De Prins Claus Prijs is een Nederlandse prijs die jaarlijks wordt uitgereikt door het Prins Claus Fonds en is genoemd naar Claus van Amsberg, prins-gemaal van prinses Beatrix.
De prijs wordt sinds 1997 uitgereikt aan kunstenaars die een progressieve en hedendaagse benadering hebben binnen een bepaald thema in de cultuur of ontwikkeling. Voor 2021 werd de prijs ook uitgereikt aan organisaties. De ontvangers komen hoofdzakelijk uit Afrika, Azië, Latijns-Amerika en de Caraïben.
De winnaars worden geselecteerd door een deskundige jury. De belangrijkste overweging van de jury is het positieve effect van de genomineerde binnen een breder cultureel of sociaal werkterrein. Cultuur wordt door het Prins Claus Fonds binnen een brede context gedefinieerd, waardoor allerlei soorten artistieke en intellectuele disciplines meetellen, waaronder wetenschap, media en opleiding.
De prijzen, elk ter hoogte van 50.000 euro, worden elke 2 jaar in december uitgereikt in het Paleis op de Dam. Het Prins Claus Fonds wordt financieel ondersteund door het Nederlandse ministerie van Buitenlandse Zaken en de Nationale Postcode Loterij.
Laureaten 1997 thumb|Malangatana Ngwenya Thema Buitengewoon werk op het gebied van cultuur en ontwikkeling in Azië, Amerika en in het bijzonder Afrika
Laureaten Internationale Boekenbeurs van Zimbabwe (Grote Prijs) Raad voor de Ontwikkeling van Sociaal Wetenschappelijk Onderzoek in Afrika (CODESRIA) (Senegal) Index on Censorship (Verenigd Koninkrijk), organisatie voor de vrijheid van meningsuiting Malangatana Ngwenya (Mozambique), kunstschilder en dichter Joseph Hanson Kwabena Nketia (Ghana), etnomusicoloog en componist Sardono Waluyo Kusumo (Indonesië), choreograaf, danser en filmmaker Bruno Stagno (Chili/Costa Rica), architect Jim Supangkat (Indonesië), beeldhouwer, kunstcriticus en conservator Abdeljelil Temimi (Tunesië), geschiedkundige Ernest Wamba dia Wamba (Congo-Kinshasa), politiekfilosoof
1998 thumb|Carlos Monsiváis Thema De kunst van Afrikaanse mode
Laureaten Alphadi (Niger) (Grote Prijs), modeontwerper Oumou Sy (Senegal) (Grote Prijs), modeontwerpster Tetteh Adzedu (Ghana) (Grote Prijs), modeontwerper Rakhshan Bani-Etemad (Iran), filmmaker Heri Dono (Indonesië), kunstschilder, beeldhouwer, installatiekunstenaar Ticio Escobar (Paraguay), kunstcriticus, conservator en museumdirecteur Jyotindra Jain (India), kunst- en cultuurwetenschapper Jean-Baptiste Kiéthéga (Burkina Faso), archeoloog en geschiedkundige David Koloane (Zuid-Afrika), beeldend kunstenaar en conservator Baaba Maal (Senegal), zanger Carlos Monsiváis (Mexico), schrijver, filosoof en journalist Redza Piyadasa (Maleisië), kunstenaar en kunstcriticus Rogelio Salmona (Colombia), architect Kumar Shahani (India), filmmaker Tian Zhuangzhuang (Volksrepubliek China), filmmaker Nazik Saba-Yared (Libanon), schrijfster, essayiste en literatuurcritica
1999 thumb|Claudia Roden Thema Creëren van ruimtes van vrijheid
Laureaten Mohamed Fellag (Frankrijk/Algerije) (Grote Prijs), komiek, acteur en schrijver Vitral (Cuba) (Grote Prijs), sociaal-cultureel tijdschrift Al Jazeera (Qatar) (Grote Prijs), onafhankelijk televisienetwerk Patrick Chamoiseau (Martinique), schrijver Paulin Hountondji (Benin), filosoof Cildo Meireles (Brazilië), beeldhouwer, installatie- en conceptueel kunstenaar Pepetela (Angola), schrijver Dessalegn Rahmato (Ethiopië), socioloog Juana Marta Rodas en Julia Isídrez (Paraguay), keramiekkunstenaressen Claudia Roden (Egypte), kookboekschrijfster Cheick Oumar Sissoko (Mali), filmmaker Tsai Chih Chung (Taiwan), cartoonist, striptekenaar en tekenfilmproducent Ken Yeang (Maleisië), architect
2000 thumb|Jaime Lerner Thema Stedelijke helden
