thumb|Gilda Radner en Gene Wilder (1986) thumb|Radners ster op de Hollywood Walk of Fame. Gilda Susan Radner (Detroit (Michigan), 28 juni 1946 - Los Angeles, 20 mei 1989) was een Amerikaans actrice en comédienne.

Loopbaan Ze begon haar carrière in 1973-1974 in New York in het satirische radioprogramma The National Lampoon Radio Hour, waaraan ook Bill Murray, Chevy Chase, Harold Ramis en John Belushi deelnamen. Ze werd in de hele VS populair met satirische sketches en imitaties in de comedy-televisieshow Saturday Night Live, waaraan ze vast verbonden was van 1975 tot 1980 als lid van de groep 'Not Ready for Prime Time Players' (met onder anderen Belushi, Chase, Lily Tomlin en Dan Aykroyd). In 1978 won ze daarmee een Emmy Award voor beste vrouwelijke bijrol. Zij gebruikte welbewust haar Joodse identiteit in haar comedy, waarmee ze een belangrijke bijdrage leverde aan de doorbraak van Joodse vrouwen op de Amerikaanse televisie.Andrea Most: Gilda Radner 1946-1989, Jewish Women's Archive. Gearchiveerd op 3 juni 2023.

Aan haar Broadway-show Gilda Radner - Live from New YorkVerfilmd in 1980 als Gilda Live door Mike Nichols. werkte als bandleider de gitarist G.E. Smith mee, met wie ze in 1979 trouwde. Ze scheidden al in 1982, nadat ze Gene Wilder had leren kennen bij de opnamen voor Sidney Poitiers comedy-speelfilm Hanky Panky. Met hem trouwde ze in 1984.

Na Hanky Panky maakte ze meer Hollywood-films, waaronder The Woman in Red en Haunted Honeymoon, beide van en met Wilder, maar haar carrière duurde slechts kort doordat ze halverwege de jaren tachtig te kampen kreeg met eierstokkanker. Radner overleed op 42-jarige leeftijd. Gene Wilder richtte daarna twee organisaties op voor kankerbestrijding: het Gilda Radner Ovarian Cancer Detection Center in Los Angeles en de wijdvertakte Gilda's Club die zich toelegt op ondersteuning van patiënten.

Gilda Radner kreeg in 1990 postuum een Grammy Award en werd op 27 juni 2003 geëerd met een ster op de Hollywood Walk of Fame.

Filmografie Televisie Jaar Programma / Serie Rol Opmerking1974Jack: A Flash FantasyJill of HeartsThe Gift of WinterNicely, Malicious, vertellerstem1974-1975Dr. Zonk and the Zunkinsstem1975-1980Saturday Night Livediverse rollenEmmy Award1978All You Need Is CashMrs. Emily PulesThe Muppet ShowGilda RadnergastoptredenWitch's Night Outheksstem1979Bob & Ray, Jane, Laraine & GildaGilda Radner1980AnimalympicsBarbara Warbler, Brenda Springer, CoraleePerrier, Tatiana Tushenko, Doree Turnellstem

Film Jaar Film Rol Opmerking1973The Last DetailLid van Nichiren Shoshu1979Mr. Mike's Mondo VideoGilda Radner1980Gilda Livediverse rollenFirst FamilyGloria Link1982Hanky PankyKate HellmanIt Came from HollywoodGilda Radnerdocumentaire1984The Woman in RedAmerikaanse remake van Un éléphant ça trompe énormément van Yves Robert.Ms. Millner1985Movers & ShakersLivia Machado1986Haunted HoneymoonVickie Pearle

Boeken Gilda Radner : It’s Always Something, Simon & Schuster, 1989, 269 pag. David Saltman : Gilda: An Intimate Portrait, Contemporary Books, 1993, 246 pag. M. Steven Piver, Gene Wilder : Gilda's Disease: Sharing Personal Experiences and a Medical Perspective on Ovarian Cancer, Three Rivers Press, 1998, 188 pag. Gene Wilder : Kiss Me Like A Stranger: My Search for Love and Art, St. Martin's Griffin, 2006, 272 pag.

Externe links Love, Gilda, documentaire, 2018 (trailer) Interview met Gilda Radner, 1986 Gilda's Club - Cancer Support Community

Categorie:Amerikaans acteur Categorie:Amerikaans komiek