thumb|Piratenpartijen in de verschillende landen
De Piratenpartij (afgekort PPNL) is een Nederlandse politieke partij die officieel werd opgericht op 10 maart 2010, naar het voorbeeld van de Zweedse Piratenpartij. De Piratenpartij is lid van de internationale vereniging van piratenpartijen Pirate Parties International. De partij is met één zetel vertegenwoordigd in de gemeenteraad van Enkhuizen.
Thema's
Sinds de Tweede Kamerverkiezingen 2012 werd het partijprogramma opgehangen aan vier kernpunten: Burgerrechten Overheid: Open, inzichtelijk en efficiënt Democratie en invloed van de burger Vrijheid van informatie Op basis hiervan werden plannen en ideeën ontwikkeld op vlak van justitie, drugsbeleid, gezondheidszorg, onderwijs, mobiliteit, duurzaamheid, digitale infrastructuur, economie & financiën, internationale en ontwikkelingssamenwerking & vluchtelingen.Partijprogramma, piratenpartij.nl, 12 februari 2017. Zo wil de partij bijvoorbeeld het auteursrecht inperken (waarbij niet-commercieel gebruik wordt vrijgesteld), het octrooirecht grondig herzien, de privacy en andere (digitale) burgerrechten waarborgen en versterken, een transparante overheid en een serieuze omgang van de overheid met IT-projecten. Ook wil de partij af van het inzetten van Boa's voor politietaken en hen volledig ontwapenen en de geweldsbevoegdheden afnemen. Ook de sociale media en vernieuwende (internet)journalistiek staan hoog op het lijstje van de Piratenpartij.
Geschiedenis links|miniatuur|Samir Allioui, de oprichter en eerste lijsttrekker van PPNL
Eerste deelname aan verkiezingen Naar het voorbeeld van de Zweedse Piratenpartij vormde zich in 2006 in Nederland een informele vereniging onder de naam Piratenpartij. De informele vereniging bleef lange tijd klein en op de achtergrond opereren, maar om deelname aan de Tweede Kamerverkiezingen van 9 juni 2010 mogelijk te maken moest een officiële vereniging worden opgericht. Dit vond plaats op 10 maart 2010. Samir Allioui werd de eerste voorzitter en tevens lijsttrekker namens de Piraten.
Het lukte de partij inderdaad om alle formaliteiten rond te krijgen en mee te doen aan de verkiezingen, en behaalde daarbij 10.471 stemmen ofwel 0,11% van het totaal – 16% van de kiesdeler.Uitslag verkiezing leden Tweede Kamer van 9 juni 2010. Kiesraad, 16 juni 2010 Een belangrijk speerpunt van de Piratenpartij was de herziening van de auteursrechten.
Op 25 juli 2010 stuurde de ledenraad het voltallige bestuur van de Piratenpartij naar huis, omdat die afspraken stelselmatig niet zou nakomen. Vanuit de ledenraad werd een interim-bestuur aangesteld, dat tot eind 2010 moest aanblijven.Ledenraad stuurt bestuur Piratenpartij naar huis. Tweakers.net, 26 juli 2010
In december 2010 organiseerde de Piratenpartij een demonstratie tegen de aanhouding van WikiLeaks-oprichter Julian Assange.
Tweede Kamerverkiezingen 2012 miniatuur|Dirk Poot, lijsttrekker in 2012 Bij de algemene ledenvergadering van 10 juni 2012 werd Dirk Poot aangewezen tot lijsttrekker voor de Tweede Kamerverkiezingen van 2012.
Op 12 juli 2012 partij voor het eerst op 1 zetel in een peiling van EenVandaag. Uiteindelijk heeft de partij landelijk 30.600 stemmen getrokken, wat neerkomt op ongeveer 0,3% van de stemmen, niet genoeg voor een zetel.
De partij deed vervolgens ook mee aan de Europese verkiezingen in 2014. Bij die verkiezingen werden ook geen zetels gehaald. Met een percentage van 0,85% (40.216)Verkiezingsuitslagen Europees Parlement 2014 op verkiezingsuitslagen.nl waren dit echter wel de electoraal succesvolste landelijke verkiezingen van de partij in de geschiedenis.
Gemeenteraadsverkiezingen 2014 Bij de gemeenteraadsverkiezingen 2014 deed de partij mee in vijf gemeenten (Amsterdam, Groningen, Nijmegen, Binnenmaas en Zwolle), echter nergens op gemeentelijk niveau werd een zetel behaald. De partij kwam in het nieuws toen Erwin Lensink (die in het nieuws was geweest als de "waxinelichthoudergooier") de Piratenpartij inschreef voor de verkiezing van de gemeenteraad van Nijmegen. Deze inschrijving was tegen de afspraken in (er was afgesproken dat Lensink onder eigen naam zou meedoen). Het bestuur ging bij de Raad van State in beroep maar dit beroep was te laat ingediend, zodat de naam Piratenpartij toch op het stembiljet bleef staan. Lensink behaalde 0,24% van de stemmen, onvoldoende voor een zetel.
