The Sound of Music is een musical met muziek van Richard Rodgers en tekst van Oscar Hammerstein. Het boek is van Howard Lindsay en Russel Crouse, die zich baseerden op de geschiedenis van het Oostenrijkse gezin Von Trapp, zoals beschreven door Maria von Trapp in haar boek The Story of the Trapp Family Singers uit 1949. Daarin beschrijft ze hun vlucht vanuit Salzburg naar de Verenigde Staten na de Anschluss in 1938. De Broadway-première was op 16 november 1959 in het Lunt-Fontanne Theatre in New York. Er volgden 1443 voorstellingen. De musical beleefde haar première op West End in Londen op 18 mei 1961 in het Palace Theatre. Deze productie bracht het tot 2385 uitvoeringen. In 1963 was de allereerste uitvoering in Nederland in het Carré met Johan Heesters en Mieke Bos onder regie van Ton Lutz.
Voorafgaand aan de musical werd het boek al verfilmd als Die Trapp-Familie (1956) en Die Trapp-Familie in Amerika (1958), twee Duits/Oostenrijkse films, geschreven door Herbert Reinecker en geregisseerd door Wolfgang Liebeneiner. The Sound of Music staat op de 3e plaats in de lijst van succesvolste films. Hij heeft in totaal ongeveer 858.764.718 dollar (640.105.162 euro) opgebracht.
Op basis van de musical werd in 1965 de gelijknamige film opgenomen door 20th Century Fox. De regie werd gedaan door Robert Wise. Julie Andrews en Christopher Plummer spelen Maria en kapitein Von Trapp.
Het verhaal
thumb|left|180px|Het huis in Salzburg waar de opnames van The Sound of Music werden gemaakt thumb|De oorspronkelijke Trapp Family Singers in 1941 In Salzburg wordt Maria postulante in de abdij Nonnberg, maar ze is niet erg geschikt voor het kloosterleven (omdat ze nog te onbesuisd is) en ze krijgt van de moeder-overste de opdracht als gouvernante te werken voor de zeven kinderen van kapitein Von Trapp: Liesl, Friedrich, Louisa, Kurt, Brigitta, Marta en Gretl. De kapitein regeert zijn kinderen met militaire discipline. Maria wil daar verandering in brengen en terwijl de vader enige tijd van huis is, leert ze de kinderen zingen en weer plezier in hun leven te hebben. Als de kapitein thuiskomt, wordt Maria prompt ontslagen, maar als de kapitein ziet wat ze heeft bereikt, mag ze terugkomen. Maria en de kapitein worden zelfs verliefd en trouwen. Ze gaan op huwelijksreis.
Tijdens de reis heeft oom Max, een impresario, de kinderen onder zijn hoede. Hij zorgt ervoor dat de zingende kinderen mogen optreden op de Salzburger Festspiele. Hij weet wel dat vader Von Trapp niet goedvindt dat de kinderen in het openbaar optreden, maar de ouders worden niet voor de Festspiele terugverwacht.
Het is echter 1938 en het is niet veilig in Oostenrijk. Tijdens hun huwelijksreis nemen de Nazi's de macht over. De kapitein en Maria keren snel terug. Juist die avond vinden de Festspiele plaats, en de kapitein beslist dat het optreden niet doorgaat.
Dan blijkt dat de kapitein wordt opgeroepen voor de marine. Hij probeert met zijn gezin te vluchten. Als ze betrapt worden, redt de kapitein zich eruit door te zeggen dat ze op weg zijn naar de Festspiele. Dat klinkt geloofwaardig, want de namen staan op het programma. De kapitein krijgt toestemming met zijn gezin aan de uitvoering mee te doen. Tijdens de uitvoering ontsnappen ze en vluchten ze naar Zwitserland.
