Saab Automobile AB was een Zweedse autofabrikant, opgericht in 1945 toen het moederbedrijf, de vliegtuigbouwer Saab begon met het ontwerpen van een klein model auto. Onder meer doordat het merk voortkwam uit de vliegtuigindustrie zou het een reputatie opbouwen van veiligheid, degelijkheid, gebruiksvriendelijkheid en eigenzinnigheid. Het bedrijf onderscheidde zich met bijzondere ontwerpen, sobere maar degelijke interieurs en het al vroeg op brede schaal toepassen van turbo. Veiligheid was een leidend principe. Het merk bouwde met name personenauto's en heeft ook meerdere sportwagens op de markt gebracht die de naam Saab Sonett kregen.
In 1989 werd het merk voor 50% eigendom van het Amerikaanse General Motors dat in 2000 volledig eigenaar werd. In 2010 werd het overgenomen door het Nederlandse Spyker Cars dat poogde om een doorstart te maken. In 2011 ging het bedrijf failliet. De Saab 9-3 en de Saab 9-5 waren de laatste modellen. Hierna zouden nog onsuccesvolle pogingen gedaan worden om het merk nieuw leven in te blazen. Het merk heeft nog steeds een grote groep liefhebbers en een aantal modellen hebben een cultstatus gekregen. Saab Automobile was gevestigd in de Zweedse stad Trollhättan, alwaar ook de meeste Saabs uit de Saab-fabriek van de band rolden.
Geschiedenis thumb|Saab 92001, de Ursaab, in het Saabmuseum was het eerste prototype van het automerk. In 1937 start Svenska Aeroplan Aktiebolaget (SAAB) in Trollhättan als fabrikant van militaire vliegtuigen. Na de Tweede Wereldoorlog lag de keuze voor het maken van auto's voor de hand. Met de in de vliegtuigbouw opgedane expertise op het gebied van de luchtweerstand had SAAB een goede uitgangspositie voor de auto-industrie.
In juni 1947 zag het eerste prototype het licht: de 92001 ofwel UrSaab, ontworpen door de Saab-fabriek in Linköping. Deze auto had naast een revolutionaire aerodynamische vormgeving allerlei vernieuwende zaken zoals een tweetaktmotor, voorwielaandrijving en een kooiconstructie. Het prototype werd gebruikt voor allerlei uiteenlopende tests op het gebied van rijvaardigheid, veiligheid en gebruiksvriendelijkheid. In 1950 kwam het eerste model op de markt, de Saab 92. Deze was voor haar tijd bijzonder aerodynamisch.
In 1969 fuseerde Saab met de Zweedse vrachtwagenfabrikant Scania en in 1990 werd het bedrijf in twee onderdelen gesplitst: de vliegtuigbouw (Saab) en de autofabrikant (Saab Automobile). Van het laatste onderdeel was 50% in handen van de familie Wallenberg en 50% van General Motors, de naam wordt sindsdien met kleine letters gespeld. Van januari 2000 tot 2010 was Saab een volle dochter van General Motors, ressorterend onder Opel. Dit werd geen succes. Het imago van Saab leed onder deze formule en de afzet liep achteruit. In 2008 verkocht Saab wereldwijd 94.000 voertuigen.
