thumb|250px|De MS Mavi Marmara, die deelnam aan het konvooi De onderschepping van het scheepskonvooi voor Gaza vond plaats in internationale wateren in de Middellandse Zee op 31 mei 2010. Israëlische militairen hielden een scheepskonvooi met goederen, de Gaza Freedom Flotilla, tegen dat vanuit de wateren rondom Cyprus onderweg was naar Gaza met de bedoeling de blokkade van Gaza te breken en er hulpgoederen af te leveren. Hierbij werden negen Turkse activisten door Israëlische militairen gedood. In maart 2013 bood Israël officieel excuses aan voor de fouten bij de operatie.
Voorgeschiedenis Op 25 januari 2006 won Hamas de Palestijnse parlementsverkiezingen.Hamas wint verkiezingen Hamas wint verkiezingen. Trouw, 26 januari 2006 Doordat Fatah deze verkiezingsuitslag niet volledig heeft willen accepteren, bleef het onrustig in de Gazastrook in de loop van dat jaar en begin 2007. In juni 2007 pleegde Hamas een gewelddadige machtsovername waarbij 116 doden en 550 gewonden vielen.Gaza-Westbank – ICRC Bulletin No. 22 / 2007Het conflict tussen Fatah en Hamas, Kennislink Daarop besloten Israël en Egypte de grenzen met de Gazastrook te blokkeren. De omvang van de goederenstroom die de grenzen van Gaza passeert daalde met 75% ten opzichte van de omvang vóór de blokkade. Israël bleef wel hulpgoederen toelaten.Israel Sends Aid to Gaza Amid Invasion Fears, ABCNews, 26 december 2008
In september 2007 verscherpte Israël de blokkade na raketaanvallen vanuit Gaza op Israëlische steden en dorpen. Eind 2008 leidden deze raketaanvallen tot een Israëlische inval in de Gazastrook. Daar waar de Gazastrook aan Egypte grenst werd door de Palestijnen een groot aantal smokkeltunnels aangelegd; door deze tunnels worden naast levensmiddelen en brandstof ook wapens gesmokkeld. In januari 2010 is Egypte begonnen met het plaatsen van 35 meter diepe damwanden die het gebruik van de smokkeltunnels moet blokkeren.
Vanaf 2008 zijn verschillende pogingen ondernomen om de blokkade van Gaza te doorbreken vanaf de Middellandse Zee. De vloot van mei 2010 was georganiseerd door de Free Gaza Movement en de Turkse Stichting voor Mensenrechten, Vrijheden en Humanitaire Hulp (IHH), en vervoerde onder meer humanitaire hulpmiddelen, medische middelen en bouwmaterialen. Voor de Free Gaza Movement was het de negende poging de zeeblokkade te doorbreken.
Gebeurtenissen Voorafgaand aan de aanval werd de vloot gewaarschuwd dat zij niet naar Gaza mocht varen maar dat zij de Israëlische marine moest volgen naar de Israëlische haven Ashdod. Toegestane hulpgoederen zouden dan na inspectie over land naar de Gazastrook worden overgebracht.Israel: Gaza aid convoy can unload cargo in Ashdod for inspection, Haaretz, 27 mei 2010 Na weigering van de vloot om te volgen gingen de Israëli's tot actie over waarbij ze op vijf van de zes schepen weinig tot geen verzet ontmoetten.
