100px|right De zwarte trui (Italiaans: maglia nera) was een trui die toegekend werd in de Ronde van Italië aan de wielrenner die laatst in het klassement stond. De trui werd slechts een korte periode uitgedeeld, namelijk tussen 1946 en 1951, en daarna in 1967, 2008 en 2019. In 2008 ging het om een zwart rugnummer, bij de edities van 1967 en 2019 werd de trui pas na de laatste etappe uitgedeeld.
De trui is vergelijkbaar met de rode lantaarn in de Ronde van Frankrijk.
Geschiedenis links|miniatuur|Giuseppe Ticozelli in zijn zwarte voetbalshirt anno 1926. De oorsprong van deze trui ligt bij de deelname van de Italiaan Giuseppe Ticozzelli aan de Ronde van Italië 1926. Ticozzelli was een voetballer bij AS Casale, maar nam dat jaar deel aan de ronde als onafhankelijke. Hij droeg tijdens de etappes het zwarte shirt van zijn voetbalploeg. Hij reed de eerste drie etappes uit, maar werd aan het einde van de derde etappe aangereden door een motorfiets. Hij finishte nog, maar kon de vierde etappe niet aanvatten.
Bij de hervatting van de Ronde van Italië na de Tweede Wereldoorlog werd besloten een trui in te voeren voor de laatste in het algemeen klassement. Het prijzengeld voor deze trui lag hoger dan dat voor de zesde renner in het algemeen klassement. Net als voor de andere truien, ontstond er ook een strijd om de zwarte trui te winnen. Vooral Luigi Malabrocca, die de trui won in 1946 en 1947, stond bekend voor zijn vastberadenheid om zich de trui toe te eigenen. Door zich te verstoppen in cafés, schuren en achter hagen, of zelfs door hun eigen banden lek te prikken, probeerden de renners zoveel tijd als mogelijk te verspelen, zonder buiten de maximaal toelaatbare tijd te eindigen. Een van de meest iconische momenten vond plaatst tijdens de laatste etappe in 1949. Sante Carollo stond laatste in het klassement, Malabrocca voorlaatste. Malabrocca verdween tijdens de etappe zo lang van de radar van de organisatie, dat wanneer hij de finishlijn bereikt deze al was weggehaald. Hierdoor werd hij in dezelfde tijd geplaatst als de persoon voor hem, waardoor Carollo de trui won. De editie van 1948 werd door Aldo Bini gewonnen, die in eerdere edities ook al vijf etappes wist te winnen. Hij brak zijn hand in het begin van de ronde, waardoor hij zijn focus succesvol verlegde van de roze trui naar de zwarte. miniatuur|Giovanni Pinarello in de zwarte trui tijdens de Ronde van Italië 1951. In 1950 en 1951 wonnen respectievelijk Mario Gestri en Giovanni Pinarello, maar in 1952 werd de trui afgeschaft. Ze zou de aanleiding geven aan ongepaste spektakels die niets met het wielrennen te maken hebben.
In 1967 kwam de trui terug voor de vijftigste editie, weliswaar werd deze pas uitgereikt na de laatste etappe. Er was een stevige prijzenpot aan verbonden. Ze werd gewonnen door Lucillo Lievore. In 2008 werd een zwart rugnummer en kaderplaatje geïntroduceerd, ditmaal weliswaar zonder prijs. Dat jaar werd de strijd gewonnen door Markus Eichler. In 2019 keerde de trui voor een laatste keer terug. Ze werd opnieuw pas uitgereikt na de laatste etappe, en werd deze keer gewonnen door Sho Hatsuyama.
Hoewel de trui niet meer bestaat, wordt de term maglia nera wel nog regelmatig gebruikt om de laatste in het klassement te benoemen.
Winnaars van de zwarte trui in de Ronde van Italië 1946: Luigi Malabrocca 1947: Luigi Malabrocca 1948: Aldo Bini 1949: Sante Carollo 1950: Mario Gestri 1951: Giovanni Pinarello 1967: Lucillo Lievore 2008: Markus Eichler 2019: Sho Hatsuyama
Per land LandZwarte truien7, 1 Mocht de zwarte trui elke editie bestaan hebben, dan waren de renners in onderstaande tabel de winnaars. Renners in vet werden hierboven al genoemd, en wonnen effectief een zwarte trui of rugnummer. In 1953 finishte de Nederlander Hein van Breenen laatst. Jos van Emden was de volgende Nederlander die als laatste eindigde, in 2011. In 2014 viel de Nederlander Jetse Bol die eer te beurt. In 1999 werd Hendrik Van Dyck, als enige Belg tot nu toe, laatste in het eindklassement.