In Amsterdam stond Ancilla van de Leest, een ex-model en privacy-rechten activist op het stembiljet. Zij behaalde 1.905 voorkeursstemmen.
De Piratenpartij deed ook mee aan de verkiezingen voor de bestuurscommissies in Amsterdam. In Amsterdam-West werd 3,6% van de stemmen behaald en daarmee een zetel die door Jelle de Graaf werd ingenomen. In 2018 besloten de piraten niet meer mee te doen aan de verkiezingen voor de bestuurscommissies.
Tweede Kamerverkiezingen 2017
links|miniatuur|Campagnespot voor de Tweede Kamerverkiezingen in 2017 Als lijsttrekker voor de Tweede Kamerverkiezingen 2017 werd gekozen voor Ancilla van de Leest, die in 2014 kandidaat in Amsterdam was. In de aanloop naar die verkiezingen trad het voltallige bestuur af en meldden twee bestuursleden zich aan als lid bij het Forum voor Democratie (FVD) van Thierry Baudet. Zij deden dit naar eigen zeggen uit onvrede met het (interne) optreden van Van de Leest. Van een van de twee bestuursleden werd het lidmaatschap van FVD geweigerd.
Bij de verkiezingen haalde de PPNL slechts een marginaal betere score dan in 2014 en bleef dus steken op 50% van de kiesdrempel. Na de verkiezingsuitslag trad Van de Leest af als partijleider. Per 1 februari 2017 had de Piratenpartij meer dan 1100 leden.
Gemeenteraadsverkiezingen 2018 Bij de gemeenteraadsverkiezingen in 2018 werd onder eigen vlag meegedaan in Utrecht en Amsterdam. In Groningen werd deelname overwogen, maar uiteindelijk werd vanwege een "gebrek aan capaciteit" besloten de deelname af te blazen. links|miniatuur|Poster in Amsterdam In Utrecht had de PPNL maar één kandidaat nadat de andere twee kandidaten zich terugtrokken. In Amsterdam kwam de partij in het nieuws omdat de lijsttrekker, Jelle de Graaf, naakt op een verkiezingsposter stond. Er werden in deze steden geen zetels behaald.
De afdeling Delft koos voor een inhoudelijke samenwerking met STIP in plaats van zelfstandige deelname aan de verkiezingen. STIP behaalde zes zetels in de Delfse raad.
Na de tegenvallende verkiezingsuitslagen in 2017 en 2018 vertrokken enkele prominente leden van de Piratenpartij, zoals de Amsterdamse kandidaten Lynn Fokkens en Jelle de Graaf, naar BIJ1.
Provinciale Staten- en waterschapsverkiezingen 2019 Bij de waterschapsverkiezingen 2019 werd Matthijs Pontier, lid van de Piratenpartij, verkozen via de lijst van De Groenen in het waterschap Amstel, Gooi en Vecht. Voor de Provinciale Statenverkiezingen die werden gehouden op dezelfde dag ging de Piratenpartij in de provincies Noord-Holland en Noord-Brabant een samenwerking aan met Code Oranje, maar dat was niet succesvol.
Europese verkiezingen 2019 Het bestuur van de Piratenpartij besloot op 29 maart 2018 om deel te nemen aan de Europese Parlementsverkiezingen 2019. Echter, enkele dagen later draaide de ledenraad het besluit terug en ontsloeg het bestuur vanwege het negeren van besluiten van de ledenraad. Ondanks dit besluit bleek op 15 april 2019 dat er alsnog een gecombineerde lijst van de groepering VanDeRegio (opgericht door Nederlandse leden van DiEM25) en de Piratenpartij mee zou doen aan de Europese verkiezingen.
De lijsttrekker was Sent Wierda, lid van VanDeRegio en fractievertegenwoordiger namens GemeenteBelangen Apeldoorn. De gecombineerde lijst VanDeRegio & Piratenpartij behaalde 10.724 stemmen (0,20%).
Uit een in 2021 opgesteld secretarieel jaarverslag blijkt dat per 31 december 2019 1.665 leden stonden ingeschreven bij de Nederlandse Piratenpartij.
Tweede Kamerverkiezingen 2021
De Piratenpartij nam in 2021 voor een vierde keer deel aan de Tweede Kamerverkiezingen, met deze keer Matthijs Pontier als lijsttrekker. Matthijs Pontier is de enige volksvertegenwoordiger van de Piratenpartij. Hij is lid van het algemeen bestuur van het Waterschap Amstel, Gooi en Vecht en is verkozen op de lijst van De Groenen. Eerder was hij al lijsttrekker bij de Europese verkiezingen in 2014. Metje Blaak was de lijstduwer.
