is een document met richtlijnen voor het opstellen van standaarden en andere specificaties die zorgen voor een grotere toegankelijkheid van producten en diensten. Het document is bedoeld voor deelnemers van technische commissies, en andere groepen die bij CEN en CENELEC Europese standaarden en aanverwante documenten opstellen. Het document is een "" (gids), en dus geen Europese standaard (EN).De afkorting EN is afgeleid van de Duitse term . Zie de terminologie in de Duitstalige . Geraadpleegd op 24 juni 2010. Het document werd na goedkeuring door de en de gepubliceerd in januari 2002. kwam voort uit een mandaat van de Europese Commissie aan de Europese standaardisatie-organisaties en de Commissie financiert projecten om het gebruik van de richtlijnen te promoten.
Een herziene versie werd in december 2014 gepubliceerd; deze versie is identiek aan ISO/IEC Guide 71: 2014.
Achtergrond In 2000 publiceerden ISO en IEC de beleidsverklaring "".ISO/IEC: Policy Statement: Addressing the needs of older persons and people with disabilities in standardization work. Geraadpleegd op 2009-07-23. Deze verklaring erkende dat het nodig was om bij het opstellen of herzien van standaarden rekening te houden met de noden van oudere mensen en personen met een functiebeperking. Volgens deze verklaring kon men dit bereiken door rekening te houden met de volgende basisprincipes: of toegankelijk ontwerp, vertegenwoordiging van oudere mensen en personen met een functiebeperking, en uitwisseling van relevante informatie.
De beleidsverklaring beviel ook het gebruik van ISO/IEC aan, een document dat in 2001 gepubliceerd zou worden. ISO/IEC ISO & IEC: ISO/IEC :2001. . Geconsulteerd op 2009-04-07. werd in 2001 gepubliceerd en werd breed aanvaard, in , Waldemar Karwowski (ed.), , 2006, , p. 535. Geraadpleegd op 2009-07-23.Ken Sagawa: "", , 88 (April 2009). Geraadpleegd op 2009-09-29. Gearchiveerd op 24 oktober 2009.: het wordt gebruikt in Japan en werd door CEN en CENELEC aanvaard als . ISO/IEC werd ook beschikbaar gesteld in een Braille-versie en was de eerste publicatie van ISO die in dit formaat gepubliceerd werd.ISO: "" / "", persbericht 2002-04-29. Geraadpleegd op 2009-07-29.
De aanvaarding van CEN/CENELEC: . Geconsulteerd op 2009-04-07.HTML-versie van op tiresias.org. Geconsulteerd op 2009-04-07. door CEN en CENELEC is een resultaat van Mandaat M/283M/283: . Beschikbaar op de website van ETSI. Geconsulteerd op 2009-04-07., dat de Europese Commissie en de Europese Vrijhandelsassociatie (EVA) aan de drie officiële Europese standardisatieorganisaties CEN, CENELEC en ETSI gaven. De tekst van dit mandaat wees erop dat standaarden in verband met hulpmiddelen voor gehandicapten (Engels: ) wel rekening hielden met de noden van personen met een functiebeperking, maar dat dit niet gebeurt in standaardisatieprocessen in het algemeen:
ISO/IEC 71 en zijn bedoeld als onderdelen van een groter plan dat ervoor moet zorgen dat standaardisatieorganisaties tegemoetkomen aan de nood aan meer toegankelijke diensten en producten. De beginselverklaring van ISO/IEC uit 2000, "", legde reeds een aantal principes en overwegingen vast die ervoor moeten zorgen dat standaardisatieprocessen rekening houden met de noden van oudere mensen en personen met een functiebeperking.Een voorlopige versie van deze beginselverklaring is beschikbaar in een rapport van ANEC: . Maart 1999. Geconsulteerd op 2009-04-07.
ETSI, de derde Europese standaardisatieorganisatie tot wie Mandaat M/283 gericht was, aanvaardde CEN/CENELEC niet maar bleef ISO/IEC 71 als referentie gebruiken. Sinds 2008 bestaat er voor ISO/IEC ook een aanvullend document: .. Geconsulteerd op 2009-04-07.
