Hoekkopagamen (Gonocephalus) zijn een geslacht van hagedissen uit de familie agamen (Agamidae).
Naam en indeling De soorten uit het geslacht Acanthosaura worden ook hoekkopagamen genoemd. De soorten uit het geslacht Gonocephalus hebben een keelzak en die uit het geslacht Acanthosaura niet, waardoor ze gemakkelijk te onderscheiden zijn.
De wetenschappelijke naam van de groep werd voor het eerst voorgesteld door Johann Jakob Kaup in 1825. De soort Malayodracon robinsonii werd lange tijd ook tot dit geslacht gerekend maar is in 2015 afgesplitst naar het monotypische geslacht Malayodracon.
Verspreiding en habitat Er zijn zeventien soorten die voorkomen in delen van Azië en leven in de landen de Filipijnen, Indonesië, Maleisië, Thailand en Vietnam. Veruit de meeste soorten komen voor in Indonesië en zes soorten komen buiten dit land nergens anders voor.
De habitat bestaat uit tropische en subtropische bossen. Er is een grote tolerantie voor gebieden die door de mens zijn aangepast, veel soorten komen voor in plantages en tuinen.
Beschermingsstatus Door de internationale natuurbeschermingsorganisatie IUCN is aan zestien soorten een beschermingsstatus toegewezen. Één soort wordt gezien als 'onzeker' (Data Deficient of DD), twee soorten als 'gevoelig' (Near Threatened of NT), één soort als 'kwetsbaar' (Vulnerable of VU) en de overige twaalf soorten worden beschouwd als 'veilig' (Least Concern of LC).
Soorten Het geslacht omvat de volgende soorten, met de auteur en het verspreidingsgebied. Naam Auteur Verspreidingsgebied Gonocephalus bellii Duméril & Bibron, 1837 Indonesië, Maleisië, Thailand Gonocephalus beyschlagi Boettger, 1892 Indonesië Gonocephalus bornensis Schlegel, 1848 Indonesië, Maleisië, Thailand Gonocephalus chamaeleontinus Laurenti, 1768 Indonesië, Maleisië Gonocephalus doriae Peters, 1871 Indonesië Gonocephalus grandis Gray, 1845 Indonesië, Maleisië, Thailand, VietnamGonocephalus inaurisHarvey, Sarkar, Sidik, Kurniawan & Smith, 2023 Indonesië (Sumatra) Gonocephalus interruptus Boulenger, 1885 Filipijnen Gonocephalus klossi Boulenger, 1920 Indonesië Gonocephalus kuhlii Schlegel, 1848 Indonesië Gonocephalus lacunosus Manthey & Denzer, 1991 Indonesië Gonocephalus liogaster Günther, 1872 Indonesië, Maleisië Gonocephalus megalepis Bleeker, 1860 Indonesië Gonocephalus mjobergi Smith, 1925 Indonesië, MaleisiëGonocephalus pyriusHarvey, Rech, Riyanto, Kurniawan & Smith, 2021 Indonesië (Sumatra) Gonocephalus semperi Peters, 1867 Filipijnen Gonocephalus sophiae Gray, 1845 Filipijnen
Bronvermelding
Categorie:Draconinae