Bij het enteren van de Mavi Marmara, een van de schepen gesponsord door de Turks-islamitische organisatie IHH, kwam het wel tot geweld tussen de opvarenden en Israëlische militairen. Hierbij werden negen opvarenden door Israëlische militairen gedood.Doden bij Israëlische bestorming hulpkonvooi, NRC Handelsblad, 31 mei 2010 Bij deze actie raakten verder 34 activistenDoden bij Israëlische aanval op hulpvloot Gazastrook, de Volkskrant, 31 mei 2010 en 9 militairen gewond.Israel Navy commandos: Gaza flotilla activists tried to lynch us, Haaretz, 31 mei 2010 Volgens Israëlische bronnen ging een groep van 30 activisten de Israëli's te lijf met messen en ijzeren staven, werden militairen van het dek geworpen en trachtten de activisten militairen te gijzelen. Hierop openden de militairen het vuur.Israeli military gives version of flotilla incident, CNN, 31 mei 2010
De schepen werden opgebracht naar de Israëlische havenstad Ashdod. Hier werden de hulpgoederen voor Gaza uitgeladen en de opvarenden gevangengenomen. Onder internationale druk werden de 682 opvarenden op 2 juni vrijgelaten. De hulpgoederen werden in vrachtwagens geladen en naar de grens met Gaza vervoerd. De Hamas-machthebbers weigerden de goederen door te laten, voordat alle gevangengenomen opvarenden waren vrijgelaten en ook de aangevoerde bouwmaterialen zouden worden overgedragen.Hamas refuses flotilla aid delivered by Israel, The Guardian, 3 juni 2010
Reacties De actie van Israël leidde internationaal tot kritiek en nog dezelfde dag tot een spoedzitting van de Veiligheidsraad. De Israëlische ambassadeurs in onder andere Zweden en Duitsland zijn door de regeringen aldaar om toelichting gevraagd. De VN-veiligheidsraad heeft "daden die leidden tot het verlies van de levens van zeker tien burgers en vele gewonden" veroordeeld en heeft om een onderzoek gevraagd.Israël houdt bijna 500 activisten vast, NU.nl, 1 juni 2010
Egypte opende als reactie op de gebeurtenissen tijdelijk de grens met de Gazastrook, waardoor hulpgoederen via Egypte konden worden aangevoerd.
Turkije reageerde kwaad op de Israëlische "aanval", waarbij onder andere negen Turkse doden vielen. De Turkse overheid riep haar ambassadeur terug uit Israël en eiste spoedvergaderingen van de VN-Veiligheidsraad en van de NAVO. De Turkse eerste minister Erdoğan sprak van "staatsterrorisme". Geplande militaire oefeningen met Israël werden opgeschort.
Vermeend geweld en diefstal Volgens Israël waren de activisten op het schip Mavi Marmara voorbereid op geweld. De Israëlische strijdkrachten hebben video's vrijgegeven die laten zien dat de activisten met geweld de commando's te lijf gingen meteen nadat zij het schip hadden geënterd.Photos of the Mavi Marmara’s Equipment and Weapons. IDF Spokesperson, 1 juni 2010Days of Planning Led to Flotilla’s Hour of Chaos, NY Times, 4 juni 2010
Ook de kapitein van de Mavi Marmara, Mehmet Tubal, heeft aangegeven van tevoren op de hoogte te zijn geweest van het geplande verzet van activisten op het schip en zou getracht hebben hen over te halen van geweld af te zien.Gaza flotilla captain: Activists prepared attack against IDF raid, Haaretz 11 juni 2010 De activisten zelf stellen dat zij voordat zij aan boord gingen waren gecontroleerd op het bezit van wapens en dat die niet zijn gevonden en ook Turkse autoriteiten ontkennen dat er wapens aan boord waren aangetroffen.As it happened: Israeli raid on Gaza flotilla. BBC, 31 mei 2010
Later zijn er foto's en video's op internet met beelden van de gebeurtenissen gepubliceerd. Op foto's die in Turkije zijn gepubliceerd zijn activisten te zien met messen en ijzeren staven in hun handen; tevens zijn gewonde Israëlische commando's te zien.Foto's tonen geweld door Gaza-activisten, Volkskrant, 7 juni 2010; Op een andere videoIsraeli Attack on the Mavi Marmara, May 31st 2010, Cultures of Resistance via Vimeo zijn beelden zichtbaar van de onderschepping en de gewonden die daarbij vielen.
Passagiers Er waren 663 deelnemers op de Gaza-vloot uit 37 landen,Israel transfers hundreds of Gaza flotilla activists to airport for deportation, Haaretz, 1 juni 2010 waaronder de Zweedse schrijver Henning Mankell,Henning Mankell aan boord Gazaboot, Nu.nl, 31 mei 2010 nobelprijswinnares Mairead Corrigan en de voormalig aartsbisschop van de Grieks-katholieke kerk Hilarion Capucci.Israel attacked ships "without warning," freed activists say, Reuters, 02 juni 2010 De twee Nederlanders aan boord waren antropologe Anne de Jong en Amin Abou Rashed, een van de initiatiefnemers van de actie.European campaign: The Freedom Flotilla to sail as scheduled, Ikhwanweb.com (website Moslimbroederschap), 19 mei 2010
Onderzoeken VN-onderzoeksmissie: onaanvaardbaar In juli 2010 werd door Ban Ki-moon, secretaris-generaal de Verenigde Naties, een missie van experts ingesteld om onderzoek te doen naar de gebeurtenissen rond het scheepskonvooi. De vierhoofdige missie werd geleid door de voormalige premier van Nieuw-Zeeland, Geoffrey Palmer. Op 2 augustus besloot de Israëlische regering onder internationale druk een Israëli af te vaardigen naar deze missie.VN stelt onderzoek in naar Israëlische aanval op scheepskonvooi. De Morgen, 2 augustus 2010 Netanyahu motiveerde de beslissing door te verklaren dat Israël 'niets te verbergen' heeft.