In december 2014 besloten CEN en CENELEC om de herziene versie van ISO/IEC Guide 71: 2014 over te nemen als CEN-CENELEC Guide 6:2014. Deze nieuwe versie van Guide 6 is vrij beschikbaar op de website van CEN en CENELEC.CEN; CENELEC: "NEW Guide for addressing accessibility in standards", 1 december 2014.European Committee for Standardization (CEN); European Committee for Electrotechnical Standardization (CENELEC): CEN-CENELEC GUIDE 6: Guide for addressing accessibility in standards. Edition 2, 2014-12.
Inhoud CEN/CENELEC is een document voor deelnemers in allerlei soorten commissies in CEN en CENELEC: of TCs, of WGs, , enzovoort. Deze commissies zijn verantwoordelijk voor het tegemoetkomen aan de noden van oudere personen en personen met een functiebeperking in de standaarden, specificaties, rapporten en andere documenten die ze produceren.
CEN/CENELEC heeft drie bedoelingen: informatie verstrekken over hoe verschillende functiebeperkingen het gebruik van producten, diensten en gebouwen beïnvloeden, de relatie beschrijven tussen technische eisen in standaarden enerzijds en de toegankelijkheid en bruikbaarheid van producten en diensten anderzijds, lezers sensibiliseren in verband met de voordelen van toegankelijk ontwerp van producten en diensten.
Het document bestaat uit enkele inleidende delen die gevolgd worden door 10 andere hoofdstukken die "" (clausules, bepalingen) genoemd worden. De belangrijkste hoofdstukken worden in de volgende lijst beschreven. Clausule 6 beschrijft kort een proces dat technische commissies kunnen gebruiken om rekening te houden met de noden van oudere personen en personen met een functiebeperking. Clausules 7 en 8 bevatten tabellen die verbanden tonen tussen verschillende types van clausules die in een standaard kunnen voorkomen (bijvoorbeeld in verband met verpakking, een gebruikersinterface of architecturale aspecten) en factoren waarmee men rekening moet houden bij een functiebeperking. Clausule 9 geeft beschrijvingen van lichaamsfuncties en functiebeperkingen en hun implicaties voor het gebruik van producten en diensten. Het laatste hoofdstuk is een bibliografie met verwijzingen naar meer specifiek advies.
Implementatie en gebruik In december 2001 publiceerden CEN en CENELEC , een heruitgave van CEN/CENELEC Memorandum 2 uit 1977.CEN/CENELEC: . Geconsulteerd op 2009-06-24. Dit document raadt leden van CEN en CENELEC aan om consumentenverenigingen te raadplegen bij het opstellen van standaarden die belang hebben voor consumenten. CEN/CENELEC is ouder dan en verwijst daarom ook niet naar dit document.
Eind 2004 aanvaardde CEN een ""CEN: . Versie 1 (januari 2005). Geconsulteerd op 2009-04-24.CEN: . . Geconsulteerd op 2009-04-24. Volgens de consumentenvereniging ANEC duurde het twee jaar om dit mechanisme op te stellen en ging er "intens lobbywerk van ANEC" aan de aanvaarding vooraf.Gottlobe Fabisch: "" in ISO Focus juli-augustus 2005, p. 24. Geconsulteerd op 2009-06-26. Het implementatiemechanisme heeft verschillende implicaties: technische groepen in CEN (bijvoorbeeld en ) moeten ervoor zorgen dat hun standaarden of specificaties tegemoetkomen aan de noden van oudere personen en personen met een functiebeperking. Ze mogen dit doen door een optioneel document op te stellen dat geen deel uitmaakt van de standaard. (Het implementatiemechanisme is niet relevant voor elke standaard.) Wanneer een bestaande standaard herzien wordt kan de groep indien nodig tegemoetkomen aan de noden van oudere personen en personen met een functiebeperking. Wanneer een nieuwe standaard opgesteld wordt, kan men aan deze noden voldoen tijdens het standardisatiewerk. Indien van toepassing kan een groep een verklaring in het voorwoord van een standaard invoegen waarin vermeld wordt welke delen van de standaard tegemoetkomen aan de noden van oudere personen en personen met een functiebeperking. Het basisdocument dat standaardisatiegroepen in hun werk zouden moeten gebruiken om tegemoet te komen aan de noden van oudere personen en personen met een functiebeperking is CEN/CENELEC .
