Concertkoor Haarlem (CKH) is een van de grootste en meest bekende oratorium-koren in Haarlem met een zeer gevarieerd repertoire. Het gemengd koor heeft rond 100 leden en staat onder leiding van dirigent Bernhard Touwen.
Geschiedenis Het koor is in 1946 opgericht door de Haarlemse componist, organist en dirigent Albert de Klerk onder de naam Koor Katholiek Haarlem. miniatuur|Programma van de eerste uitvoering onder de toenmalige naam Koor Katholiek Haarlem op 29 april 1946. thumb|Aankondiging van het tweede publieke concert op 23 mei 1946.
Op 29 april 1946 wordt voor de huldiging van bisschop Mgr. Johannes Petrus Huibers ter ere van zijn 10-jarig episcopaat en 50-jarig priesterjubileum een gelegenheidskoor opgericht op initiatief van deken J.C.W. van der Wiel. De zangers en zangeressen worden via een bericht in de Nieuwe Haarlemse Courant uitgenodigd. Onder leiding van Albert de Klerk zingt het koor on de naam Koor Katholiek Haarlem bij binnenkomst van de bisschop het gregoriaanse Sub Tuum Praesidium. Vervolgens opent het orkest met de Suite in D-dur Nr. 3 (BWV 1068) van Johann Sebastian Bach. Daarna zingen de ongeveer 300 vrouwen en mannen van het koor het Magnificat (BWV 243), eveneens van Bach, en de Litaniae Lauretanae (KV 195) van Wolfgang Amadeus Mozart. De bezetting is Jan Mul aan het orgel, sopraan Dora Doorn-Lindeman, alt Anni Hermes, tenor Lex Karsemeijer en bas Ernst Bielke. Begeleiding is door de Haarlemse Orkest Vereniging. Ter afsluiting van de uitvoering zingen allen het Wilhelmus.
Het eerste programma is meerdere malen uitgevoerd en later ook door de KRO uitgezonden.
Albert de Klerk heeft dit koor hierna 45 jaar geleid, totdat de ervaren koor- en orkestdirigent Ger Vos het dirigeerstokje in 1991 van hem overneemt. Gonny van der Maten is eveneens sinds 1991 correpetitor aan het koor verbonden aan de vleugel.
In 1999 is de naam veranderd in Concertkoor Haarlem. In 2010 is in de Philharmonie Haarlem het 150e concert gegeven sinds de oprichting.
In 2016 viert het koor het 70-jarig bestaan, en thans de 25-jarige jubilea van dirigent Ger Vos en correpetitor Gonny van der Maten. Met een stabiele bezetting van ruim 100 leden, het niveau van een toonkunstkoor en een toenemend aantal jonge leden is het koor voorbereid op de toekomst.
In februari 2022 wordt direct na opheffing van de meest strikte coronapandemie-regels het eerste optreden van een oratoriumkoor in de Philharmonie tijdens de coronaperiode gegeven, tevens het afscheidsconcert van Ger Vos en Gonny van der Maten. In maart 2022 wordt het 75-jarig bestaan van het koor gevierd. Ger Vos draagt het stokje over aan Bernhard Touwen, die in het 75-jarige bestaan pas de derde dirigent van het koor is. Gonny van de Maten wordt opgevolgd door repetitor Hans van Beelen.
Voorgeschiedenis van het koor Al in 19e eeuw kent Haarlem een rijke koorcultuur. In 1895 richt Nicolaas Hendrik Andriessen, de vader van Hendrik Andriessen en Willem Andriessen, de R.K. Oratoriumvereniging “Jan Albert Ban” op. Ondanks de grote bezetting van tweehonderd leden was dit koor slechts een kort leven beschoren. Andriessen ondernam een tweede poging om een R.K. Oratoriumvereniging op te richten in 1902, maar dit mislukte, o.a. door de oprichting van de R.K. zangvereniging “Arti et Religioni”, o.l.v. van Jacques de Jong.