Overname door Spyker Cars
Op 21 februari 2009 vroeg Saab Automobile uitstel van betaling en kreeg deze van de rechtbank. Bloomberg Saab Seeks Protection From Creditors as GM Pulls Out In juni 2009 sloot General Motors (GM) een principeakkoord met Koenigsegg, een Zweedse fabrikant van sportwagens, over de verkoop van Saab, BBC GM agrees Saab sale to Koenigsegg maar in november 2009 zag Koenigsegg hiervan af. Bloomberg GM Said to See No Saab Bids as Board Nears Shutdown Het Nederlandse Spyker Cars toonde vervolgens interesse om samen met de Russische Converse Bank Saab over te nemen. Aanvankelijk ging dit niet door en dreigde Saab als merk te verdwijnen. Spyker Cars bracht vervolgens een nieuw bod uit.NU.NL Spyker doet nieuw overnamebod op Saab, 20 december 2009
Naast Spyker Cars toonde o.a. Bernie Ecclestone samen met een investeringsmaatschappij en enkele Zweedse ondernemers hun interesse.NRC Handelsblad Spyker en Ecclestone in de race om Saab, 8 januari 2010 Tegelijkertijd werd ook bekend dat GM begonnen was met de afbouw van de activiteiten van Saab.Het Financieele Dagblad Ontmanteling Saab begint, 8 januari 2010 Op 25 januari gingen geruchten dat Spyker Cars en GM een overeenkomst zouden hebben gesloten, nabeurs bevestigde de nieuwe topman van GM dat er inderdaad onderhandelingen bezig waren, maar dat er nog geen contract getekend was. Het aandeel Spyker Cars op de Amsterdamse effectenbeurs schoot met 80% omhoog door de geruchten.Het Financieele Dagblad Spyker tot meer dan 80% hoger op berichten over deal met GM, 25 januari 2010
Op 26 januari 2010 meldde GM dat Saab Automobile wordt overgenomen door Spyker Cars voor US$400 miljoen. Financial Times Spyker closes purchase of Saab from GM, 23 februari 2010 Spyker Cars kreeg vrijwel alle stemrechten en een aandelenbelang van $74 miljoen (18,5%) en was verplicht om voor eind 2016 de overige preferente aandelen (US$326 miljoen) over te nemen. GM stopte direct met de afbouw van de activiteiten van Saab, hierdoor bleven 3400 banen in de Saab-fabriek in Trollhättan gespaard. Spyker Cars leende de US$400 miljoen van de Europese Investeringsbank (EIB) met behulp van een garantie van de Zweedse overheid. De overname werd op 23 februari afgerond en het bedrijf ging verder onder de naam "Saab Spyker Automobiles N.V." In de maanden daarna ging het steeds slechter met Saab. Saab verlaagde de kosten, maar toeleveranciers werden niet meer betaald en zij staakten de levering van onderdelen. Vervolgens viel bij Saab in april 2011 de productie vrijwel stil terwijl de salariskosten gewoon doorgingen.
De directie van Saab, onder leiding van Muller, ging op zoek naar investeerders. De Zweedse overheid sprong financieel bij door, onder het regiem van een reorganisatie, een aantal maanden de salarissen door te betalen. Een ondergang kon mogelijk worden afgewend door een investering of overname. Uit China leek de oplossing te komen en twee bedrijven, Pang Da en Youngman, toonden interesse in Saab. Echter General Motors weigerde om de licentie van hun techniek aan een andere partij dan Saab te geven.NRC Handelsblad General Motors blokkeert mogelijk reddingsplan Saab, 7 november 2011 GM wilde voorkomen dat een concurrent auto's zou gaan verkopen met hun techniek.
In 2011 dreigde een faillissement voor Saab en sinds april 2011 lag de productie zelfs geheel stil. BBC Saab production stopped after parts deliveries halted, 5 april 2011 waardoor de toonzalen van veel Belgische dealers grotendeels leeg stonden.VTM nieuws 19 oktober 2011 Saab vroeg in december 2011 faillissement aan.Het Laatste Nieuws Saab bevestigt faillissementsaanvraag, 12 september 2011 Op 19 december 2011 verklaarde een Zweedse rechtbank Saab failliet. In april 2012 maakte de curatoren bekend dat Saab een schuld naliet van meer dan 1 miljard euro; na aftrek van de waarde van de bezittingen.BNR Faillissementsschuld Saab ruim 1 miljard, 10 april 2012 De voornaamste oorzaken van het faillissement waren een combinatie van een gebrek aan verkoop en verkeerde keuzes door het management.
Doorstart onder National Electric Vehicle Sweden (NEVS) Op 13 juni 2012 maakte de curator bekend dat 'Saab Automobile' uit de boedel verkocht wordt aan National Electric Vehicle Sweden (NEVS). Dit speciaal hiervoor opgerichte bedrijf werd in Zweden geregistreerd en was eigendom van twee bedrijven uit Hongkong en een uit Japan. NEVS zou zich richten op de productie van elektrische auto's voor met name de Aziatische markt. Op 29 augustus 2014 kreeg NEVS bescherming tegen faillissement, waar het zelf om gevraagd had. Naar aanleiding hiervan trok de vliegtuig- en defensiefabrikant Saab AB de licentieovereenkomst met NEVS voor het gebruik van de merknaam SAAB in.
In 2016 volgde een gerechtelijke uitspraak, dat de merknaam SAAB niet meer voor nieuw geproduceerde auto's gebruikt mocht worden, omdat de naam eigendom is van de Zweedse vliegtuigbouwer Saab AB. Productie van volledig elektrische auto's zou onder de merknaam NEVS gaan plaatsvinden. Na verschillende aankondigingen ging in 2019 in China de productie van de elektrische NEVS van start op basis van de Saab 9-3NG.
