thumb|Wiener Philharmoniker ten tijde van Mahler
De Wiener Philharmoniker is een in Wenen gevestigd Oostenrijks symfonieorkest, dat in 1842 werd opgericht. Naast concerten in de thuisbasis, de Wiener Musikverein, en diverse andere zalen, is het ook het orkest van de Weense Staatsopera onder de naam Orchester der Wiener Staatsoper.
Geschiedenis De dirigent en componist Otto Nicolai begon in 1842 met een Philharmonische Akademie, die jaarlijks enkele concerten verzorgde. Vanaf het begin was het een geheel onafhankelijk orkest waarin de leden bij meerderheid van stemmen besluiten nemen. Onder leiding van verschillende grote dirigenten bereikte het orkest spoedig een tot dan toe ongekend hoog niveau. Tot de dirigenten die het orkest leidden, behoren Hans Richter, Gustav Mahler, Richard Strauss, Bruno Walter, Clemens Krauss en Wilhelm Furtwängler. Na 1933 heeft het orkest geen chef-dirigent meer gekend. Niettemin valt een aantal dirigenten te noemen die vaak de Wiener Philharmoniker hebben gedirigeerd, onder wie Herbert von Karajan, Josef Krips, Willi Boskovsky, Claudio Abbado, Leonard Bernstein, Carlos Kleiber, Riccardo Muti, Karl Böhm en Bernard Haitink.
Werkwijze Om orkestlid te worden moet men eerst drie jaar bij het orkest van de Weense Staatsopera gespeeld hebben. De leden van het orkest beslissen na deze tijd of men tot de Wiener Philharmoniker wordt toegelaten. Lange tijd konden vrouwen geen lid van dit orkest worden, al mochten zij incidenteel wel meespelen. Vanaf 1997 mochten zij auditie doen gehoord op 31-12-2024 op NPO4 Klassiek, Podium, pres. Wouter Pleijsier. Vanaf september 2008 wordt de positie van eerste concertmeester aan de Weense Staatsopera bezet door een vrouw. Typerend voor het orkest is de zogeheten Duitse opstelling, met achteraan de contrabassen. De typische intense klank van de violen, de ietwat laag gestemde hobo, de krachtige Weense hoorns en de open pauken, en niet het minst het gevoel voor rubato dragen bij aan de zeer herkenbare orkestklank. Dit orkest behoort tot de beroemdste orkesten ter wereld en werd in 2006 door Le Monde de la musique bovenaan een rangschikking geplaatst, gevolgd door het Amsterdamse Koninklijk Concertgebouworkest en de Berliner Philharmoniker.Wiener Philharmoniker bestes Orchester, ORF, 6 oktober 2006 Het orkest maakt vele geluidsopnamen in de fameuze Großer Saal van de Wiener Musikverein.
Nieuwjaarsconcert
Op 31 december 1939 stelde Clemens Krauss de traditie van de Nieuwjaarsconcerten in met muziek van en rond de componistenfamilie Strauss. Sinds de wereldwijde uitzending hiervan op televisie bereikt het orkest jaarlijks een geschat publiek van zowat 60 miljoen kijkers in meer dan veertig landen.
Ook een sinds 2004 jaarlijks terugkerend evenement is het Sommernachtskonzert, het zomerconcert in de tuin van Schloss Schönbrunn. Dit concert wordt Europawijd uitgezonden, is gratis te bezoeken en wordt jaarlijks bezocht door meer dan 100.000 bezoekers. De dirigent en het programma variëren elk jaar, maar traditiegetrouw wordt Wiener Blut van Johann Strauss jr. gespeeld, sinds 2015 veelal als afsluiter.Konzerarchiv Wiener Philharmoniker
Discografie (selectie) De eerste opname van de Wiener Philharmoniker dateert uit 1937. Onder leiding van Bruno Walter werd Mahlers Das Lied von der Erde opgenomen op Columbia-78 toerenplaten. Sindsdien heeft het orkest een zeer uitgebreide discografie opgebouwd op langspeelplaten, cd's en dvd's.Wiener Philharmoniker Discography at Discogs. Hieronder een uiterst beperkte selectie.
Albums
|align="left"|Chopin - The piano concertos||2009||16-05-2009||98||1|| Pianoconcert nr. 1 (Chopin) en Pianoconcert nr. 2 (Chopin)met Lang Lang (piano) en Zubin Mehta (dirigent)
|align="left"|Nieuwjaarsconcert / Walsen - Strauss||1995||23-12-1995||9||6|| |- |align="left"|Neujahrskonzert 2011||07-01-2011||22-01-2011||90||1|| met Franz Welser-Möst |- |align="left"|New year's concert 2013 / Neujahrskonzert 2013||2013||12-01-2013||167||1*|| met Franz Welser-Möst |} Tegenwoordig zijn er ook opnames van deze concerten te vinden op o.a. iTunes.
Dvd's Dvd's met hitnoteringen inde DVD Top 30Datum vanverschijnenDatum vanbinnenkomst Hoogste positie Aantal weken Opmerkingen Neujahrskonzert 2012201228-01-2012181 met Mariss JansonsNeujahrskonzert 2014201408-02-2014211 met Daniel BarenboimNeujahrskonzert 2016201606-02-20161(1wk)5 met Mariss JansonsNeujahrskonzert 2017201704-02-201726 met Gustavo DudamelNeujahrskonzert 2018201803-02-201865 met Riccardo Muti
Zie ook Haus der Musik, museum met voor een deel aandacht aan het orkest
Externe links Wiener Philharmoniker Musikverein, Wenen Wiener-Staatsoper.at
Categorie:Oostenrijks symfonieorkest Categorie:Muziek in Wenen