Vanaf 1853 mogen katholieken na 275 jaar weer in het openbaar hun geloof belijden en zij zingen het gregoriaans en de prachtige missen in kerkkoren. Wat betreft oratoriumprojecten kwam het moeilijk op gang, hoewel bij feestelijke manifestaties bleek dat er voldoende materiaal was, dankzij de in veilige beslotenheid werkende kerkkoren.
In 1930 richt Hubert Cuypers een R.K. Oratoriumvereniging op, 1935 neemt Eduard van Beinum deze van hem over. Albert de Klerk componeerde en dirigeerde reeds op 17-jarige leeftijd voor dit koor, op verzoek van Van Beinum. Op 9 mei was er nog een generale repetitie maar op 10 mei 1940 heft het koor zich op na de Duitse inval.
Dirigenten Albert de Klerk richt in 1946 Koor Katholiek Haarlem op. De eerste jaren staat het koor sterk in het kader van de katholieke emancipatie. Kenmerkend is dat men steeds nieuwe stukken uitvoert, afwisselend uit de verschillende tijden. De recensies waren altijd lovend. De Klerk wist zijn muzikale rijkdom creatief te gebruiken en kon een partituur tot leven laten komen. Het koor viert grote successen met het Noord-Hollands Philharmonisch Orkest als vaste begeleider, en geniet landelijke bekendheid. In 1976 componeert De Klerk voor dit koor het Pater Noster, de aanleiding hiertoe is het afschaffen van het gebed na de repetities.
Ger Vos is de tweede dirigent van dit koor, hij volgt De Klerk op in 1991. Zijn eerste verandering is dat hij een correpetitor aan laat aanstellen, Gonny van der Maten. Om de kwaliteit te bewaken voert het bestuur op zijn voorstel driejaarlijkse stemtesten met bindend advies in, o.l.v. een gespecialiseerde zangpedagoge. Op verzoek van de leden verandert de naam in 1999 in Concertkoor Haarlem. Ger Vos wordt geroemd om zijn interpretaties met respect voor de componist, waarbij hij de emotie uit de muziek weet over te brengen. De kunstzinnige programmering en afwisseling van bekende en onbekende stukken is gebleven. Solisten en orkesten van hoog internationaal niveau verlenen graag hun medewerking.
Bernhard Touwen is de derde dirigent van het koor, hij neemt in maart 2022 het stokje over. Touwen werkt samen met Hans van Beelen als repetitor.
Repertoire Het repertoire van Concertkoor Haarlem is zeer gevarieerd. Bekende werken worden afgewisseld met weinig uitgevoerde composities van minder bekende componisten. De afgelopen jaren zijn bijvoorbeeld werken van Herman Strategier, Lili Boulanger, Zoltán Kodály, Arvo Pärt en natuurlijk Albert de Klerk uitgevoerd, maar ook de Requiems van Gabriel Fauré, Wolfgang Amadeus Mozart en Giuseppe Verdi zijn te horen geweest.
thumb|Concertkoor Haarlem tijdens een uitvoering in de Philharmonie Haarlem.
