vlabidoc.be (gearchiveerd)
Literatuur Christophe Loir, La sécularisation des œuvres d'art dans le Brabant (1773-1842). La création du musée de Bruxelles, 1998 (gearchiveerd) Michèle Van Kalck (red.), De Koninklijke Musea voor Schone Kunsten van België. Twee eeuwen geschiedenis, 2 dln., 2003