Heterobranchia (ongelijkkieuwige slakken) is een clade binnen de gastropoda.
Vroeger gebruikten auteurs zoals J.E. Gray deze aanduiding als afgrenzing tussen aan de ene kant de Opisthobranchia en Pulmonata en aan de andere kant de overige Gastropoden, die dan wel de Ctenobranchia werden genoemd.
G. Haszprunar stelde in 1985, gebaseerd op nieuwe fylogenetische gezichtspunten, de Heterobranchia als nieuwe onderklasse voor en verdeelde deze in de beide ondergroepen Allogastropoda en Pentaganglionata.Haszprunar G. (1985). "The Heterobranchia ― a new concept of the phylogeny of the higher Gastropoda". Zeitschrift für zoologische Systematik und Evolutionsforschung 23 (1): 15–37. ISSN 0044-3808 Binnen de Allogastropoda zijn taxa samengevoegd die zowel kenmerken hebben van de Hypogastropoda als van de Euthyneura en voornamelijk gekarakteriseerd worden door de heterostrofe protoconch.
Omdat het zowel bij de Allogastropoda als bij de Opisthobranchia en Pulmonata om parafyletische taxa gaat, worden deze namen door sommige auteurs niet meer, of slechts ongaarne, gebruikt voor een moderne systematische indeling.Jörger K. M., Stöger I., Kano Y., Fukuda H., Knebelsberger T. & Schrödl M. (2010). "On the origin of Acochlidia and other enigmatic euthyneuran gastropods, with implications for the systematics of Heterobranchia". BMC Evolutionary Biology 10: 323. doi:10.1186/1471-2148-10-323.
Taxonomie Jörger et al. hebben in 2010 de hoofdgroepen binnen de Heterobranchia opnieuw ingedeeld. Ze creëerden de nieuwe clades Euopisthobranchia en Panpulmonata.
Onderstaand cladogram toont de relatie binnen de Heterobranchia zoals door hen voorgesteld:
Taxonomie volgens WoRMS Volgens WoRMS is Heterobranchia een onderklasse, die is onderverdeeld in twee infraklassen: Euthyneura Mesoneura "Lower Heterobranchia" (tijdelijke naam) Heterobranchia incertae sedis (tijdelijke naam)
en een de volgende taxa die niet in een onderklasse zijn ingedeeld: Familie Cimidae , 1993 Familie Dolomitellidae , 1994 Familie Heterosubulitidae , 2002 Familie Kuskokwimiidae , 2001 Familie Misurinellidae , 1994 Familie Orbitestellidae , 1917 Familie Tjaernoeiidae , 1991 Familie Trachoecidae , 1994 Superfamilie Acteonoidea , 1843 Superfamilie Architectonicoidea , 1850 Superfamilie Mathildoidea , 1889 Superfamilie Murchisonelloidea , 1904 Superfamilie Nerineoidea , 1873 Superfamilie Omalogyroidea , 1878 Superfamilie Pyramidelloidea , 1840 Superfamilie Ringiculoidea , 1853 Superfamilie Rissoelloidea , 1850 Superfamilie Streptacidoidea , 1931 Superfamilie Valvatoidea , 1840
Verouderde taxonomie Heterostropha P. Fischer, 1885 Architectonicoidea Omalogyroidea Pyramidelloidea Rissoelloidea Valvatoidea Opisthobranchia Milne-Edwards, 1848 (achterkieuwige slakken) Orde Cephalospidea Acteonoidea Bulloidea Cylindrobulloidea Diaphanoidea Haminaeoidea Philinoidea Ringiculoidea Orde Saccoglossa Oxynooidea Orde Anaspidea Akeroidea Aplysioidea Orde Notaspidea Tylodinoidea Pleurobranchoidea Orde Thecosomata Pulmonata Cuvier in Blainville, 1814 (longslakken) Orde Systellommatophora Otinoidea Orde Basommatophora Amphiboloidea Siphonoraioidea Orde Eupulmonata Suborde Actophila Ellobioidea Suborde Trimusculiformes Trimusculoidea