CEN/CENELEC werd in 2006 gepubliceerd en verwijst naar CEN/CENELEC voor advies over de informatienoden van oudere personen en personen met een functiebeperking.CEN/CENELEC: CEN/CENELEC . Geconsulteerd op 2009-06-24.
Uit een bevraging van CEN in 2006 bleek dat 3 van de 275 CEN-commissies gebruik maakten van . ANEC besloot daarom aan CEN een initiatief voor te stellen om deze situatie te verbeteren.ANEC: . Geraadpleegd 2009-09-14. In 2007-2008 voerden NEN - het Nederlandse standaardisatie-instituut - en Standard Norge een haalbaarheidsstudie uit in het kader van het Europese Mandaat M/371. Een van de bevindingen was dat de implementatie van moeizaam verliep. Om deze reden startten NEN en CEN een initiatief om het gebruik van te promoten; in december 2007 stelde NEN voor om een CEN/CENELEC/BT/WG op te richten.Nederlands Normalisatie-instituut (NEN), (SN), (UNI), (SIST): M/371 - 2008-09-30. Geconsulteerd op 2009-06-26. ANEC steunde de oprichting van deze werkgroep.ANEC: (zoek naar ""). Geconsulteerd op 2009-06-26. Dit leidde tot de oprichting van CEN/CENELEC/BT/WG CEN/CENELEC . De werkgroep hield een voorbereidende vergadering op 29 oktober 2008. Geconsulteerd op 2009-06-26.ANEC: (zoek naar ""). Geconsulteerd op 2009-06-26. en een eerste officiële vergadering op 8 april 2009.CEN: CEN , maart 2009. De werkgroep wordt hier "CEN/CENELEC/BT/WG CEN/CENELEC " genoemd. Geconsulteerd op 2009-06-26.CEN: CEN , april 2009. De werkgroep wordt hier "CEN/CENELEC/BT/WG CEN/CENELEC " genoemd. Geconsulteerd op 2009-06-26.
In augustus 2008 publiceerde de Europese Commissie een aanbesteding met als titel: "": [http://ec.europa.eu/social/main.jsp?catId=626&langId=en&callId=173&furtherCalls=yes . Geconsulteerd op 2009-04-24. Het hoofddoel van deze aanbesteding is de promotie van : .: (PDF). Geconsulteerd op 2009-04-24. Om dit doel te bereiken moet men opleidingen geven aan twee soorten groepen die belangen hebben in standardisatieprocessen: de traditionele deelnemers aan standardisatieprocessen hebben opleiding nodig in verband met toegankelijkheid en het gebruik van ; vertegenwoordigers of verenigingen van oudere personen en personen met een functiebeperking hebben opleiding nodig over standaardisatie (en ).
Het Europees project USEM (). Project gecofinancierd door de Europese Commissie in het Zesde Kaderprogramma. Geconsulteerd op 2009-04-24. Gearchiveerd op 14 oktober 2022. maakte gebruik van CEN/CENELEC in zijn opleiding voor vertegenwoordigers van oudere personen en personen met een functiebeperking.: "". ICCHP 2008. (LNCS) 4061. et al. Berljin: Springer, 2008. P. 162-165.
CEN/CENELEC is ook beschikbaar in enkele andere talen, gewoonlijk als een vertaling van ISO/IEC : Duits: , Frans: AFNOR: . Geraadpleegd op 2009-09-29., Nederlands: NPR-ISO/IEC 71:2002 nl: Richtlijnen voor normontwikkelaars voor de aanpak van de behoeftes van oudere personen en personen met een handicapNEN: Richtlijnen voor normontwikkelaars voor de aanpak van de behoeftes van oudere personen en personen met een handicap. Geraadpleegd op 2009-09-29., Noors: SN-ISO/IEC 71:2001: Standard.no: SN-ISO/IEC 71:2001: . Geraadpleegd op 2009-09-16. Gearchiveerd op 25 juli 2011., Zweeds: (SIS): SIS-CEN/CENELEC :2006. Geraadpleegd op 2009-06-26., Japans: JIS Z 8071:2003.Volgens ISO/IEC JTC 1/SC 7/WG 2: (alternatieve locatie). Geconsulteerd op 2009-06-26.
Zie ook Inclusie Handicap (medisch)
Categorie:Standaard Categorie:Toegankelijkheid