In het op 2 september 2011 uitgebrachte rapport sprak de missie uit dat de Israëlische zeeblokkade van Gaza legaal geacht moest worden, en dat de poging om met dit konvooi de blokkade te verbreken "roekeloos' was. De beslissing van Israël om op grote afstand van de blokkeringszone met zoveel geweld aan boord van de schepen te gaan werd echter bestempeld als "excessief en onredelijk". Volgens het rapport heeft een groep passagiers van het schip Mavi Marmara gewelddadig verzet geboden en enkele Israëlische militairen mishandeld en in gevaar gebracht, hetgeen gebruik van geweld door de militairen om zichzelf te beschermen rechtvaardigde, maar was het toegepaste geweld waarbij negen opvarenden werden gedood "onaanvaardbaar". Voor geen van de negen slachtoffers had Israël een bevredigende uitleg gegeven, evenmin als voor het gerechtelijk bewijsmateriaal waaruit bleek dat op verschillende opvarenden vele malen was geschoten, ook in de rug of van zeer nabij. Er was "geen bewijs geleverd" dat een of meer van de gedode opvarenden een dodelijk wapen hadden. Verder sprak het rapport uit dat na de entering overlevende opvarenden waren blootgesteld aan fysieke mishandeling, intimidatie, ongerechtvaardigde ontneming van bezittingen en ontzegging van consulaire bijstand.Report of the Secretary-General’s Panel of Inquiry on the 31 May 2010 Flotilla Incident Website VNPalmer report: Gaza blockade legal, IDF force excessive, The Jerusalem Post (Israël), 21 augustus 2011
VN-Mensenrechtenraad De Mensenrechtenraad van de Verenigde Naties heeft een eigen onderzoekmissie ingesteld onder leiding van Karl Hudson-Phillips, voormalig rechter bij het Internationaal Strafhof. Er werden meer dan 100 getuigen gehoord in Groot-Brittannië, Jordanië, Turkije en Zwitserland. Niet in Israël, aangezien Israël dat niet toestond. De missie publiceerde haar bevindingen op 22 september 2010. Hierin werd de Israëlische actie veroordeeld als "onwettig", "buiten proporties" en van een "onaanvaardbaar niveau van wreedheid". Gaza flotilla attack: UN report condemns Israeli 'brutality', The Guardian, 22 september 2010 Israël en de Verenigde Staten kritiseerden dit rapport als "eenzijdig".Israeli raid on Gaza aid flotilla broke law - UN probe, BBC, 22 september 2010 Andere westerse landen, waaronder Zwitserland, spraken daarentegen de hoop uit dat het afzonderlijke VN-onderzoek dat op initiatief van Ban Ki-moon ingesteld wordt met de analyse en conclusies van dit rapport rekening zou houden. Voorzitter Hudson-Phillips van de onderzoeksmissie verwierp Israëls bewering dat de activisten gewapend waren: "Behalve enkele katapulten zijn er op geen van de schepen van het konvooi aanvalswapens aan boord gebracht".US criticizes, others praise UN probe into Gaza flotilla raid, AFP/Hürriyet Daily News, 28 september 2010
Onderzoek door Israël Een door de regering van Israël ingestelde burgercommissie die de gebeurtenissen onderzocht (de commissie-Türkel) kwam in januari 2011 naar buiten met de conclusie dat de actie tegen het konvooi wettig en in overeenstemming met het internationale recht was. De geweldshandelingen van de militairen werden als zelfverdediging gekenschetst. Ook de blokkade van de Gazastrook zou niet in strijd met het internationale recht zijn.Report of the Public Commission To Examine the Maritime Incident of 31 May 2010 - Part One: Summary
Klacht Comoren