Het Wereldkampioenschap softbal is een softbaltoernooi voor nationale landenteams, een voor mannen en een voor vrouwen, dat vanaf 2013 onder auspiciën van de World Baseball Softball Confederation (WBSC) wordt georganiseerd. Tot 2013 was de Internationale Softbal Federatie (ISF) de verantwoordelijke sportbond.
Mannen
Het mannenkampioenschap vond zestien keer plaats. Het eerste toernooi was in 1966 in Mexico-Stad, Mexico. De volgende veertien vonden plaats in Canada (4x), de Filipijnen (2x), Nieuw-Zeeland (3x), de Verenigde Staten (4x) en Zuid-Afrika (1x). In 2019 was voor het eerst een Europees land gastheer voor dit kampioenschap, de zestiende editie vond plaats in de steden Praag en Havlíčkův Brod in Tsjechië.
Na de tweede editie in 1968 werd het een vierjaarlijks toernooi, met een jaar extra tussen 2004 en 2009. Vanaf 2013 is het een tweejaarlijks toernooi geworden.
In 1976 werden drie landen (Canada, Nieuw-Zeeland en de Verenigde Staten) als wereldkampioen aangewezen omdat vanwege regen op de slotdag de plaatsingswedstrijden niet gespeeld konden worden. Recordkampioen is Nieuw-Zeeland met zeven titels, de Verenigde Staten met vijf en Canada met vier. De beide overige titels werd door Argentinië en Australië gewonnen.
In totaal namen er 44 leden van de WBSC (voorheen ISF) een of meerdere keren deel aan deze kampioenschappen. Het Nederlands softbalteam (of, volgens recente benaming, “Team Kingdom of the Netherlands”) eindigde bij hun zeven deelnames tweemaal op de dertiende plaats (1996 en 2019), de hoogst bereikte eindpositie. Het softbalteam van de Nederlandse Antillen werden bij hun enige deelname (1984) elfde.
Medaillewinnaars Jaar Gaststad, Land Wereldkampioen Uitslagfinale 2e plaats 3e plaats 1966 Mexico-Stad, Mexico 11 Verenigde Staten 6-0 Mexico Nieuw-Zeeland 1968 Oklahoma City, Verenigde Staten 10 Verenigde Staten 4-0 Canada Mexico 1972 Manilla, Filipijnen 10 Canada 1-0 Verenigde Staten Nieuw-Zeeland 1976 Lower Hutt, Nieuw-Zeeland 7 Canada, Nieuw-Zeeland, Verenigde Staten * 1980 Tacoma, Verenigde Staten 14 Verenigde Staten 3-0 Canada Bahamas 1984 Midland, Verenigde Staten 16 Nieuw-Zeeland 3-1 Canada Verenigde Staten 1988 Saskatoon, Canada 14 Verenigde Staten 4-0 Nieuw-Zeeland Canada 1992 Manilla, Filipijnen 17 Canada 5-3 Nieuw-Zeeland Verenigde Staten 1996 Midland, Verenigde Staten 22 Nieuw-Zeeland 4-0 Canada Japan 2000 Oost-Londen, Zuid-Afrika 16 Nieuw-Zeeland 2-1 Japan Verenigde Staten 2004 Christchurch, Nieuw-Zeeland 15 Nieuw-Zeeland 9-5 Canada Australië 2009 Saskatoon, Canada 16 Australië 5-0 Nieuw-Zeeland Canada 2013 Auckland, Nieuw-Zeeland 16 Nieuw-Zeeland 4-1 Venezuela Australië 2015 Saskatoon, Canada 15 Canada 10-5 Nieuw-Zeeland Venezuela 2017 Whitehorse, Canada 16 Nieuw-Zeeland 6-4 Australië Canada 2019 Praag + Havlíčkův Brod, Tsjechië 16 Argentinië 3-2 (10) Japan Canada * Finaledag verregend, drie landen tot wereldkampioen verklaard.softball.org.nzteamusa.org
Statistiek Op de zestien kampioenschappen veroverden negen landen ten minste een keer een medaille. Land Totaal Nieuw-Zeeland 7 4 2 13 Verenigde Staten 5 1 3 9 Canada 4 5 4 13 Australië 1 1 2 4 Argentinië 1 0 0 1 Japan 0 2 1 3 Mexico 0 1 1 2 Venezuela 0 1 1 2 Bahamas 0 0 1 1
Vrouwen
Het vrouwenkampioenschap vond zestien keer plaats. Het is, na het olympisch softbaltoernooi (met toernooien in 1996, 2000, 2004, 2008 en 2020), het belangrijkste toernooi voor vrouwenlandenteams in softbal.
