thumb|250px|Het Liemers behoort tot het Zuid-Gelders volgens Jo Daan (roze) en tot Kleverlands volgens Goossens (blauw) thumb|250px|Geografische verspreiding van de Achterhoekse en Liemerse dialecten (bij benadering) thumb|250px|Plaatsen in de Achterhoekse en Liemerse dialectgebieden Het Liemers is een Kleverlands (Noordnederfrankisch) dialect met Nedersaksische invloeden. Het wordt gesproken in de gelijknamige streek in Gelderland.
Verspreiding Het Liemers wordt traditioneel gesproken in de (voormalige) gemeenten Bergh en Didam, in Duiven, Gendringen, Groessen, Rijnwaarden, Wehl, Westervoort en Zevenaar.
Het is volgens veel dialectologische indelingen een overgangsdialect tussen de Zuid-Gelderse dialecten ten zuidwesten van de Liemers en het Nedersaksische Achterhoeks ten noordoosten ervan. Jo Daan rekent de dialecten van de Liemers tot het Zuid-Gelders. Volgens de definitie van het Kleverlands die door José Cajot wordt aangehouden, is de Oude IJssel de noordoostgrens. De Oude IJssel valt samen met de Eenheids-pluralislijn.
Kenmerken Voor de dialecten van Liemers en Achterhoek werd door een team o.l.v. Dr. Lex Schaars het Woordenboek van de Achterhoekse en Liemerse Dialecten (WALD) ontwikkeld. De delen daarvan zijn online beschikbaar via de website van het Erfgoedcentrum Achterhoek Liemers te Doetinchem.
Nedersaksische kenmerken in het Liemers zijn: Het gebruik van los in plaats van open, als in De deur steet los ("De deur staat open") bun, bunt en zun voor standaardnederlands ben, bent en zijn (overig Zuid-Gelders bin, bint en zien) Meervouden met umlaut zoals beum ("bomen") (bestaat naast bome)Morfologische Atlas van Nederlandse Dialecten, https://www.meertens.knaw.nl/projecten/mand/GTRPdataperitem.html
Zuid-Gelderse kenmerken van het Liemers zijn: De uitgang -e in plaats van -t in de meervoudsvormen van werkwoorden (Wi-j lope in plaats van Achterhoeks Wi-j loopt) De uitgang -e in plaats van -en voor infinitieven, sterke voltooid deelwoorden en meervouden van zelfstandige naamwoorden (lope in plaats van Achterhoeks lopen) Vaak geen -e achter zelfstandige naamwoorden waar het Achterhoeks die wel heeft (brug in plaats van brugge) "Gi-j" als persoonlijk voornaamwoord in de tweede persoon enkelvoud, in plaats van Achterhoeks i-j, ie "Ollie", "gillie", "zillie" als persoonlijke voornaamwoorden meervoud Een lange /ɛː/ (geschreven in WALD-spelling als "ae") in bepaalde sterke werkwoorden waar het Achterhoeks een /ɛ/ heeft en het Nederlands een /e/: Liemers aete, Achterhoeks etten, Algemeen Nederlands eten.
Een ander opvallend kenmerk van het Liemers is dat het lange en korte varianten van /i/, /y/ en /u/ onderscheidt. Je kunt dus het verschil horen tussen de lange i-klank in zie:n ("zien") en de korte in zien ("zijn" als bezittelijk voornaamwoord).
Vergelijking van Kleefslandse dialecten Duits Nederlands EmmereksLiemers guten Tag goede dag moinmój Karneval carnaval Fastelovendkerneval/vastenaoved ich ik ekik reden praten prootepraote Fahrrad fiets Fitsfiets Teller (eet)bord Teldertelder Deutschland Duitsland DüütschlandDuutsland Emmerich Emmerik EmmerekEmmerik Niederlände Nederland NedderlandNederland Kirche kerk Kerkkerk Rhein Rijn RhinRien Ostern pasen Poossepaose Sprache taal Sprooktaol haben hebben hämmehemme Es het Et't auch ook ookook
Zie ook Isoglosse Overgangsdialect
Literatuur (2008) Handboek Nedersaksische taal- en letterkunde (Assen, van Gorcum) Gedigitaliseerd Het Kleverlands in Gelderland, een dialect tussen de wal en het schip, 2024, Stichting Gelders Kleverlands
Externe links De WALD-spelling Woordenboeken van de Achterhoekse en Liemerse dialecten (WALD), 1984-2010, online te raadplegen Online-woordenlijst Liemers dialect Podcast over verschil Achterhoek(s) - Liemers, in Liemers dialect
Categorie:Liemers (dialect)