Laureaten Jaime Lerner (Brazilië) (Grote Prijs), architect Viva Rio (Brazilië) (Grote Prijs), maatschappelijke vredesorganisatie Francisco Toledo (Mexico) (Grote Prijs), kunstschilder Bush Radio (Zuid-Afrika), onafhankelijk radiostation Communalism Combat (India), mensenrechtenorganisatie Cui Jian (Volksrepubliek China), singer-songwriter, trompettist, gitarist en filmacteur Film Resource Unit (Zuid-Afrika), onafhankelijke filmdistributeur Arif Hasan (Pakistan), architect, stedelijk planoloog, sociaalfilosoof en dichter Bhupen Khakhar (India), beeldend kunstenaar Komal Kothari (India), etnomusicoloog Werewere Liking (Ivoorkust), kunstschilderes, filmmaakster en schrijfster Ayu Utami (Indonesië), radiomaakster en schrijfster Levon Boyadjian (Van Leo) (Egypte), fotograaf
2001 Thema Carnaval
Laureaten Zomercarnaval Rotterdam (Grote Prijs) Peter Minshall, (Trinidad) (Grote Prijs), carnavalkostuumontwerper Chris Abani (Nigeria), schrijver en dichter Dương Thu Hương (Vietnam), schrijfster Samuel Fosso (Kameroen), fotograaf Jahan-e Ketab (Iran), literair tijdschrift Mehri Maftun (Afghanistan), etnomusicus Antun Maqdisi (Syrië), politiekfilosoof Ibrahim el-Salahi (Soedan), kunstschilder Elena Rivera Mirano (Filipijnen), zangeres, koorleidster en musicologe Talingo (Panama), cultureel tijdschrift Iván Thays (Peru), schrijver
2002 thumb|Youssou N'Dour Thema Talen en transculturele vormen van expressie
Laureaten Mohamed Chafik (Marokko) (Grote Prijs), schrijver Marcelo Araúz (Bolivia), festivaldirecteur, cultuurpromotor en koorleider Ali Farzat (Syrië), cartoonist Ferreira Gullar (Brazilië), schrijver en kunstcriticus Amira Hass (Israël), schrijfster Lembaga Kajian Islam dan Sosial (Indonesië), mensenrechtenorganisatie Virginia Pérez-Ratton (Costa Rica), kunstenares, kunstcritica en conservatrice Youssou N'Dour (Senegal), zanger Walter Tournier (Uruguay), filmmaker van animatiefilms Wu Liangyong (Volksrepubliek China), stedenbouwkundige
2003 thumb|Carlinhos Brown Thema Overleving en innovatie van ambachten
Laureaten Wang Shixiang (Volksrepubliek China) (Grote Prijs), kunstverzamelaar en dichter Het Arabisch rapport van menselijke ontwikkeling van 2002 van met name Nader Fergany (Egypte) Mathare (Kenia), ontwikkelingshulporganisatie Carlinhos Brown (Brazilië), singer-songwriter en percussionist Lita Stantic (Argentinië), filmmaakster District Six Museum (Zuid-Afrika), apartheidsmuseum Hasan Saltik (Turkije), muziekproducent Mick Pearce (Zimbabwe), architect Reyum Institute of Arts and Culture (Cambodja), kunst- en cultuurinstituut Ganesh Devy (India), tribaal onderzoeker, schrijver en literatuurcriticus Yovita Meta (Indonesië), modeontwerpster, ambachtskunstenaar
2004 thumb|Mahmoud Darwish Thema Positieve resultaten van asiel en migratie
Laureaten Mahmoud Darwish (Palestijnse Gebieden) (Grote Prijs), dichter en schrijver Jawad al-Assadi (Irak), theatermaker en dichter Tin Moe (Myanmar), dichter Ivaldo Bertazzo (Brazilië), danser en choreograaf Bhutan Archery Federation (Bhutan), culturele boogschietvereniging Halet Çambel (Turkije), archeologe Omara Khan Massoudi (Afghanistan), museumdirecteur Memoria Abierta (Argentinië), mensenrechtenorganisatie Farroukh Qasim (Tadzjikistan), theatermaker Aminata Traoré (Mali), schrijfster en politiek activiste
2005 thumb|Jonathan Shapiro Thema Humor en satire
Laureaten Jonathan Shapiro (Zuid-Afrika) (Grote Prijs), cartoonist Lenin el-Ramly (Egypte), schrijver en regisseur Slamet Gundono (Indonesië), wajangpoppenspeler en kunstenaar Edgar Langeveldt (Zimbabwe), stand-upcomedian, singer-songwriter en acteur Michael Poghosian (Armenië), acteur, zanger en cabaretier Joaquín Salvador Lavado, alias Quino (Argentinië), cartoonist en striptekenaar Ebrahim Nabavi (Iran), schrijver en satiricus Chéri Samba (Congo-Kinshasa), kunstschilder Niède Guidon (Brazilië), archeologe Abdul Sheriff (Tanzania), museumdirecteur Opiyo Okach (Kenia), danser en choreograaf
2006
Thema 10 jaar Prins Claus Prijzen
