De Gouden Roos (Latijn: Rosa aurea) wordt door de paus jaarlijks gewijd op zondag Laetare, de vierde zondag van de vastentijd. Hij wordt aangeboden aan personen, colleges, steden of landen. De Gouden Roos symboliseert de deugden die de overheid moet bezitten. Het gebruik van deze hoge kerkelijke onderscheiding is heel oud. Paus Leo IX vermeldt in 1051 dat het toen al een oude traditie was. Sinds de 18e eeuw is ze alleen nog maar toegekend aan belangrijke heiligdommen en aan katholieke vorstinnen die uitblinken in vroomheid of liefdadigheid.
De Gouden Roos werd in de 20e eeuw sinds de dood van paus Pius XII uitsluitend geschonken aan bedevaartplaatsen van, voornamelijk, Maria.
Paus Paulus VI (1963-1978) schonk er vijf; Paus Johannes Paulus II (1978-2005) schonk er negen; Paus Benedictus XVI (2005-2013) schonk er achttien; Paus Franciscus, ten slotte, schonk zijn eerste gouden roos op 22 november 2013 aan Onze-Lieve-Vrouw van Guadalupe (haar tweede).
Enkele belangrijke kerken die de roos meermaals ontvangen hebben zijn Sint-Pietersbasiliek (vijfmaal), Sint-Jan van Lateranen (viermaal) en Santa Maria Maggiore (tweemaal).https://web.archive.org/web/20150930174127/http://archive.thetablet.co.uk/article/31st-january-1959/10/from-our-notebook
Katholieke vorstinnen miniatuur|De Paus schonk Koningin Elisabeth in 1926 een Gouden Roos, die door de nuntius Mgr. Micara werd overhandigd tijdens een audiëntie. Koningin Catharina de' Medici, in 1548 van paus Paulus III Koningin Maria Theresia van Oostenrijk, vrouw van Lodewijk XIV, in 1668 van paus Alexander VII Keizerin Eugenie van Frankrijk, in 1856 van paus Pius IX Keizerin Elisabeth van Oostenrijk-Hongarije, in 1868 van paus Pius IX Koningin Marie Amélie van Orléans, in 1892 van paus Leo XIII Koningin Marie Henriëtte van Oostenrijk, koningin der Belgen, in 1893 van paus Leo XIII Koningin Elisabeth, koningin der Belgen, in 1926 van paus Pius XI Groothertogin Charlotte van Luxemburg was de laatste vorstin die hem ontving, in 1956
Paus Paulus VI (1963-1978) Geboortekerk in Bethlehem (Palestina, 1964)http://www.nytimes.com/1964/01/04/paul-vi-starts-trip-to-the-holy-land.html "Paul VI Starts Trip to the Holy Land", New York Times (January 4, 1964): 1. Gearchiveerd op 8 augustus 2014. Onze-Lieve-Vrouw van Fátima (Portugal, 1965)http://www.nytimes.com/1964/11/22/pontiff-adjourns-vatican-council-and-honors-mary.html?partner=rssnyt&emc=rss&_r=0" Pontiff Adjourns Vatican Council and Honors Mary", New York Times (November 22, 1964): 1. Onze-Lieve-Vrouw van Guadalupe (Mexico, 1966)Bernard Berthod and Pierre Blanchard, Trésors inconnus du Vatican: cérémonial et liturgie (Paris: Editions de l'Amateur, 2001), 300. Onze-Lieve-Vrouw van Aparecida (Brazilië, 1967)
Paus Johannes Paulus II (1978-2005) Zwarte Madonna van Częstochowa (Polen, juni 1979)https://web.archive.org/web/20151114043455/http://www.fotopro.com.pl/jasna_gora_en.html Onze-Lieve-Vrouw van Knock (Ierland, september 1979) Onze-Lieve-Vrouw van Luján (Argentinië, juni 1982)http://www.gcatholic.org/churches/southamerica/0501.htm. Gearchiveerd op 5 april 2023.https://archive.today/20130415204732/http://www.ssvmusa.org/about/lujan/papalhonors.shtm Papal honorshttp://www.gcatholic.org/churches/southamerica/0501.htm Basílica Nacional Nuestra Señora de Luján. Gearchiveerd op 5 april 2023. https://web.archive.org/web/20130102050620/http://rosamystica.jimdo.com/la-rosa-de-oro-y-los-papas/ Rosa de Oro y los papas Onze-Lieve-Vrouw van Kalwaria (Polen, juni 1987) Onze-Lieve-Vrouw van de Evangelizatie (Peru, mei 1988)https://web.archive.org/web/20160304174312/http://arzobispadodelima.org/notas/2009/mayo/140509a.html Heilig huis van Loreto (Italië, december 2000)http://visnews-en.blogspot.nl/2000/12/cardinal-places-golden-rose-in-marian.html. Gearchiveerd op 11 maart 2016. Onze-Lieve-Vrouw van Lourdes (Frankrijk, augustus 2004)https://www.asianews.it/index.php?l=en&art=1288 A Papal rose in tribute to the "Queen" of joy and sorrowVoor Lourdes was het de tweede in de geschiedenis: paus Pius IX bood hem eerder aan in 1877. Oratorium van Heilige Joseph (Canada, oktober 2004)https://web.archive.org/web/20201021080700/https://www.catholicnewsagency.com/news/pope_honors_largest_shrine_to_st._joseph_with_golden_rose Pope honors largest shrine to St. Joseph with Golden Rose Onze-Lieve-Vrouw van Sameiro (Portugal, december 2004)http://www.fides.org/en/news/3649-EUROPE_PORTUGAL_150th_anniversary_of_the_dogma_Immaculate_Conception_Shrine_of_Sameiro_receives_the_Golden_Rose_donated_by_Supreme_Pontiff_from_the_Basilica_of_Our_Lady_of_the_Rosary_in_Fatima_Portugal#.U8wYkZR1HbU