De productie kwam nooit op gang en in maart 2023 werd NEVS gesloten, onder meer als gevolg van de financiële problemen bij moederbedrijf Evergrande. NEVS ging formeel in "sluimerstand" om faillissement te voorkomen en werden 320 van de 340 werknemers ontslagen. In de daaropvolgende maanden werd bekend dat de voormalige Saab ingenieurs bij NEVS in alle stilte een geheel nieuw elektrisch model hadden ontwikkeld, Emily GT genaamd. De grote elektrische sedan zou een bereik hebben van 965 kilometer (600 mijl).
Filosofie Dat het automerk voortkwam uit de vliegtuigindustrie maakte dat de bouwers er een onderscheidende filosofie op na hielden. Zo had men veel aandacht voor veiligheid, functionaliteit, snelheid en aerodynamica. Al vroeg werd de Turbolader in personenauto's ingebouwd. De eigenzinnigheid van het merk maakte dat het een aparte uitstraling kreeg en een afwijkende klantenkring. Met name de Saab 900 heeft, doordat hierin veel karakteristieken van Saab in terug te zien zijn, een cultstatus gekregen.
Al bij de eerste modellen zouden typerende ontwerpkenmerken zichtbaar worden die het merk in latere personenauto's zou laten terugkeren. De fixatie op lage luchtweerstand was terug te zien in de vorm van de carrosserie. Al in de eerste modellen was de typische wigvorm van de achterzijde zichtbaar. De achterste zijruit van de Saab 92 had een typerende hoek, die ook wel de Saab Hockeystick werd genoemd. Deze zou in de meeste latere modellen terug te zien zijn. Met de Saab 96 kwam ook de typerende grille. Zowel de hoek in de zijruit als de grille zouden hierna, weliswaar in aangepaste vorm, in de latere personenauto's terugkomen. Decennialang waren de Saab's alleen als hatchback te krijgen, wat bijzonder is voor auto's uit de hogere middenklasse.
De dashboards waren minimalistisch en simpel zodat de bestuurder niet te veel afgeleid werd. Vanaf 1993 werd het night panel geïntroduceerd. Hiermee kon de bestuurder 's avonds de verlichting van het dashboard gedeeltelijk dimmen zodat alleen de belangrijkste informatie zichtbaar bleef om zo nog minder afgeleid te worden. De grote voorruiten boden ruim zicht. Opvallend was ook de plek van de contactsleutel die achter de versnellingspook geplaatst was, zodat knieletsel bij een botsing voorkomen werd.
Het merk heeft de nodige innovaties op haar naam op het gebied van veiligheid. Zo had het verschillende patenten voor betere remsystemen. In 1996 introduceerde het een speciale hoofdsteun die bij een aanrijding van achteren meebeweegt waarmee de kans op whiplash verminderde.
Modellen De Saab modellen begonnen allemaal met een 9. Het voorloopnummer 9 stond bij de vliegtuigbouwer voor de civiele producten, te beginnen met de Saab 90 Scandia en Saab 91 Safir uit 1946. In 1947 werd de eerste auto aan de civiele productlijn toegevoegd, de 92. De telling liep door tot 99 toen Saab eind jaren 1970 de doorontwikkeling daarvan het nummer 900 gaf, gevolgd door 9000 en 90 voor de grote en kleinere Saab. Onder de vlag van General Motors werd teruggegrepen op tweecijferige modelnamen op basis van de 9.
Saab 92, 93, 95 en 96 In 1949 rolde de eerste in serie geproduceerde Saab 92 van de band. Dit type werd geproduceerd tot en met 1956. Er werden ongeveer 20.000 exemplaren van gebouwd. De Saab 93 uit 1956 was een evolutie van de 92 met een nieuwe voorzijde en een driecilinder tweetakt motor. In 1959 volgde een driedeurs stationwagen (estate) variant, de Saab 95. In een verdere doorontwikkeling werd de achterkant van de 93 opnieuw ontworpen, die in 1960 op de markt kwam als Saab 96 en nog steeds de 3-cilinder tweetakt motor had. Deze strategie van modellen gedeeltelijk herontwerpen werd ook toegepast bij de latere evolutie van de Saab 99 naar de Saab 900 en de afgeleide Saab 90. Saab had als kleine fabrikant altijd maar beperkte middelen voor de ontwikkeling van nieuwe modellen.