miniatuur|Staten en deelrepublieken die lid zijn van TÜRKSOY De Internationale Organisatie voor Turkse Cultuur (Turks: Uluslararası Türk Kültürü Teşkilatı, Türksoy) is een vereniging van Turkssprekende staten die in 1993, vlak na de val van de Sovjet-Unie, is opgericht. Alle Turkstalige republieken die in 1992 onafhankelijk werden traden toe, alsmede Turkije, Noord-Cyprus en enkele Russische deelrepublieken. De enige grote Turkssprekende regio's die geen deel uitmaken van de organisatie zijn Iraans Azerbeidzjan, dat geen officiële status heeft en Sinkiang (China).
De informele naam TÜRKSOY is een afkorting van de eerdere naam Türk Kültür ve Sanatları Ortak Yönetimi ('Gezamenlijk Bestuur van Turkse Cultuur en Kunst'), maar ook een samenstelling van de woorden Türk (Turk) en Soy (afstamming).
Aanvankelijk had de organisatie vooral een cultureel karakter, maar later verschoof dat naar meer wereldse zaken, zoals ook in de doelstelling wordt onderkend. In 2009 werd de Turkse Raad opgericht als politiek orgaan, alle lidstaten zijn daarbij aangesloten, met uitzondering van Turkmenistan.
Algemeen Secretaris is Sultan Raev, voormalig minister van cultuur van Kirgizië.
Geschiedenis Besprekingen om de organisatie op te richten werden gehouden in 1992 en 1993 in respectievelijk Bakoe en Istanboel. Ministers van cultuur van Azerbeidzjan, Kazachstan, Kirgizië, Turkije, Turkmenistan en Oezbekistan verklaarden zich in te zetten voor culturele samenwerking. Uiteindelijk werd op 12 juli 1993 de organisatie formeel opgericht.
In 1996 sloot TÜRKSOY een officieel samenwerkingsverband met UNESCO.
Doelstellingen thumb|Hoofdkantoor Naar eigen zeggen heeft TÜRKSOY de volgende doelstellingen:Goals Een nieuwe balans te vinden in internationale betrekkingen. Het stimuleren van culturele herstructurering in de leden en de rest van de wereld. Vriendschappelijke relaties tussen Turkse volkeren en staten bevorderen. De Turkse cultuur, taal, kunst, geschiedenis en tradities beschermen en promoten. De mogelijkheid scheppen om een enkele taal en alfabet voor alle Turkse volkeren in te voeren. Wetenschapsbeoefening over de gedeelde historische achtergrond, cultuur, kunst, muziek en traditie van de Turkse volkeren aanmoedigen.
Activiteiten Sinds 2012 wordt jaarlijks een stad gekozen als 'Culturele Hoofdstad van de Turkse Wereld'. De gekozen stad houdt enkele evenementen om de Turkse cultuur te vieren. JaarStadLand2012Astana2013Eskişehir2014Kazan20px|border|Vlag van Tatarije Tatarije2015Merv2016Şəki2017Türkistan2018Kastamonu2019Oš2020Xiva2021(geannuleerd, vanwege Coronapandemie)2022Bursa2023Şuşa2024Anau2025Aqtau
Sinds 2010 is er ieder jaar speciale aandacht voor een historisch belangrijk persoon uit de Turkse cultuur. JaarPersoonOmschrijving2010Zeki Velidi ToganBasjkiers historicus2011Ğabdulla TuqayTataarse dichter2012Nikolai KatanovChakassische Turkoloog2013Mukan TulebaevKazachse muzikant2014Magtymguly Pyragy en Toktogul SatylganovTurkmeense dichter / Kirgizische dichter2015Haldun Taner en Semyon KadyshevTurkse schrijver / Chakassische schrijver2016Yūsuf BalasaguniFilosoof en dichter2017Molla Panah VagifAzerbeidzjaanse dichter2018Gara Garajev, Magzhan Zhumabayev en Tsjyngyz AjtmatovAzerbeidzjaanse componist / Kazachse dichter / Kirgizische schrijver2019Nasīmī en Aşık VeyselAzerbeidzjaanse dichter / Turkse volkszanger2020Abai QunanbaiulyKazachse dichter en intellectueel2021Geannuleerd vanwege de Coronapandemie2022Toktobolot Abdumomunov, Fikret Amirov en Suleyman ÇelebiKirgizische schrijver / Azerbeidzjaanse componist / Turkse Soefi-geestelijke2023Temirbek Jurgenov, Baken Kydykeyeva, Mehmet Akif Ersoy, Al-Biruni, Ismet GüneyKazachse dichter / Kirgizische actrice, Turkse dichter, Perzisch-Oezbeekse wetenschapper, Turks-Cypriotische schilder2024Magtymguly PyragyTurkmeense dichter
Leden LedenTaalSindsOpmerkingenAzerbeidzjaans1993Kazachs1993Kirgizisch1993Oezbeeks1993Turks1993Turkmeens1993Waarnemende ledenTaalSindsOpmerkingen20px|border|Vlag van Bashkortostan BasjkirostanBasjkiers1993Autonome Republiek binnen de Russische Federatie; was tussen 2015-2019 uit de organisatie gestapt20px|border|Vlag van Khakassia ChakassiëChakassisch1996Autonome Republiek binnen de Russische Federatie; was tussen 2015-2019 uit de organisatie gestapt20px|border|Vlag van Gagaoezië GagaoeziëGagaoezisch1993Autonome regio in MoldaviëTurks1993De facto onafhankelijk; wordt alleen erkend door Turkije en de Autonome Republiek Nachitsjevan van Azerbeidzjan20px|border|Vlag van Tatarije TatarijeTataars1993Autonome Republiek binnen de Russische Federatie
Ex-leden Nadat een Russische straaljager eind 2015 uit de lucht werd geschoten door de Turkse luchtmacht, ontstond een diplomatieke crisis tussen Turkije en Rusland en besloten enkele waarnemende leden zich terug te trekken uit de organisatie. Waarnemende ledenTaalPeriodeOpmerkingen20px|border|Vlag van Altaj AltajAltajs2003-2015Autonome Republiek binnen de Russische Federatie20px|border|Vlag van Jakoetië JakoetiëJakoets2003-2015Autonome Republiek binnen de Russische Federatie20px|border|Vlag van Toeva ToevaToevaans1996-2015Autonome Republiek binnen de Russische Federatie
Lijst van Secretarissen-Generaal van TÜRKSOY NrNaamLand van herkomstIn dienst1Polad Bülbüloğlu 1993-20082Düsen Kaseinov2008-20223Sultan Raev2022-heden
Zie ook Panturkisme Turanisme Organisatie van Turkse Staten
Externe link Turksoy
Categorie:Cultuur in Turkije Categorie:Samenwerkingsverband Categorie:Taalorganisatie Categorie:Turkse taal