De springstaarten (Collembola, Latijn voor kleefbuis) vormen een klasseSommige taxonomen plaatsen deze groep als een orde onder de klasse van Entognatha. Hier wordt de taxonomie gevolgd zoals opgenomen op Taxonomische checklist met alle bekende soorten Collembola ter wereld van zespotigen die 8700 beschreven soorten telt.
Alle soorten springstaarten, net als alle soorten protura en diplura, hebben monddelen die in een buidel binnen de kop liggen. De drie genoemde klassen werden daarom tot voor kort beschouwd als één groep, namelijk die van de entognatha. Uit recent onderzoek van hun mitochondriaal DNA, blijken de springstaarten evolutionair echter niet nauwer verwant aan de twee andere genoemde klassen dan aan de insecten. En nog meer dan aan de insecten, lijken de springstaarten verwant aan de schaaldieren (Crustacea).
Kenmerken De springstaart wordt gekenmerkt door monddelen die in de kop liggen, een buisvormig orgaan - de collofoor - onder het abdomen (waar ze hun wetenschappelijke naam aan ontlenen) en (bijna altijd) een gevorkte staart (furcula) waaraan ze hun Nederlandse naam ontlenen. Met behulp van deze staart kunnen ze bij gevaar wegspringen. De meeste Collembola zijn minder dan 6 mm lang, veel soorten worden slechts enkele millimeters. Antennen zijn altijd aanwezig; cerci nimmer.
Collembola leven meestal in de bovenste lagen van de bodem (strooisellaag) en voeden zich met rottend organisch materiaal en schimmels. Ze kunnen daar in enorme aantallen voorkomen - honderden of duizenden per vierkante meter in de meeste Nederlandse tuinen.
Verzamelmethoden Springstaarten kunnen het gemakkelijkst worden gevangen met behulp van een berlesetrechter, een trechtervormige verzamelbak met een opening aan de onderkant, afgesloten door een stuk grof gaas. In de trechter wordt een hoeveelheid bodemstrooisel gedaan, waarna men de trechter op een bakje conserveringsvloeistof (alcohol) zet en van bovenaf onder een lamp laat drogen. De aanwezige strooiselorganismen vluchten voor het licht en de uitdroging naar onderen tot ze uiteindelijk in de verzamelbak vallen en kunnen worden geoogst.
Kweek Springstaarten zijn vrij gemakkelijk te kweken; op het web zijn vele recepten te vinden.Kweek van springstaarten Ze worden wel door terrariumhouders gekweekt als voer voor kleine terrariumdieren, of om schimmels uit te roeien.
Belang voor de mens Springstaarten maken deel uit van de bodemfauna die bladafval helpt verwerken tot compost. Een Nederlandse specialist op het gebied van springstaarten is Matty Berg, universitair docent ecologie van levensgemeenschappen aan de Vrije Universiteit in Amsterdam.Zie: De zielenroerselen van de springstaart, Trouw, 9 augustus 2010. Geraadpleegd op 2 juli 2018.
Taxonomie Orde Poduromorpha - Börner, 1913, sensu D'Haese CA, 2002:1148 Superfamilie Neanuroidea - Massoud Z, 1967:58, sensu D'Haese CA, 2002:1148 Familie Neanuridae - Börner, 1901, sensu Deharveng L, 2004:424 Onderfamilie Caputanurininae - Lee, 1983 Onderfamilie Frieseinae - Massoud, 1967 Onderfamilie Morulininae - Börner, 1906 Onderfamilie Neanurinae - Börner C, 1901:33, sensu Cassagnau, 1989 Onderfamilie Pseudachorutinae - Börner, 1906 Onderfamilie Uchidanurinae - Salmon, 1964 Familie Brachystomellidae - Stach, 1949 Familie Odontellidae - Massoud, 1967 Superfamilie Poduroidea - sensu Palacios-Vargas, 1994:409 Familie Poduridae - Latreille, 1804, i.s. Superfamilie Hypogastruroidea - Salmon JT, 1964:103, sensu Deharveng L, 2004:427 Familie Hypogastruridae - Börner, 1906 Familie Pachytullbergiidae - Stach, 1954 Familie Paleotullbergiidae - Deharveng L, 2004:427 Superfamilie Gulgastruroidea