Een polyatomisch ion (poly is Grieks voor veel) ook bekend als moleculair ion, is een geladen chemische verbinding: een ion dat wordt gevormd door de covalente binding tussen minstens twee atomen. Dat zijn meestal atomen van verschillende elementen. Bekende voorbeelden van polyatomische ionen zijn het hydroxideanion (OH−) en ammonium (NH4+). Ammonium is een kation.
Een polyatomisch ion kan vaak beschouwd worden als het geconjugeerde zuur of de geconjugeerde base van een neutraal molecuul. Het sulfaation (SO42−) is hiervan een voorbeeld: het is afgeleid van zwavelzuur (H2SO4), dat zelf als het hydraat van zwaveltrioxide kan worden beschouwd.
Een ion met maar één atoom is een monoatomisch ion.
Nomenclatuur Er bestaan in de scheikundige nomenclatuur twee regels die kunnen worden toegepast om polyatomische ionen te benoemen. Wanneer het prefix bi- in de naam van een ion voorkomt, dan is aan de brutoformule van dat ion een waterstofion, een proton toegevoegd.Dat wordt protonering genoemd. De lading van het ion stijgt met een elementaire lading. Als alternatief voor bi- wordt meestal waterstof- als prefix toegevoegd. Een voorbeeld is carbonaat (CO32−): wanneer hieraan een waterstof wordt toegevoegd, ontstaat waterstofcarbonaat met als brutoformule HCO3−.
De tweede regel betreft het aantal zuurstofatomen in het ion en is meestal van toepassing bij oxoanionen. Een voorbeeld vormen de (oxo)anionen van chloor:
oxidatietoestand −1 +1 +3 +5 +7 naam chloride hypochloriet chloriet chloraat perchloraat brutoformule Cl− OCl− ClO2− ClO3− ClO4− molecuulmodel 50px 70px 70px 70px 70px
De achtervoegsels -ide, -iet en -aat slaan op de verschillende oxidatietoestanden die chloor kan aannemen.
Meestvoorkomende polyatomische ionen Onderstaande tabel geeft een overzicht van veel voorkomende polyatomische ionen met hun brutoformule, structuurformule en molaire massa.
Anionen Anion Molaire massa (g/mol) Brutoformule Structuurformule Acetaat 59,04402 C2H3O2− center|100px|Acetaat Benzoaat 121,1134 C7H5O2− center|115px|Benzoaat Waterstofcarbonaat of bicarbonaat 61,01684 HCO3− center|95px|Waterstofcarbonaat Carbonaat 60,0089 CO32− center|95px|Carbonaat Azide 42,02065 N3− center|95px|Azide Cyanide 26,0174 CN− center|65px|Cyanide Hydroxide 17,00734 OH− center|65px|Hydroxide Nitraat 62,0049 NO3− center|85px|Nitraat Fosfaat 94,971362 PO43− center|100px|Fosfaat Sulfaat 96,0626 SO42− center|100px|Sulfaat Chloraat 83,4512 ClO3− center|100px|Chloraat Bromaat 127,9022 BrO3− center|100px|Bromaat Cyclopentadiënyl 52,07511 C5H5− center|100px|Cyclopentadienyl
Kationen Kation Molaire massa (g/mol) Brutoformule Structuurformule Ammonium 18,03846 NH4+ center|90px|Ammonium Oxonium 19,02322 H3O+ center|120px|Hydroxonium Dikwik(2+) 401,18 Hg22+ Tropylium 91,13048 C7H7+ center|95px|Tropylium
Categorie:Ion