Een physician assistant (PA) is een medisch beroep dat bestaat in sommige landen zoals Nederland en de VS. Het is een medische zorgprofessional die medische taken overneemt van een geneeskundig specialist. Een PA is bevoegd voor het zelfstandig stellen van medische diagnoses en het zelfstandig behandelen van patiënten.
De physician assistant kan werkzaam zijn binnen elk medisch specialisme en elk geneeskundig domein. De werkzaamheden zijn divers. Hiertoe behoren het houden van spreekuren, medisch onderzoek uitvoeren/voorschrijven en interpreteren, behandelplannen opstellen, medicatie voorschrijven, spoedeisende hulp verlenen, triage en patiëntenzorg coördineren, het opzetten en uitvoeren van medisch wetenschappelijk onderzoek, geven van medisch onderwijs, opstellen van medische protocollen, bijdragen aan de ontwikkeling van medische richtlijnen, medisch technische verrichtingen uitvoeren en opereren. De zorg die een PA kan verlenen hangt af van kennis en ervaring.
Geschiedenis Het beroep bestaat in de Verenigde Staten sinds de jaren 1960, toen het werd ingesteld om een tekort aan artsen te verlichten.. "Physician assistant" binnen een dienst nefrologie: een zinvol toekomstperspectief?, december 2007. gearchiveerd De functie werd in Nederland omstreeks het jaar 2000 geïntroduceerd, naar het voorbeeld uit de Verenigde Staten. en . Nurse pratitioners en physician assistant nemen in aantal toe, 2004. in Zorgbalans: de prestaties van de Nederlandse gezondheidszorg in 2004, blz 129-130 De eerste opleiding in Nederland startte in 2001 en de eerste Nederlandse PA's studeerden in 2003 af.
Nederland De PA's zijn in Nederland sinds 15 mei 2018 in het BIG-register opgenomen. De eisen voor registratie staan in het beoordelingskader.Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. Beoordelingskader physician assistant, 25 juli 2024.
In 2018 waren er in Nederland ongeveer 1200 PA's werkzaam en ongeveer 375 in opleiding. Jaarlijks beginnen ongeveer 250 studenten de opleiding die bestaat uit een master-programma (MSc) van 2,5 jaar, gelijk aan niveau 7 van het Nederlands kwalificatieraamwerk NLQF. De opleiding is toegankelijk is voor studenten die een afgeronde opleiding hebben in de gezondheidszorg op minimaal hbo-niveau en ten minste twee jaar werkervaring hebben in de directe patiëntenzorg.Hogeschool Utrecht. Master Physician Assistant (DU).
In 2004 is de belangenorganisatie Nederlandse Associatie Physician Assistants NAPA opgericht. De NAPA heeft als aandachtsgebieden onder andere de verdere ontwikkeling van het beroep PA, het ontwikkelen van richtlijnen, de profilering van het beroep in de samenleving en een verbetering van de naamsbekendheid van de physician assistant.
België Het beroep van PA is in België nog niet wettelijk erkend.Koninklijke Academie voor Geneeskunde van België. Advies over nieuwe beroepen in de gezondheidszorg, 2016. gearchiveerd
Literatuur , , , , , , , . Taakherschikking en kostprijzen in de praktijk, 2016. voor het Radboudumc , , en . Eindrapport voorBIGhouden, 2017. voor de EU Monitor , , en . De physician assistant in de eerste lijn, februari 2015. voor de NAPA , en . De physician assistant op de spoedpost, 19 juni 2017.
Categorie:Gezondheidszorg in Nederland