De Nederlandse kampioenschappen afstanden (kortweg NK Afstanden) worden sinds 1987 jaarlijks georganiseerd door de KNSB. Hierbij wordt om de nationale titels op de 500, 1000, 1500, 3000 en 5000 meter gestreden.
De laatste jaren is het toernooi meestal de eerste grote wedstrijd die eind oktober/begin november op de kalender staat en wordt het tevens gebruikt als kwalificatietoernooi voor de eerste serie wereldbekerwedstrijden in november en december. Uitzonderingen hierop zijn de NK's van 2016, 2017, 2019 en 2020 toen ze tussen kerst en nieuwjaar verreden werden, al dan niet als kwalificatiemoment voor volgende toernooien. De editie van 2023 werd in februari verreden en fungeerde als kwalificatietoernooi voor de WK afstanden in maart. Doorgaans wordt twee weken voorafgaand aan het NK Afstanden een selectiewedstrijd gehouden (de IJsselcup) waar men zich voor het NK kan plaatsen, vanaf het seizoen 2010/11 valt deze selectiewedstrijd samen met de eerste Holland Cup. De top van de vorige editie is direct geplaatst.
Het toernooi van 1997 kende een opmerkelijke uitslag vanwege de afwezigheid van de meeste toppers, die verkozen deelname aan een wereldbekerwedstrijd die in hetzelfde weekend werd gehouden. De editie van 2006 werd gebruikt als kwalificatie voor de Olympische Winterspelen van 2006 in Turijn en werd daardoor ook wel Olympisch Kwalificatie Toernooi (OKT) genoemd.
Medaillewinnaars 500 meter JaarPlaats1987 Den Haag Ingrid Haringa Yvonne van Gennip Christine Aaftink1988 Heerenveen Ingrid Haringa Christine Aaftink Herma Meijer1989 Heerenveen Herma Meijer Marieke Stam Christine Aaftink1990 Heerenveen Christine Aaftink Herma Meijer Sandra Voetelink1991 Haarlem Christine Aaftink Marieke Stam Anita Loorbach1992 Heerenveen Christine Aaftink Sandra Voetelink Anita Loorbach1993 Deventer Christine Aaftink Herma Meijer Renske Vellinga1994 Heerenveen Christine Aaftink Sandra Voetelink Sandra Zwolle1995 Den Haag Christine Aaftink Anita Loorbach Sandra Zwolle1996 Groningen Christine Aaftink Marianne Timmer Andrea Nuyt1997 Den Haag Judith Straathof Frouke Oonk Andrea Nuyt1998 Heerenveen Andrea Nuyt Marianne Timmer Sandra Zwolle1999 Groningen Andrea Nuyt Marianne Timmer Sandra Zwolle2000 Deventer Andrea Nuyt Marianne Timmer Frouke Oonk2001 Den Haag Andrea Nuyt Marianne Timmer Christine Heins2002 Groningen Andrea Nuyt Marianne Timmer Yvonne Leever2003 Utrecht Marianne Timmer Andrea Nuyt Yvonne Leever2004 Heerenveen Marianne Timmer Andrea Nuyt Yvonne Leever2005 Assen Marianne Timmer Frouke Oonk Annette Gerritsen2006 Heerenveen Marianne Timmer Annette Gerritsen Sanne van der Star2007 Assen Margot Boer Marianne Timmer Annette Gerritsen2008 Heerenveen Annette Gerritsen Margot Boer Marianne Timmer2009 Heerenveen Annette Gerritsen Margot Boer Thijsje Oenema2010 Heerenveen Annette Gerritsen Margot Boer Marianne Timmer2011 Heerenveen Margot Boer Laurine van Riessen Marrit Leenstra2012 Heerenveen Thijsje Oenema Margot Boer Annette Gerritsen2013 Heerenveen Thijsje Oenema Margot Boer Laurine van Riessen2014 Heerenveen Margot Boer Laurine van Riessen Thijsje Oenema2015 Heerenveen Margot Boer Thijsje Oenema Bo van der Werff2016 Heerenveen Margot Boer Janine Smit Marrit Leenstra2017 Heerenveen Jorien ter Mors Floor van den Brandt Anice Das 2018 Heerenveen Jorien ter Mors Marrit Leenstra Sanneke de Neeling 2019 Heerenveen Janine Smit Letitia de Jong Jutta Leerdam 2020 Heerenveen Jutta Leerdam Letitia de Jong Femke Kok 2021 Heerenveen Femke Kok Jutta Leerdam Marrit Fledderus 2022 Heerenveen Jutta Leerdam Femke Kok Michelle de Jong2023 Heerenveen Femke Kok Jutta Leerdam Michelle de Jong2024 Heerenveen Femke Kok Jutta Leerdam Marrit Fledderus2025 Heerenveen Femke Kok Angel Daleman Jutta Leerdam2026 Heerenveen Femke Kok Anna Boersma Marrit Fledderus