Paus Benedictus XVI (2005-2013) thumb|Gouden Roos van de basiliek van Scherpenheuvel
Zwarte Madonna van Częstochowa (Polen, 2006, haar tweede)http://robertaconnor.blogspot.nl/2011/05/fatima-golden-rose-benedict-and-escriva.html. Gearchiveerd op 11 maart 2016. Onze-Lieve-Vrouw van Aparecida (Brazilië, 12 mei 2007, haar tweede)http://www.marana-tha.net/wp/?p=442. Gearchiveerd op 30 juni 2022. Onze-Lieve-Vrouw van Mariazell (Oostenrijk, 8 september 2007)http://www.kathpress.co.at/site/papstbesuch/article/302.html (Duits). Gearchiveerd op 9 mei 2015. Genademoeder van Altötting (Duitsland, 9 april 2008)https://www.catholicculture.org/news/features/index.cfm?recnum=57728. Gearchiveerd op 25 mei 2022. Basiliek van het Nationaal Heiligdom van de Onbevlekte Ontvangenis (VS, 16 april 2008)https://web.archive.org/web/20130512043451/http://www.nationalshrine.com/atf/cf/%7BB0534716-4524-407D-A065-B68C4BFCB4BE%7D/Facts%20Figures%20%20Features%20of%20the%20Basilica.pdf Onze-Lieve-Vrouw van Genade (Savona, Italië, 17 mei 2008) Onze-Lieve-Vrouw van Guardia (Genua, Italië, 18 mei 2008) Onze-Lieve-Vrouw van Bonaria (Cagliari, Sardinië, Italië, 7 september 2008) Madonna van de Rozenkrans (Pompeï, Italië, 19 oktober 2008)https://www.vatican.va/holy_father/benedict_xvi/travels/2008/documents/trav_ben-xvi_pompei-program_20081019_en.htmlhttps://www.vatican.va/holy_father/benedict_xvi/travels/2008/index_pompei_en.htm Pastoral Visit to the Pontifical Shrine of Pompeii Onze-Lieve-Vrouw van het Kruis (L'Aquila, Italië, 28 april 2009, na de aardbeving)https://www.vatican.va/holy_father/benedict_xvi/speeches/2009/april/documents/hf_ben-xvi_spe_20090428_sisma-laquila_sp.html Onze-Lieve-Vrouw van Europa (Gibraltar, mei 2009)Het werd aangeboden door kardinaal Jose Saraiva Martins, Prefect Emeritus van de heilige congregatie voor de heiligverklaringen, de speciale boodschapper van Paus Benedictus XVI bij de viering van de sluiting van het jubileum van 700 Jaar verering van OLV van Europe . Onze-Lieve-Vrouw van Cabeza (Jaén, Spanje, 22 november 2009) Onze-Lieve-Vrouw van Ta' Pinu (Malta, 18 april 2010)https://www.vatican.va/holy_father/benedict_xvi/angelus/2010/documents/hf_ben-xvi_reg_20100418_floriana_en.html Onze-Lieve-Vrouw van Fátima (Portugal, 12 mei 2010, haar tweede)https://www.zenit.org/en/articles/fatima-shrine-receives-golden-rosehttps://www.zenit.org/article-29242?l=english ZENIT - Fatima Shrine receives Golden Rose Onze-Lieve-Vrouw van Valle (Catamarca, Argentinië, 23 augustus 2010)http://www.gcatholic.org/churches/southamerica/0586.htm Basílica Nacional Nuestra Señora del Valle. Gearchiveerd op 26 april 2023.https://www.zenit.org/en/articles/pope-sends-golden-rose-to-our-lady-in-argentina Maagd van Socorro (Valencia, Venezuela, 13 november 2010)https://web.archive.org/web/20160303224837/http://m.authorstream.com/presentation/sandamichaela-2128223-golden-rose/ Onze-Lieve-Vrouw van Barmhartigheid (Cuba, 26 maart 2012) Op 2 februari 2011, op het feest van de opdracht van de Heer in de tempel (Maria-Lichtmis), schonk Benedictus een roos aan Onze-Lieve-Vrouw van Scherpenheuvel, voor het eerst in België. De Gouden Roos werd door aartsbisschop André-Jozef Léonard tijdens een viering op zondag 15 mei in ontvangst genomen van de pauselijke nuntius en in de basiliek van Onze-Lieve-Vrouw van Scherpenheuvel geplaatst.
Paus Franciscus Salus Populi Romanihttps://www.vaticannews.va/en/pope/news/2023-12/pope-immaculate-conception-gift-golden-rose-salus-populi-romani.html Onze-Lieve-Vrouw van Luxemburghttps://www.luxtimes.lu/luxembourg/recap-some-of-the-key-moments-of-the-pope-s-visit/20924122.html Onze-Lieve-Vrouw van Fatimahttps://aleteia.org/2017/05/12/pope-francis-offers-golden-rose-to-our-lady-of-fatima/
Paus Leo XIV Deze paus heeft midden 2026 nog geen Gouden Roos geschonken.
Zie ook Pauselijke kroning
Categorie:Rooms-katholieke sacramenten en gebruiken Roos