Familie Gulgastruridae - Lee B-H & Thibaud J-M, 1998:453 Superfamilie Onychiuroidea - sensu D'Haese CA, 2002:1148,1149 Familie Onychiuridae - Lubbock, 1867 Onderfamilie Onychiurinae - Börner, 1901 Onderfamilie Tetrodontophorinae - Stach, 1954 Onderfamilie Lophognathellinae - Stach, 1954 Familie Tullbergiidae - Bagnall RS, 1935:238 Superfamilie Isotogastruroidea Familie Isotogastruridae - Thibaud J-M & Najt J, 1992, i.s. Orde Entomobryomorpha - Börner, 1913, sensu Soto-Adames FN et al., 2008:501 Superfamilie Tomoceroidea - Szeptycki A, 1979:112 Familie Oncopoduridae - Carl J & Lebedinsky J, 1905:565 Familie Tomoceridae - Schäffer, 1896 Superfamilie Isotomoidea - Szeptycki, 1979:112, sensu Soto-Adames FN et al., 2008:504 Familie Isotomidae - Schäffer, 1896 Onderfamilie Anurophorinae - Börner C, 1901:42 Onderfamilie Proisotominae - Stach, 1947 Onderfamilie Isotominae - Schäffer, 1896 Onderfamilie Pachyotominae - Potapov MB, 2001:18 Familie Actaletidae - Börner, 1902, sensu Soto-Adames FN et al., 2008:506 Familie Protentomobryidae - Folsom, 1937 Superfamilie Entomobryoidea - Womersley, 1934, sensu Soto-Adames FN et al., 2008:502 Familie Microfalculidae - Massoud & Betsch, 1966 Familie Praentomobryidae - Christiansen, KA et Nascimbene, P, 2006:354 Familie Entomobryidae - Schäffer, 1896 Onderfamilie Capbryinae - Soto-Adames FN, Barra J-A, Christiansen K & Jordana R, 2008:508 Onderfamilie Orchesellinae - Börner C, 1906:162, sensu Szeptycki A, 1979:115 Onderfamilie Entomobryinae - Schäffer, 1896, sensu Szeptycki A, 1979:115 Onderfamilie Lepidocyrtinae - Wahlgren E, 1906:67, sensu Szeptycki A, 1979:115 Onderfamilie Seirinae - Yosii R, 1961, sensu Szeptycki A, 1979:115 Onderfamilie Willowsiinae - Yoshii R & Suhardjono YR, 1989:35, sensu Janssens F, 2008 Familie Paronellidae - Börner, 1913, sensu Soto-Adames FN et al., 2008:507 Onderfamilie Paronellinae - Börner, 1913, sensu Soto-Adames FN et al., 2008:507 Onderfamilie Cyphoderinae - Börner, 1913, sensu Soto-Adames FN et al., 2008:507 Familie Oncobryidae - Christiansen, KA et Pike, E, 2002:167,- Superfamilie Coenaletoidea - Soto-Adames FN et al., 2008:506 Familie Coenaletidae - Bellinger, 1985:117 Orde Neelipleona - Massoud Z, 1971:198 Familie Neelidae - Folsom JW, 1896:391 Orde Symphypleona - Börner, 1901, sensu Massoud, 1971 Superfamilie Sminthuridoidea - sensu Fjellberg A, 1989:133 Familie Mackenziellidae - Yosii, 1961 Familie Sminthurididae - Börner, 1906, sensu Betsch J-M & Massoud Z, 1970:199 Superfamilie Katiannoidea - Bretfeld, 1994 Familie Katiannidae - Börner, 1913, sensu Bretfeld G, 1999:13 Familie Spinothecidae - Delamare Deboutteville, 1961, sensu Bretfeld, 1994 Familie Arrhopalitidae - Stach, 1956, sensu Bretfeld G, 1999:13 Familie Collophoridae - Bretfeld G, 1999:13 Superfamilie Sturmioidea - Bretfeld, 1994 Familie Sturmiidae - Bretfeld, 1994 Superfamilie Sminthuroidea - Bretfeld, 1994 Familie Sminthuridae - Lubbock, 1862, sensu Deharveng, L, 2004:427 Onderfamilie Sminthurinae - Lubbock, 1862, sensu Deharveng, L, 2004:427 Onderfamilie Sphyrothecinae - Betsch J-M, 1980:149 Familie Bourletiellidae - Börner, 1912, sensu Bretfeld, 1994 Superfamilie Dicyrtomoidea - Bretfeld, 1994 Familie Dicyrtomidae - Börner, 1906, sensu Deharveng, L, 2004:427 Onderfamilie Ptenothricinae - Richards, 1968 Onderfamilie Dicyrtominae - Richards, 1968
Aanbevolen prepareertechnieken Aanbevolen conserveringsmethode: bewaren in alcohol, of microscopisch preparaat (zie hiervoor insecten prepareren).
Externe links ITIS taxonomieproject taxo-browser bbc-link over de afstamming Taxonomische checklist met alle bekende soorten Collembola ter wereld