1000 meter JaarPlaats1987 Den Haag Petra Moolhuizen Yvonne van Gennip Christine Aaftink1988 Heerenveen Ingrid Haringa Anja Bollaart Marga Preuter1989 Heerenveen Ingrid Haringa Christine Aaftink Sandra Voetelink1990 Heerenveen Christine Aaftink Anita Loorbach Marieke Stam1991 Haarlem Christine Aaftink Marieke Stam Anita Loorbach1992 Heerenveen Christine Aaftink Sandra Voetelink Herma Meijer1993 Deventer Christine Aaftink Renske Vellinga Leontine van Meggelen1994 Heerenveen Christine Aaftink Marianne Timmer Sandra Zwolle1995 Den Haag Sandra Zwolle Christine Aaftink Leontine van Meggelen1996 Groningen Sandra Zwolle Christine Aaftink Marianne Timmer1997 Den Haag Judith Straathof Frouke Oonk Andrea Nuyt1998 Heerenveen Marianne Timmer Annamarie Thomas Sandra Zwolle1999 Groningen Marianne Timmer Tonny de Jong Annamarie Thomas2000 Deventer Marianne Timmer Andrea Nuyt Sandra 't Hart2001 Den Haag Andrea Nuyt Marianne Timmer Tonny de Jong2002 Groningen Marianne Timmer Renate Groenewold Andrea Nuyt2003 Utrecht Marianne Timmer Renate Groenewold Annamarie Thomas2004 Heerenveen Marianne Timmer Annamarie Thomas Andrea Nuyt2005 Assen Marianne Timmer Renate Groenewold Annamarie Thomas2006 Heerenveen Ireen Wüst Marianne Timmer Annette Gerritsen2007 Assen Ireen Wüst Annette Gerritsen Marianne Timmer2008 Heerenveen Paulien van Deutekom Annette Gerritsen Ireen Wüst2009 Heerenveen Paulien van Deutekom Annette Gerritsen Natasja Bruintjes2010 Heerenveen Annette Gerritsen Margot Boer Marianne Timmer2011 Heerenveen Marrit Leenstra Margot Boer Laurine van Riessen2012 Heerenveen Thijsje Oenema Marrit Leenstra Ireen Wüst2013 Heerenveen Marrit Leenstra Lotte van Beek Diane Valkenburg2014 Heerenveen Marrit Leenstra Ireen Wüst Lotte van Beek2015 Heerenveen Marrit Leenstra Ireen Wüst Laurine van Riessen2016 Heerenveen Jorien ter Mors Marrit Leenstra Ireen Wüst2017 Heerenveen Jorien ter Mors Marrit Leenstra Ireen Wüst 2018 Heerenveen Jorien ter Mors Marrit Leenstra Ireen Wüst 2019 Heerenveen Ireen Wüst Antoinette de Jong Jutta Leerdam 2020 Heerenveen Jutta Leerdam Letitia de Jong Ireen Wüst 2021 Heerenveen Jutta Leerdam Femke Kok Ireen Wüst 2022 Heerenveen Jutta Leerdam Femke Kok Ireen Wüst2023 Heerenveen Jutta Leerdam Antoinette Rijpma-de Jong Michelle de Jong2024 Heerenveen Jutta Leerdam Antoinette Rijpma-de Jong Isabel Grevelt2025 Heerenveen Jutta Leerdam Femke Kok Antoinette Rijpma-de Jong2026 Heerenveen Femke Kok Marrit Fledderus Jutta Leerdam
1500 meter JaarPlaats1987 Utrecht Yvonne van Gennip Petra Moolhuizen Ingrid Paul1988 Heerenveen Yvonne van Gennip Marieke Stam Grietje Mulder1989 Heerenveen Yvonne van Gennip Ingrid Paul Marieke Stam1990 Heerenveen Herma Meijer Marieke Stam Jolanda Grimbergen1991 Haarlem Lia van Schie Marieke Stam Herma Meijer1992 Heerenveen Sandra Voetelink Yvonne van Gennip Lia van Schie1993 Deventer Barbara de Loor Carla Zijlstra Leontine van Meggelen1994 Heerenveen Annamarie Thomas Tonny de Jong Carla Zijlstra1995 Den Haag Annamarie Thomas Tonny de Jong Renate Groenewold1996 Groningen Marieke Wijsman Marianne Timmer Sandra 't Hart1997 Den Haag Judith Straathof Frouke Oonk Martine Oosting1998 Heerenveen Annamarie Thomas Marianne Timmer Tonny de Jong1999 Groningen Barbara de Loor Tonny de Jong Annamarie Thomas2000 Deventer Wieteke Cramer Sandra 't Hart Barbara de Loor2001 Den Haag Renate Groenewold Barbara de Loor Tonny de Jong2002 Groningen Tonny de Jong Marianne Timmer Frédérique Ankoné2003 Utrecht Renate Groenewold Annamarie Thomas Barbara de Loor2004 Heerenveen Annamarie Thomas Marja Vis Marianne Timmer2005 Assen Renate Groenewold Marianne Timmer Frédérique Ankoné2006 Heerenveen Ireen Wüst Paulien van Deutekom Renate Groenewold2007 