Van de volgende componisten zijn composities uitgevoerd sinds 1946: Hendrik Andriessen, Louis Andriessen, Peter van Anrooy, Emanuele d'Astorga, Johann Sebastian Bach, Antoine Barbe, Ludwig van Beethoven, Hector Berlioz, Henk Bijvanck, Georges Bizet, Aleksandr Borodin, Lili Boulanger, Johannes Brahms, David Briggs, Benjamin Britten, Anton Bruckner, Carlos Chávez, Marc-Antoine Charpentier, Luigi Cherubini, Michel-Richard Delalande, Alfred Desenclos, Marcel Dupré, Maurice Duruflé, Antonín Dvořák, Gabriel Fauré, Joseph-Hector Fiocco, César Franck, Giovanni Gabrieli, Ola Gjeilo, Christoph Willibald Gluck, Edvard Grieg, Georg Friedrich Händel, Joseph Haydn, Johann Michael Haydn, Paul Huber, Leoš Janáček, Karl Jenkins, Albert de Klerk, Zoltán Kodály, Hans Leenders, György Ligeti, Gonny van der Maten, Felix Mendelssohn Bartholdy, Claudio Monteverdi, Modest Moessorgski, Wolfgang Amadeus Mozart, Jan Mul, Carl Orff, Arvo Pärt, Giovanni Pierluigi da Palestrina, Giovanni Battista Pergolesi, Lorenzo Perosi, Gabriel Pierné, Francis Poulenc, Jean-Philippe Rameau, Ottorino Respighi, Johann Georg Reutter, Gioachino Rossini, John Rutter, Camille Saint-Saëns, Franz Schubert, John Stainer, Herman Strategier, Igor Stravinsky, Karol Szymanowski, Georg Philipp Telemann, Michael Tippett, Louis Toebosch, Ralph Vaughan Williams, Giuseppe Verdi, Louis Vierne, Antonio Vivaldi en Johan Wagenaar.
Repetities Repetities vinden wekelijks plaats op maandagavond van 20:00 tot 22:15 uur in de Kerk van de Nazarener, Zijlweg 218 te Haarlem. Repetities staan onder de leiding van dirigent Bernhard Touwen, begeleid aan de vleugel door correpetitor Hans van Beelen.
Enkele weken voor ieder concert is er een koordag in een ander gebouw dan de gewone repetitieruimte, voor het optimale afstemmen op het gehele werk in concertopstelling. De orkest- en generale repetitie met alle solisten en het volledig orkest vindt altijd plaats in de Philharmonie, de kost gaat hier voor de artistieke baat uit. Het is een absolute voorwaarde om tot een goed geluid en mooie samenklank te komen, het versterkt het vertrouwen van de zangers en de musici. thumb|Concertkoor Haarlem, generale repetitie 2022, afstand i.v.m. coronaregels
Programma Op zondag 31 mei 2026 viert Concertkoor Haarlem het 80-jarig jubileum met de uitvoering van het monumentale oratorium 'Moses' van Max Bruch in de PHIL Haarlem.
Literatuur Van harmonie tot philharmonie: verleden en heden van het Noordhollands Philharmonisch Orkest, 1813-1963, Jos de Klerk, Gottmer, Haarlem, 1963 Muzikale speurtocht in Haarlems historie, Jos de Klerk, Grafische bedrijven Damiate N.V., Haarlem, 1960 Haarlems Muziekleven in de loop der tijden, Jos de Klerk, Tjeenk Willink H.D. & Zoon, 1965 Muzikaal drama in Haarlem - een korte historie van de Haarlemse en Heemsteedse oratoriumverenigingen, René Verwer, Etcetera, Aerdenhout, 1968, Klerke-werk; Liber Amicorum voor Albert de Klerk aangeboden t.g.v. zijn 75e verjaardag 1992, eindredactie Gert Oost, Gooi & Sticht, Baarn, 4 oktober 1992 Een opera in kerkgewaad, opgenomen in "Het geluid van wolken, de muziekkeuze van Paul Witteman", commentaar in zaterdagcolumn van de Volkskrant over het "Requiem" van Verdi door Concertkoor Haarlem in de Philharmonie Haarlem in 2006, uitgeverij Balans, 2007 Albert de Klerk – Klankschilder, Dr.Gerard Sars, ARS Grafisch, Roermond, 2010, Twee Musici in Oorlogstijd - Hendrik Andriessen en Albert de Klerk 1940 - 1945, Willem Jan Cevaal, De Toorts, 2017, Concertkoor Haarlem, vijfenzeventig jaar een uniek geluid, Willem Jan Cevaal, Uitgave door Concertkoor Haarlem, 2022
Externe links Concertkoor Haarlem Concertkoor Haarlem op Facebook Concertkoor Haarlem op Twitter
Categorie:Nederlands koor Categorie:Muziek in Haarlem