Het eerste toernooi vond plaats in 1965 in Melbourne, Australië. Voor de volgende toernooien waren negen landen gastheer. In Canada vonden vier kampioenschappen plaats, in Japan drie en in de Verenigde Staten twee. Respectievelijk El Salvador, Taiwan, Nieuw-Zeeland, China, Venezuela en Nederland waren eenmaal organisator. Na de tweede editie in 1970 werd het een vierjaarlijks toernooi. Vanaf 2010 is er overgeschakeld naar een tweejaarlijkse cyclus.
Aan de eerste editie namen vijf landen deel. Op het speelschema van 2016 stond een record aantal van 31 landen vermeld, drie meer dan in 1994.
Het Nederlands softbalteam (of, volgens recente benaming, “Team Kingdom of the Netherlands”) eindigde bij hun deelnames tweemaal als vierde (2024 en 2016), een keer als vijfde (1974) en tweemaal als zesde (2012 en 2014) als hoogste eindklasseringen.
Medaillewinnaars Jaar Gaststad, Land Wereldkampioen Uitslagfinale 2e plaats 3e plaats 1965 Melbourne, Australië 5 Australië 1-0 Verenigde Staten Japan 1970 Osaka, Japan 10 Japan 1-0 Verenigde Staten Filipijnen 1974 Stratford, Verenigde Staten Verenigde Staten 3-0 Japan Australië 1978 San Salvador, El Salvador Verenigde Staten 4-0 Canada Nieuw-Zeeland 1982 Taipei, Taiwan Nieuw-Zeeland 2-0 Taiwan Australië 1986 Auckland, Nieuw-Zeeland 12 Verenigde Staten 2-0 China Nieuw-Zeeland 1990 Normal, Verenigde Staten 20 Verenigde Staten * Nieuw-Zeeland China 1994 St. John's, Canada 28 Verenigde Staten 6-0 China Taiwan 1998 Fujinomiya, Japan 17 Verenigde Staten 1-0 Australië Japan 2002 Saskatoon, Canada 16 Verenigde Staten 1-0 Japan Taiwan 2006 Peking, China 16 Verenigde Staten 3-0 Japan Australië 2010 Caracas, Venezuela 16 Verenigde Staten 7-0 (5) Japan Canada 2012 Whitehorse, Canada 16 Japan 2-1 (10) Verenigde Staten Australië 2014 Haarlem, Nederland 16 Japan 4-1 Verenigde Staten Australië 2016 Surrey, Canada 31 Verenigde Staten 7-3 Japan Canada 2018 Chiba, Japan 16 Verenigde Staten 7-6 (10) Japan Canada * 1990: Vanwege regen werd de grote finale niet gespeeld. De Verenigde Staten werd als wereldkampioen aangewezen op basis van hun eerste plaats in de groepsfase (door middel van een halve competitie gespeeld).
Statistiek Op de zestien kampioenschappen veroverden acht landen ten minste een keer een medaille. Land Totaal Verenigde Staten 11 4 0 15 Japan 3 6 2 11 Australië 1 1 5 7 Nieuw-Zeeland 1 1 2 4 China 0 2 1 3 Canada 0 1 3 4 Taiwan 0 1 2 3 Filipijnen 0 0 1 1