Het grote drama, alsmede de liefde, de humor en het kleine drama van alledag zijn in de film verweven. Refererend aan de symbolen die de bezetters in de stad aanbrengen, zegt de kleine Marta: "Maybe the flag with the black spider on it makes people nervous".BBC.co.uk: The cult of The Sound of Music (18 augustus 2006)
Het terugkerende thema in het stuk zijn 'keuzes': de keuze van Maria tussen wereldse en hemelse liefde, de keuze van Von Trapp tussen Maria en de barones; de keuze van Max tussen principe en pragmatisme; de keuze van Rolf tussen zijn loyaliteit aan de kapitein en de nieuwe machthebber; de keuze van Liesl tussen haar familie en Rolf; de keuze van de barones tussen het drukke Wenen en het rustige Salzburg; de keuze van de moeder-overste tussen orde en spontaniteit.
Liedjes 1959 1965 1995 2002 2009 & 2014 Origineel eerste akte eerste akte eerste akte eerste akte Preludium Preludium Dixit Dominus/Rex Admirabilis Preludium: Dixit Dominus/Ochtendhymne/Alleluia Gebed The sound of music The sound of music De mooiste muziek De bergen zingen De muziek van de hoogste bergen Maria Het probleem Maria Maria Maria Wie weet er wat we moeten met Maria? My favorite things Dingen waar ik dolveel van hou Dingen waar ik zoveel van hou Iets waar ik zielsveel van hou +I have confidence Ik geloof Ik kan heel de wereld aan My favorite things (reprise) Dingen waar ik dolveel van hou (reprise) Dingen waar ik zoveel van hou (reprise) Do-Re-Mi Do-Re-Mi Do-Re-Mi Do-Re-Mi Do-Re-Mi Sixteen going on seventeen Jij bent zestien Ik ben zestien, zeg gerust zeventien Zestien, zeventien Zestien, dadelijk zeventien The lonely goatherd Het verhaal van kabouter Wouter De geitenhoeder De dingen waar ik zo van hou De boer en de boerin The lonely goatherd (reprise) Het verhaal van kabouter Wouter (reprise) De geitenhoeder How can love survive? Waar blijft liefde dan? Houdt zo'n liefde stand? Zo gaat liefde stuk Zo bloedt de liefde dood The sound of music (reprise) The sound of music (reprise) De mooiste muziek (reprise) De bergen zingen (reprise) De muziek van de hoogste bergen Ländler Ländler Ländler Ländler Ländler So long, farewell So long - vaarwel Adieu-vaarwel Adieu, vaarwel Tot snel, vaarwel Morning Hymn Ochtendhymne Ochtendhymne Ochtendhymne Gebed 2 Climb ev'ry mountain Hoog boven de bergen Spreid nu je vleugels Bergen of dalen Origineel tweede akte tweede akte tweede akte tweede akte Hoe hoog de berg lijkt The lonely Goatherd (reprise)/Do-Re-Mi (reprise)/My favourite things (reprise) Het verhaal van kabouter Wouter (reprise)/Do-Re-Mi (reprise)/Dingen waar ik zo dolveel van hou (reprise) De Geitenhoeder (reprise)/Do-Re-Mi (reprise)/Dingen waar ik zoveel van hou De eenzame herder/Do-Re-Mi (reprise)/De dingen waar ik zo van hou (reprise) De boer en de boerin (reprise)/De muziek van de hoogste bergen (reprise)/Iets waar ik zielsveel van hou (reprise) No way to stop it Dat kun je niet stoppen En je houdt het niet tegen Water bij de wijn Wat kan het je schelen †An ordinary couple Twee heel gewone mensen Gewoon een doorsnee echtpaar †Something good Zoveel goeds Iets goed gedaan Gaudeamus Domino/Maria (reprise) Halleluja/Het probleem Maria (reprise) Gaudeamus/Maria (reprise) Bruiloftsprocessie/Lofzang: Gaudeamus/Alleluia/Maria (reprise) Het huwelijk/Wie weet er wat we moeten met Maria? (reprise) Sixteen going on seventeen (reprise) Jij bent zestien (reprise) Jij bent zestien, bijna al zeventien (reprise) Zestien, zeventien (reprise) Zestien, dadelijk zeventien (reprise) ‡Do-Re-Mi (reprise) Do-Re-Mi (reprise) Do-Re-Mi (reprise) Do-Re-Mi (reprise) De eenzame herder (reprise) Edelweiss Edelweiss Edelweiss Edelweiss Edelweiss So long, farewell (reprise) So long - vaarwel (reprise) Adieu-vaarwel (reprise) Adieu, vaarwel (reprise) Tot snel, vaarwel (reprise) Finale Ultimo: Climb ev'ry mountain (reprise) Finale Ultimo: Hoog boven de bergen (reprise) Finale Ultimo: Spreid nu je vleugels (reprise) Finale Ultimo: Hoe hoog de berg lijkt (reprise) Finale Ultimo: Bergen of dalen (reprise)