JaarRennerJaarRenner1909 Raffaele Perna1971 Lucillo Lievore1910 Cesare Turconi1972 Piero Spinelli1911 Antonio Rotondi1973 Franco Ongarato1913 Alfredo Corti & Mario Lonati1974 Ercole Gualazzini1914 Umberto Ripamonti1975 Franco Calvi1915-1918 Niet verreden1976 Antonio Colpo1919 Francesco Marchese1977 Ignazio Paleari1920 Nicolino Di Biase1978 Pietro Algeri1921 Andrea Cazzaniga1979 Bruno Zanoni1922 Romolo Valpreda1980 Giuliano Cazzolato1923 Sante Scheri1981 Stefan Schropfer1924 Telesforo Benaglia1982 Enea Montanari1925 Luigi Brivio1983 Claudio Girlanda1926 Davide Chiesa1984 Greg Saunders1927 Paolo Baldieri1985 Patrizio Gambirasio1928 Giuseppe Borghi1986 Daniele Asti1929 Giuseppe Borghi1987 Dante Morandi1930 Giovanni Carnielli1988 Dante Morandi1931 Alberto Mongiano1989 Patrizio Gambirasio1932 Tullio Vincenzi1990 Alessio Di Basco1933 Ettore Meini1991 Endrio Leoni1934 Attilio Pavesi1992 Eros Poli1935 Oreste Boccaccio1993 Stefano Giraldi1936 Lippolis1994 Jürgen Werner1937 Elio Baldini1995 Roberto Pelliconi1938 Werner Huber1996 Francisco Cerezo1939 Serafino Santamborgio1997 Marco Antonio Di Renzo1940 Francesco Albani1998 Marco Antonio Di Renzo1941-1945 Niet verreden1999 Hendrik Van Dyck1946 Luigi Malabrocca2000 Bradley McGee1947 Luigi Malabrocca2001 Michele Coppolillo1948 Aldo Bini2002 Eddy Serri1949 Sante Carollo2003 Salvatore Scamardella1950 Mario Gestri2004 Corrado Serina1951 Giovanni Pinarello2005 Russell Van Hout1952 Dante Colombo2006 Carl Naibo1953 Hein van Breenen2007 Oscar Gatto1954 Hortensio Vidaurreta2008 Markus Eichler1955 George Decaux2009 Jevgeni Sokolov1956 Angelo Coletto2010 Marco Corti1957 Angiolino Piscaglia2011 Jos van Emden1958 Charles Coste2012 Miguel Mínguez1959 Antonio Uliana2013 Davide Appollonio1960 Tonino Domenicali2014 Jetse Bol1961 Augusto Marcaletti2015 Marco Coledan1962 Fedele Rubagotti2016 Jack Bobridge1963 Giuseppe Tonucci2017 Giuseppe Fonzi1964 Dino Bruni2018 Giuseppe Fonzi1965 Alberto Poletti2019 Sho Hatsuyama1966 Paolo Gelli2020 Jonathan Dibben1967 Lucillo Lievore2021 Riccardo Minali1968 Giuseppe Poli2022 Roger Kluge1969 Mario Bettazoli2023 Nicolas Dalla Valle1970 Virgilio Levati2024 Alan Riou 2025 Alexander Krieger 2026 Matteo Malucelli
Andere functies miniatuur|Nicholas Dlamini in de zwarte trui tijdens de Ronde van Groot-Brittannië 2018. Ook in andere wielerwedstrijden wordt of werd er een zwarte trui uitgereikt. Enkele voorbeelden zijn het bergklassement in de Ronde van Groot-Brittannië, de beste Belgische renster in de Baloise Ladies Tour of het tussensprintklassement in de Ronde van de Verenigde Arabische Emiraten.
Categorie:Ronde van Italië Categorie:Wielrentrui