De Piratenpartij haalde 22.546 stemmen (0,22%), te weinig voor een zetel.
Gemeenteraadsverkiezingen 2022 Bij de gemeenteraadsverkiezingen in maart 2022 deed de Piratenpartij mee in zes gemeenten (Amsterdam, Utrecht, Eindhoven, Enkhuizen, Middelburg en Nijmegen).
In Amsterdam was er gekozen voor een gecombineerde lijst met De Groenen en de Basisinkomenpartij (Groenen-Basis-Piraten). In Delft was er net zoals in 2018 gekozen voor een samenwerking met de lokale partij STIP. In Enkhuizen wonnen de Piraten hun eerste raadszetel.
De gecombineerde lijst Groenen-Basis-Piraten wist in vier stadsdeelcommissies van Amsterdam zetels te winnen.
De afdeling in Utrecht besloot zichzelf op te heffen na de verkiezingsnederlaag.
Provinciale Staten- en waterschapsverkiezingen 2023 In 2023 deed de Piratenpartij mee aan de Statenverkiezingen in Noord-Holland en samen met De Groenen aan de waterschapsverkiezingen in hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier. De kiesdeler werd niet gehaald.
Tweede Kamerverkiezingen 2023 & 2025
links|miniatuur|Verkiezingsspotje Piratenpartij - De Groenen 2023 De Piratenpartij nam in 2023 voor een vijfde keer deel aan de Tweede Kamerverkiezingen, dit maal met een gezamenlijke lijst met De Groenen. Met 9.117 werd het slechtste resultaat in de geschiedenis behaald.
Ook bij de Tweede Kamerverkiezingen van 2025 wist de partij geen zetel te behalen.
Gemeenteraadsverkiezingen 2026 In 2026 deed de Piratenpartij mee in zeven gemeenten en daarnaast in de stadsdeelcommissies van Amsterdam. De combinatie Groenen-Basis-Piraten werd voor deze verkiezing niet gecontinueerd, zodat de PiratenPartij zelfstandig op de kieslijsten stond. In Enkhuizen wist de partij wederom één zetel te behalen, op andere plaatsen was de partij niet succesvol. Ook de stadsdeelcommissiezetels gingen verloren.
Verkiezingsresultaten Tweede Kamer Jaar Lijsttrekker Kieslijst Stemmen % ZetelsOpmerking 2010 Samir Allioui Kandidatenlijst 10.471 0,11% 2012 Dirk Poot Kandidatenlijst 30.600 0,32% 0 / 150 2017 Ancilla van de Leest Kandidatenlijst 35.478 0,35% 0 / 150 2021 Matthijs Pontier Kandidatenlijst 22.546 0,22% 0 / 150 2023 Mark van Treuren Kandidatenlijst 9.117 0,09% 0 / 150 Gezamenlijke lijst met De Groenen 2025Matthijs Pontier Kandidatenlijst 10.575 0,10% 0 / 150
Europees Parlement +JaarLijsttrekkerKieslijstStemmen%ZetelsOpmerking2014Matthijs PontierKandidatenlijst40.2160,85%0 / 262019Sent WierdaKandidatenlijst10.7240,20%0 / 26 - 0 / 29Gezamenlijke lijst met vandeRegio 2024 Matthijs Pontier Kandidatenlijst 23.764 0,38% 0 / 31 Gezamenlijke lijst met De Groenen
Provincies JaarProvincieStemmen%Zetels2015Noord-Holland9.8851,03%02023Noord-Holland6.4060,54%0
Gemeenteraden +GemeenteStemmen%ZetelsGemeenteraadsverkiezingen 2014Amsterdam5.6061,7%0Amsterdam-Noord (bestuurscommissie)5261,8%0Amsterdam-West (bestuurscommissie)1.9813,6%1Amsterdam-Zuid (bestuurscommissie)2.1873,5%0Binnenmaas2792,2%0Groningen1.1881,3%0Zwolle7981,4%0Gemeenteraadsverkiezingen 2018Utrecht1.2540,8%0Amsterdam4.4591,3%0Herindelingsverkiezingen 2021Purmerend2020,8%0Gemeenteraadsverkiezingen 2022Amsterdam (als Groenen-Basis-Piraten)4.663 1,4%0Utrecht1.0360,7%0Eindhoven1.0641,4%0Enkhuizen3805,0%1Middelburg1400,6%0Nijmegen6340,8%0Gemeenteraadsverkiezingen 2026Amsterdam1.5040,4%0Arnhem3270,5%0Den Helder660,3%0Enkhuizen3845,3%1Haarlem2020,3%0Nijmegen5210,6%0Purmerend2610,7%0
Waterschappen JaarWaterschapStemmen%ZetelsOpmerking2023Hollands Noorderkwartier4.0240,80%0Gecombineerde lijst met De Groenen
Internationaal