Veranderingen + Dit liedje is voor Julie Andrews en de filmversie geschreven en later in vele producties toegevoegd. † Liedje is vervangen door Something good dat geschreven was voor de filmversie. ‡ Vervangen door The lonely goatherd in de revivalversie van 1998, later is dat weer teruggedraaid. In sommige producties zingen ze tijdens de onweerscène My favourite things. Alle muziek is van Richard Rodgers. Alle liedteksten zijn van Oscar Hammerstein II, behalve I have confidence en Something good - deze zijn geschreven door Richard Rodgers. De Nederlandse vertaling van de productie van 1965 is gemaakt door Louis Dusée & Alfred Pleiter. De Nederlandse vertaling van de productie van 1995 is gemaakt door Joris Lutz & Luc Lutz. De Nederlandse vertaling van de productie van 2002 & 2004 is gemaakt door Daniël Cohen. Er zijn kleine aanpassingen gemaakt in de vertaling voordat de productie naar België ging. De Nederlandse vertaling van de productie van 2009 en 2014 is gemaakt door Allard Blom. Er zijn kleine aanpassingen gemaakt in de vertaling voordat de productie naar België ging. De Nederlandse vertaling van de productie van 2020 is gemaakt door Stany Crets. In de theaterwereld is het goedkoper om een nieuwe vertaler te zoeken dan een vertaling over te kopen van een andere producent. De eerste akte van Nederlandse productie van 2002 eindigde anders dan de andere producties, deze versie heeft toen meer een mix gemaakt van de filmvariant.
Rolverdeling Broadway/West End/film/London Palledium/liveversies Rol Broadway (1959) West End (1961) Film (1965) West End Revival (1981) Broadway Revival (1998) London Palladium (2006) NBC Live (2013) Live (2015) Maria Rainer Mary Martin Jean Bayless Julie Andrews Petula Clark Rebecca Luker Connie Fisher Carrie Underwood Kara Tointon Kapitein Georg von Trapp Theodore Bikel Roger Dann Christopher Plummer, zangstem door Bill Lee Michael Jayson Michael Siberry Alexander Hanson Stephen Noyer Julian Ovenden Moeder-overste Patricia Neway Constance Shacklock Peggy Wood June Bronhill Patti Cohenour Lesley Garrett Audra McDonald Maria Friedman Max Detweiler Kurt Kasznar Harold Kasket Richard Haydn John Bennett Fred Applegate Ian Gelder Christian Borle Alexander Armstrong Barones Elsa von Schräder Marion Marlowe Eunice Gyson Eleanor Parker Honor Blackman Jan Maxwell Lauren Ward Laura Benantie Katherine Kelly Liesl von Trapp Lauri Peters Barbara Brown Charmian Carr Claire Parker Sara Zelle Sophie Bould Ariane Rinehart Evelyn Hoskins Rolf Gruber Brain Davies Nicholas Bennett Daniel Truhitte Paul Shearstone Dashiell Eaves Neil McDermott Michael Campayno Jon Tarcy Louisa von Trapp + + Heather Menzies + + + Ella Watts-Gorman Ellen Coleman Friedrich von Trapp + + Nicolas Hammond + + + Michael Nigro Guy Trundle Kurt von Trapp + + Duane Chase + + + Joe West Zac Lester Brigitta von Trapp + + Angela Cartwright + + + Sophia Anne Caruso Amy Snudden Marta von Trapp + + Debbie Turner + + + Grace Rundhaug Jessica Burden Gretl von Trapp + + Kym Karath + + + Peyton Ella Martha Otterburn
+ Deze rollen werden door verschillende kinderen gespeeld.
Rolverdeling Nederlandse producties