thumb|400px|Kaart van het sterrenbeeld Grote Beer Grote Beer (Ursa Major,De juiste vertaling van het latijnse Ursa Major is Grotere Berin. De naam verwijst naar de Grote Godin Artemis die als Grote Berin de loop der sterren regeerde. afkorting UMa) is een sterrenbeeld aan de noorderhemel, tussen rechte klimming en en tussen declinatie en . Op de breedte van de Benelux is het grotendeels circumpolair en gaat dus nooit onder. Het helderste stuk van het sterrenbeeld staat bekend onder de bijnaam "de Steelpan" (ook wel "Grote Wagen") en is gemakkelijk aan de hemel te vinden. Het kan als oriëntering dienen voor het opzoeken van enkele sterren.

De verbinding Beta - Alpha vijf keer noordwaarts verlengd wijst naar Polaris, de Poolster. Omgekeerd, naar het zuiden toe, wijst dit koppel naar Alpha Crateris (Alkes). De verbinding Delta - Alpha wijst naar Capella. De verbinding Delta - Beta wijst naar Castor en Pollux De verbinding Delta - Gamma wijst naar Regulus Het verlengen van de boog van de steel wijst naar Arcturus, hoofdster van Ossenhoeder Wordt deze verbinding nog verder doorgetrokken, komt men uit bij Spica, hoofdster van Maagd

Sterren thumb|500px|De "Steelpan", het opvallendste deel van dit sterrenbeeld, zoals te zien met het blote oog. De helderste sterren in de Grote Beer staan hieronder, in volgorde van afnemende helderheid (vet: de zeven sterren van de steelpan).

Alioth (ε, epsilon Ursae Majoris) - de derde ster van de steel Dubhe (α, alpha Ursae Majoris) - de schenktuit Alkaid (η, eta Ursae Majoris) = het uiteinde van de steel Mizar (ζ, zeta Ursae Majoris) - het midden van de steel Merak (β, beta Ursae Majoris) - onder de schenktuit Phad (γ, gamma Ursae Majoris) - de onderkant, onder de steel Tania Australis (μ, mu Ursae Majoris) Talitha (ι, iota Ursae Majoris) Megrez (δ, delta Ursae Majoris) - de aanhechting van steel en pan Muscida (ο & π, omicron & pi Ursae Majoris) Tania Borealis (λ, lambda Ursae Majoris) Alula Borealis (ν, nu Ursae Majoris) Alcor (80 Ursae Majoris) "het Ruitertje" bij Mizar Alula Australis (ξ, xi Ursae Majoris) Chalawan (47 Ursae Majoris), een van de eerste sterren waarbij een exoplaneet ontdekt werd.

De ster Mizar is met Alcor een nog juist met het blote oog te scheiden visuele dubbelster.

Bezienswaardigheden In de Grote Beer zijn tamelijk veel sterrenstelsels te vinden, zie hiervoor de lijst van Messierobjecten. Interessant, maar niet zichtbaar, is ook het in 2005 ontdekte Ursa Major dwergstelsel. Het Bodestelsel is een spiraalvormig sterrenstelsel op een absolute magnitude van -20,8 en op een afstand van 12 miljoen lichtjaar. NGC 4102 is een balkspiraalstelsel op en afstand van 69 miljoen lichtjaar. NGC 4605 is een balkspiraalstelsel dat ligt 15,3 miljoen lichtjaar van de Aarde. De Uilnevel is een planetaire nevel op een magnitude van 9,9. Het Sigaarstelsel is een onregelmatig sterrenstelsel op een magnitude van 8,4 en op een afstand van 12 miljoen lichtjaar. Het Windmolenstelsel is een spiraalvormig sterrenstelsel op een magnitude van 7,9 en op een afstand van 21 miljoen lichtjaar. Winnecke 4 is een tweetal sterren op magnitudes van 9,0 en 9,3. Het telescopisch asterisme Broken Engagement Ring op iets meer dan één graad ten westen van de ster Beta Ursae Majoris (β UMa, Merak).

Aangrenzende sterrenbeelden (met de wijzers van de klok mee) Draak (Draco) Giraffe (Camelopardalis) Lynx Kleine Leeuw (Leo Minor) Leeuw (Leo) Hoofdhaar (Coma Berenices) Jachthonden (Canes Venatici) Ossenhoeder (Boötes)

Trivia De namen Arctis en Antarctica voor noord- en zuidpoolgebied zijn afgeleid van de Grote en Kleine Beer, Arktos is Grieks voor "beer". Het Chinese satellietnavigatiesysteem Beidou is vernoemd naar de Grote Beer. De Vlag van Alaska bestaat uit de zeven helderste sterren uit de Grote Beer en de poolster. Volgens de Azteekse mythologie was de grote beer de rechtervoet van de nachtgod Tezcatlipoca en de poolster als rokende spiegel de stomp van zijn linkervoet.

Noten