Assen Ireen Wüst Renate Groenewold Paulien van Deutekom2008 Heerenveen Paulien van Deutekom Ireen Wüst Diane ValkenburgMarrit Leenstra2009 Heerenveen Paulien van Deutekom Ireen Wüst Marrit Leenstra2010 Heerenveen Annette Gerritsen Ireen Wüst Diane Valkenburg2011 Heerenveen Ireen Wüst Marrit Leenstra Laurine van Riessen2012 Heerenveen Ireen Wüst Marrit Leenstra Diane Valkenburg2013 Heerenveen Ireen Wüst Lotte van Beek Marrit Leenstra2014 Heerenveen Jorien ter Mors Lotte van Beek Ireen Wüst2015 Heerenveen Ireen Wüst Marrit Leenstra Antoinette de Jong2016 Heerenveen Jorien ter Mors Ireen Wüst Marrit Leenstra2017 Heerenveen Ireen Wüst Jorien ter Mors Marrit Leenstra 2018 Heerenveen Jorien ter Mors Ireen Wüst Marrit Leenstra 2019 Heerenveen Ireen Wüst Antoinette de Jong Melissa Wijfje 2020 Heerenveen Melissa Wijfje Ireen Wüst Joy Beune 2021 Heerenveen Jorien ter Mors Antoinette de Jong Melissa Wijfje 2022 Heerenveen Antoinette de Jong Ireen Wüst Jutta Leerdam2023 Heerenveen Antoinette Rijpma-de Jong Marijke Groenewoud Jutta Leerdam2024 Heerenveen Joy Beune Marijke Groenewoud Antoinette Rijpma-de Jong2025 Heerenveen Marijke Groenewoud Joy Beune Antoinette Rijpma-de Jong2026 Heerenveen Marijke Groenewoud Antoinette Rijpma-de Jong Joy Beune
3000 meter JaarPlaats1987 Den Haag Yvonne van Gennip Marieke Stam Petra Moolhuizen1988 Heerenveen Yvonne van Gennip Ingrid Paul Ria Visser1989 Heerenveen Marieke Stam Yvonne van Gennip Hanneke de Vries1990 Heerenveen Hanneke de Vries Lia van Schie Jolanda Grimbergen1991 Haarlem Lia van Schie Jolanda Grimbergen Hanneke de Vries1992 Heerenveen Yvonne van Gennip Carla Zijlstra Lia van Schie1993 Deventer Carla Zijlstra Ingrid van der Voort Barbara de Loor1994 Heerenveen Carla Zijlstra Annamarie Thomas Barbara de Loor1995 Den Haag Carla Zijlstra Annamarie Thomas Lia van Schie1996 Groningen Tonny de Jong Barbara de Loor Sandra 't Hart1997 Den Haag Martine Oosting Marja Vis Roos Dieleman1998 Heerenveen Tonny de Jong Carla Zijlstra Annamarie Thomas1999 Groningen Tonny de Jong Carla Zijlstra Barbara de Loor2000 Deventer Marja Vis Barbara de Loor Wieteke Cramer2001 Den Haag Renate Groenewold Tonny de Jong Barbara de Loor2002 Groningen Tonny de Jong Marja Vis Frédérique Ankoné2003 Utrecht Barbara de Loor Jenita Hulzebosch-Smit Renate Groenewold2004 Heerenveen Renate Groenewold Gretha Smit Barbara de Loor2005 Assen Gretha Smit Renate Groenewold Moniek Kleinsman2006 Heerenveen Ireen Wüst Renate Groenewold Moniek Kleinsman2007 Assen Renate Groenewold Ireen Wüst Paulien van Deutekom2008 Heerenveen Renate Groenewold Gretha Smit Paulien van Deutekom2009 Heerenveen Renate Groenewold Paulien van Deutekom Lisette van der Geest2010 Heerenveen Ireen Wüst Renate Groenewold Diane Valkenburg2011 Heerenveen Ireen Wüst Marrit Leenstra Marije Joling2012 Heerenveen Pien Keulstra Diane Valkenburg Ireen Wüst2013 Heerenveen Diane Valkenburg Ireen Wüst Jorien ter Mors2014 Heerenveen Ireen Wüst Jorien ter Mors Antoinette de Jong2015 Heerenveen Ireen Wüst Jorien Voorhuis Carlijn Achtereekte2016 Heerenveen Ireen Wüst Antoinette de Jong Jorien Voorhuis2017 Heerenveen Ireen Wüst Antoinette de Jong Yvonne Nauta 2018 Heerenveen Antoinette de Jong Ireen Wüst Irene Schouten 2019 Heerenveen Antoinette de Jong Ireen Wüst Carlijn Achtereekte 2020 Heerenveen Esmee Visser Irene Schouten Carlijn Achtereekte 2021 Heerenveen Irene Schouten Reina Anema Antoinette de Jong 2022 Heerenveen Irene Schouten Antoinette de Jong Carlijn Achtereekte2023 Heerenveen Antoinette Rijpma-de Jong Joy Beune Irene Schouten2024 Heerenveen Irene Schouten Marijke Groenewoud Elisa Dul2025 Heerenveen Marijke Groenewoud Merel Conijn Joy Beune2026 Heerenveen Merel Conijn Bente Kerkhoff Marijke Groenewoud
5000 meter