Laureaten Reza Abedini (Iran) (Grote Prijs), grafisch kunstenaar en kunstcriticus Lida Abdul (Afghanistan), beeldend kunstenares en video- en fotografe Christine Tohmé (Libanon), conservatrice en kunstpromootster Erna Brodber (Jamaica), schrijfster en sociologe Henry Chakava (Kenia), uitgever Frankétienne (Haïti), schrijver, dichter, dramaturg, muzikant en kunstschilder Madeeha Gauhar (Pakistan), actrice, schrijfster en theatermaakster en vrouwenrechtenactiviste Michael Mel (Papoea-Nieuw-Guinea), kunstwetenschapper, conservator, filosoof, musicus en toneelschrijver Committee for Relevant Art (CORA) (Nigeria), kunstplatform Al Kamandjâti (Palestijnse Gebieden), muzikale ontwikkelingsorganisatie Musée national du Mali in Bamako (Mali), archeologisch en etnologisch museum
2007 thumb|Augusto Boal Thema Cultuur en conflict
Laureaten Faustin Linyekula (Congo-Kinshasa) (Grote Prijs), danser en choreograaf Patricia Ariza (Colombia), dichteres en actrice Augusto Boal (Brazilië), theatermaker Emily Jacir (Palestijnse Gebieden), beeldend kunstenares Hollis Liverpool (Britse Maagdeneilanden), calypsozanger en schrijver Soedanese Schrijversunie (Soedan) Ars Aevi (Bosnië en Herzegovina), kunstmuseum Oscar Hagerman (Mexico), architect en ontwerper Haroetjoen Chatsjatrjan (Armenië), filmmaker Godfrey Mwampembwa, alias Gado (Kenia/Tanzania), cartoonist Radio Isanganiro (Burundi), mensenrechtenorganisatie
2008 thumb|Li Xianting Thema Cultuur en het menselijk lichaam
Laureaten Indira Goswami (India) (Grote Prijs), schrijfster en dichteres Li Xianting (Volksrepubliek China), kunstcriticus Ganchoegiyn Poerevbat (Mongolië), kunstschilder, museumdirecteur en lama Ousmane Sow (Senegal), beeldhouwer Dayanita Singh (India), fotografe Elia Suleiman (Palestijnse Gebieden), filmmaker James Iroha Uchechukwu (Nigeria), fotograaf Tania Bruguera (Cuba), beeldend kunstenares Ma Ke (Volksrepubliek China), modeontwerpster Jeanguy Saintus (Haïti), danser en choreograaf Carlos Henríquez Consalvi (Venezuela/El Salvador), radiomaker en museumdirecteur
2009 thumb|Gastón Acurio Thema Cultuur en natuur
Laureaten Simón Vélez (Colombia) (Grote Prijs), architect El Anatsui (Ghana), beeldhouwer Doual'art (Kameroen), kunstorganisatie Liang Shaoji (Volksrepubliek China), conceptueel kunstenaar Jivya Soma Mashe (India), beeldend kunstenaar Sammy Baloji (Congo-Kinshasa), fotograaf Santu Mofokeng (Zuid-Afrika), fotograaf Kanak Dixit (Nepal), uitgever en schrijver Instituut voor de Geschiedenis van Nicaragua en Centraal-Amerika (Nicaragua) Desiderio Navarro (Cuba), kunst- en cultuurcriticus Gastón Acurio (Peru), kok en gastronoom
2010 thumb|Yoani Sánchez Thema Grenzen van de realiteit
Laureaten Barzakh Editions (Algerije) (Grote Prijs), onafhankelijke uitgeverij Decolonizing Architecture institute (DAi, Palestijnse Gebieden), architectonisch instituut Jia Zhangke (Volksrepubliek China), filmmaker, acteur en schrijver Kwani? (Kenia), literair tijdschrift Ana Maria Machado (Brazilië), kunstschilderes en schrijfster Yoani Sánchez (Cuba), bloggster en mensenrechtenactiviste Maya Goded (Mexico), fotografe Gulnara Kasmalieva en Muratbek Djoemaliev (Kirgizië), beeldend kunstenaarsduo Dinh Q. Lê (Vietnam), beeldend kunstenaar en fotograaf Mehrdad Oskouei (Iran), documentairemaker Aung Zaw (Thailand), uitgever
2011 thumb|Woeser Thema Doorbreken van taboes
Laureaten Ntone Edjabe met Chimurenga (Pan-Afrika) (Grote Prijs), dj, schrijver en uitgever Said Atabekov (Kazachstan), beeldend kunstenaar en video- en fotograaf Book Café (Zimbabwe), platform voor vrije culturele expressie Nidia Bustos (Nicaragua), cultureel activiste en theaterdirectrice Rena Effendi (Azerbeidzjan), fotografe Regina José Galindo (Guatemala), bodyart- en performancekunstenares Ilkhom Theater (Oezbekistan), onafhankelijk theater Kettly Mars (Haïti), dichteres en schrijfster Rabih Mroué (Libanon), theatermaker en beeldend kunstenaar Riwaq (Palestijnse Gebieden), architectonische organisatie Woeser (Tibet/China), schrijfster, dichteres en dissident bloggster
2012 thumb|Zarganar Laureaten